روز جهانی زن؛ هنرمندانی که همه‌گیری کرونا را به تصویر کشیدند

با آغاز همه‌گیری ویروس کرونا سه هنرمند زن تحقیقات پیچیده را به اطلاعات قابل فهم تبدیل کرده‌اند تا در مبارزه با کرونا سهمی داشته باشند.

کمتر کشوری در دنیا وجود دارد که تحت تاثیر همه‌گیری ویروس کرونا و پیامدهای آن قرار نگرفته باشد.

اما با این همه اطلاعاتی که در این رابطه وجود دارد، گاهی اوقات هضم تمامی جزئیات و درک آن‌ها به طور کامل بسیار سخت می‌شود.

در روز جهانی زن این مطلب به معرفی سه زن می‌پردازد که برای مبارزه علیه ویروس کرونا استعدادهای هنری و دانش خود در زمینه علم، بهداشت و فناوری را با هم در‌آمیخته‌اند.

اوستا راستان: " هر کس کاری که از دستش برمی‌آید می‌کند و من هم از هنرم استفاده کردم"

اوستا راستان،‌ هنرمند ایرانی- کانادایی ۲۵ ساله، در حوزه تصویرسازی علمی فعالیت می‌کند و در حال حاضر در کالیفرنیا ساکن است. او یکی از اعضای انجمن تصویرگران پزشکی است.

در ابتدای همه‌گیری او متوجه شد تعداد اینفوگرافیک‌ها و تصویرسازی‌های موجود که چگونگی تاثیر ویروس کرونا بر بدن را نشان می‌دهند، بسیار اندک‌ هستند.

به این ترتیب اوستا فرصت را مناسب یافت تا با بهره‌گیری از مهارت‌های هنری و آموزش‌هایش در زمینه تصویرسازی بیماری‌ها به عده بیشتری از مردم کمک کند. .

او می‌گوید: "تصویرها و مدل‌های سه بعدی زیادی از خود ویروس و پروتئینش دیدم اما آن‌ها اطلاعاتی در مورد کاری که با بدن‌مان می‌کند، ارائه نمی‌‌دادند."

اوستا شروع به تحقیق در این باره کرد و خیلی زود یک اینفوگرافیک طراحی کرد که در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده پخش شد و حتی مجمع جهانی اقتصاد هم آن را به اشتراک گذاشت.

اوستا خیلی زود با تماس‌های مختلف از سراسر دنیا روبرو شد که می‌خواستند این پوستر به زبان‌های مختلف منتشر شود و عده‌ای هم به او پیشنهاد دادند که توضیحاتش را ترجمه کنند. این پوستر حالا به ۱۸ زبان مختلف در وب‌سایت او در دسترس است.

راستان می‌گوید: "من در خط مقدم مبارزه با کرونا و حوزه بهداشت و درمان کار نمی‌کنم اما هر کسی کاری که از دستش برمی‌آید را می‌کند و من هم از هنرم استفاده کردم."

او می‌گوید یادگیری علم از نظر عده زیادی از مردم کار بسیاری سختی است و همین باعث می‌شود سمت این رشته نروند . اما تصویرسازی می تواند در رفع این شکاف موثر باشد و عده بیشتری را به فعالیت در این حوزه ترغیب کند: "علم به خودی خود سخت نیست و یک فرایند طبیعی برای انسان‌هاست. ما انسان‌ها در ذات خود کنجکاو هستیم و می‌خواهیم دلیل همه چیز را بدانیم"

او قصد دارد در آینده در زمینه ساخت و راه‌اندازی پلتفرم‌های آموزشی فعالیت کند. اما فعلا درگیر شناساندن شغل غیر‌معمولش به مردم دنیاست:‌ " متوجه شده‌ام که در ۱۰ تا۲۰ سال گذشته تعداد زنان در این حوزه بیشتر از مردان بوده است. تصویرسازی علمی در گذشته حوزه‌ای کاملا مردانه بود اما اوضاع دارد تغییر می‌کند. "

با این که همه‌گیری کرونا دنیا را با مشکلات زیادی روبرو کرده اما برای اوستا آن طور که خودش می‌گوید دریچه‌ای به سوی امید بوده و این فرصت را در اختیارش گذاشته تا به عنوان تصویرگر آزاد با پزشکان، جراحان، پژوهشگران علمی و استارت‌آپ‌هایی که در زمینه فناوری پزشکی فعال هستند، همکاری کند.

راستان که بسیاری از ایده‌هایش را از طبیعت الهام می‌گیرد، به تازگی به آمریکا رفته و کاری جدید را آغاز کرده است.

اما در عین حال در اوقات فراغت هم پروژه‌ شخصی خود به نام "لومی ساینس" را پیش می‌برد و تصویرسازی‌های‌اش از ویروس و گونه‌های جهش‌یافته آن را در حسابی به همین نام در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند.

او می‌گوید:‌ "اطلاع‌رسانی علمی مساله‌ای بسیار کلیدی برای جامعه محسوب می‌شود. وقتی موضوعی را کاملا درک می‌کنی، این قدرت را در خود می‌یابی که برای تغییر آن یا کاستن از خطراتش تلاش کنی." .

دکتر رادیکا پاتنالا: "همه‌گیری مردم را نسبت به کار فوق‌العاده‌ای که تمام مدت در آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود،‌ آگاه کرد"

دکتر رادیکا پاتنالا، عصب‌پژوه، کارآفرین و بنیانگذار استارت‌آپی به نام "سای-ایلستریت" (Sci-Illustrate) است.

رادیکا در هند به دنیا آمد و پس از تحصیل در سنگاپور و استرالیا به شهر مونیخ در آلمان مهاجرت کرد. از نظر او یکی از زیبایی‌های فعالیت در حوزه علم این است که قابلیت تعامل بالایی با سایر رشته‌ها دارد و از همه مرزهای سازمانی و جغرافیایی عبور می‌کند.

شرکت او برای طیف وسیعی از مشتری‌ها تصویرسازی علمی می‌کند اما او چندین پروژه شخصی هم در دست اجرا دارد که تازه‌ترین آن‌ها به همه‌گیری کرونا مربوط است.

این پروژه مجموعه‌ای به نام "رویاهای کووید" است که شامل ۱۰ تصویرسازی است.

او می‌گوید: " گزارشی بسیار جالب در مورد این که مبتلایان به کووید-۱۹ خواب‌های عجیبی می‌بینند، دیدم. به نظرم ایده بسیاری خوبی برای کند‌و‌کاو آمد. به غیر از آن می‌خواستم با به تصویر کشیدن موضوعی بسیار جدی و تا حدی نگران‌کننده به یک روش بصری غیر‌معمول و متفاوت، خودم را هم به چالش بکشم."

مجموعه تصویرسازی‌های او جنبه‌های مختلف تجربه ما از ویروس کرونا را به تصویر می‌کشند، از جزئیات مربوط به پروتئین‌های ویروس گرفته تا اوضاع درون دهان‌مان وقتی ماسک به صورت داریم.

رادیکا در ۳۲ سالگی وقتی دوره دکترایش با گرایش ایمنی‌شناسی و اپیژنتیک را می‌گذارند، دوباره به سراغ هنر رفت.

او می‌گوید:‌ " در آزمایشگاه تشریح اعصاب برش‌های مغز موش‌ها را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کردیم و به نمونه‌ها رنگ می‌زدیم تا بتوانیم جزئیات سلول‌ها و ساختار بافت مغز را مشاهده کنیم. بخش اعظم دوره دکترای من به مطالعه بافت مغز زیر میکروسکوپ گذشت،‌ می‌دیدم که سلول‌های مختلف چگونه با هم ارتباط برقرار می‌کنند و ساختار بافت این اندام تا چه حد زیباست."

همه‌گیری کرونا تغییر قابل‌ملاحظه‌ای در کار روزانه پاتنالا بوجود نیاورده و در حالی که عده زیادی در این صنعت روی تصویرسازی ویروس تمرکز دارند، او همچنان به تصویرسازی سایر بیماری‌ها برای مشتریان خود ادامه داده‌است.

او می‌گوید:‌ " در این صنعت تمام مدت اتفاقات مهمی در حال رخ دادن هستند. برخی شرکت‌ها هستند که روی روش‌های درمانی سرطان و کشف دارو‌ی انواع خاصی از سرطان‌ تمرکز دارند. عده‌ای هم روی بیماری‌های قلبی‌-عروقی مطالعه می‌کنند. "

او با اشاره به این موضوع که فعالان حوزه علم همیشه در گرفتن بودجه از سیاست‌گذاران با مشکل روبرو بوده‌اند،‌ نسبت به تغییرات احتمالی خوش‌بین است:‌ " همه‌گیری مردم را نسبت به کار فوق‌العاده‌ای که تمام مدت در آزمایشگاه‌ها انجام می‌شود،‌ آگاه کرد."

نوجوم هاشی:‌ " اگر من می‌توانم با ویروس مبارزه کنم، بقیه هم می‌توانند تلاش خود را بکنند"

نوجوم هاشی ۲۶ ساله وقتی اوایل سال گذشته به ویروس کرونا مبتلا شد،‌ اجازه نداد این بیماری بلندپروازی‌های خلاقانه و رویاهایی که طی سال‌های گذشته به طور مداوم برای پیشبرد‌شان تلاش کرده را نابود کند.

هاشی که در سومالی‌لند پرستار بود، حرفه‌اش را کنار گذاشت و با وجود نگرانی خانواده‌اش از مسیری که انتخاب کرده، دنبال هنر رفت. کرونا به توان جسمی‌اش ضربه زده بود اما اجازه نداد روحش را هم نابود کند.

او که در حال حاضر در موگادیشو،‌ پایتخت سومالی سکونت دارد آوریل ۲۰۲۰ تازه از سفر به کنیا بازگشته بود که فهمید به کرونا مبتلا شده است: "اول سردرد داشتم بعد هم گلو‌درد شروع شد. حس بویایی‌ام را از دست دادم، لرز داشتم و احساس سرما می‌کردم. سرگیجه و سردرد شدید داشتم. اشتهایم را از دست داده بودم و حتی چشم‌هایم هم خشک و به نور به شدت حساس شده بودند. ذهنم از پس هیچ کار خلاقانه‌ای برنمی‌آمد. به شکلی باورنکردنی توانم را از دست داده بودم."

اما او در دوران قرنطینه خود به این نتیجه رسید که باید با دنیا در تماس بماند.

" حتی وقتی هنوز مریض بودم سعی کردم برا سرگرم کردن دیگران با استفاده از لایو اینستاگرام کلاس هنری برگزار کنم. طراحی صورت، دست‌ها و چیزهای دیگر را به آن‌ها یاد می‌‌دادم. می‌خواستم به دنیا نشان دهم که دارم با کرونا می‌جنگم و همه تلاشم را هم می‌کنم. وقتی دیدم وضعیت ‌ذهنی‌ام در حال بهتر شدن است،‌ یک نقاشی از خودم در حال مشت زدن به ویروس کشیدم تا مبارزه‌ام با این ویروس شیطانی را نشان دهم. از دست ویروس عصبانی بودم و این نقاشی را کشیدم تا بهتر شدنم را جشن بگیرم. "

" اگر من می‌توانم با آن مبارزه کنم،‌ بقیه هم می‌توانند تلاش خود را بکنند."

هاشی علاوه بر به تصویر کشیدن تجربیات خود، سعی کرده با طراحی‌ها و نقاشی‌هایش دیگران را ترغیب کند مراقب خود و جامعه اطراف‌شان باشند.

از جمله نقاشی‌های او یک طراحی به منظور قدردانی از پزشکان و پرستارانی است که در خط مقدم مبارزه با ویروس کرونا برای نجات جان مردم تلاش می‌کنند.

هاشی در خانواده‌ای با پس‌زمینه پزشکی به دنیا آمد. مادرش ماما است و پدر درگذشته‌اش هم متخصص بیهوشی بوده است. خود او هم در شهر هرجیسا در سومالی‌لند دوره پرستاری گذراند و در همین حوزه مشغول به کار شد. این کاری بود که به آن عشق می‌ورزید چون می‌توانست با آن به جامعه کمک کند. اما در یک نقطه از زندگی‌اش متوجه شد عشق به آفرینش هنری همه وجودش را فراگرفته است. .

او می‌گوید در سومالی فعالیت در حوزه هنر برای زنان کار آسانی نیست اما به عنوان یک فرد خلاق این مسئولیت شخصی را حس ‌می‌کند که استعدادهایش را با دنیا به اشتراک بگذارد.

۲۰۲۰ سال سختی بود اما هاشی به آینده امیدوار است. او قصد دارد به دنبال فرصت‌های شخصی بیشتری باشد و می‌خواهد از هنرش برای مبارزه با اطلاعات غلط در مورد همه‌گیری کرونا استفاده کند.

او می‌گوید:‌ "برداشت‌های اشتباه زیادی در کشور ما وجود دارد. گاهی اوقات مجبورم اطلاعات درست را به مردم نشان دهم و به برخی از آن‌ها بگویم دست از انتشار اطلاعات نادرست بردارند."

همه‌گیری کرونا پیامدهای جهانی زیادی داشته و بسیاری زنان شاغل بیشترین ضربه را از تاثیرات طولانی‌مدت اقتصادی و اجتماعی آن متحمل خواهند شد.

اما آیا همه‌گیری این ویروس می‌تواند به تحول حوزه‌هایی که از دیرباز تحت سلطه مردان بوده‌‌اند، سرعت بخشد؟ گزارش‌ها حاکی از این هستند که به دنبال همه‌گیری کرونا زنان بیشتری به فکر اشتغال در حوزه علم افتاده‌اند.

از همه این‌ها که بگذریم، هر سه این زنان روی یک موضوع تاکید داشتند آن هم این که تحصیلات با خود قدرت به همراه می‌آورد.