انتخابات آمریکا، امیدها و نگرانیها در خاورمیانه

همانگونه شکاف عمیق بین آمریکائی‌ها بویژه در این انتخابات ریاست جمهوری نمایان شده است و بیش از پیش دیده م‌یشود ، در خاورمیانه هم دیدگاه ها درباره نتیجه انتخابات متفاوت است.

گروهی در این منطقه که همواره آرزو می کنند سیستمی همچون دمکراسی آمریکا در کشورشان پیاده شود، نگرانند؛ نه اینکه چه کسی رئیس جمهور آینده آمریکا خواهد شد، بلکه نگران اتفاقات بعد از انتخابات.

دونالد ترامپ که برای ادامه سکونتش در کاخ سفید با جو بایدن از حزب دموکرات رقابت دارد، گفته است که ممکن است شمارش آرا را به چالش بکشد. در همین خصوص گفته می‌شود که لشکری از وکیل‌های دو طرف برای یک رویارویی حقوقی آماده شده‌اند. اما هستند بسیاری که ممکن است این رویارویی را به کف خیابانها بکشانند که این موضوع می‌تواند آمریکا را با بحرانی جدی روبرو کند.

اگر این رویارویی ادامه‌دار شود و برمشروعیت دولت تاثیر منفی بگذارد نتیجه آن می‌تواند بالقوه بر نقش کلیدی این کشور در جهان موثر باشد و ایالات متحده نقش بازیگری محوری خود را از دست بدهد. در این صورت سوال اساسی بویژه برای خاورمیانه این است که چه کشوری جایگزین آن خواهد شد؟

یکی از روزنامه‌نگاران داخل ایران که برای به چالش کشیدن برخی از اقدامات دولت ایران بارها به دادگاه انقلاب تهران احضار شده است، پیشتر به من گفت که "چه زیباست صحنه‌ای که خبرنگاری در کاخ سفید بلند می‌شود و به قدرتمند‌ترین رهبر جهان، (دونالد ترامپ) می‌گوید، جناب این حرف شما دروغ است، بی‌پایه و اساس است". او می‌گفت الان دمکراسی آمریکا در خطر است.

یک فعال سیاسی در عراق، کشوری که سیاست آن بویژه در دهه اخیر با سیاست آمریکا درهم آمیخته شده است، می‌گوید در صورت عدم حضور فعال آمریکا سیاست جهانی گزینه های پر کردن این خلا فقط چین و یا روسیه است و می‌افزاید "چینی که بیش از یک میلیون مسلمان ایغور را به خاطر باورهای مذهبی‌شان در کمپ‌ها اسیر کرده یا روسیه‌ای که با سم نوچاک مخالفانش را مسموم می کند؟"

اما گروهی هم در خاورمیانه از جمله برخی ایرانی‌ها، عراقی‌ها و یا کردها می‌خواهند دیگر چهره دونالد ترامپ در کاخ سفید دیده نشود.

برخی در ایران امیدوارند با انتخاب جو بایدن، ایالات متحده آمریکا به توافق هسته‌ای (برجام) برگردد، تحریم ها لغو شوند و اقتصاد این کشور بتواند نفسی بکشد.

کردها هم تلفن مشهور سال گذشته دونالد ترامپ با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه را از یاد نبرده‌اند. پس از آن مکالمه تلفنی، آمریکا نیروهایش را از نوار مرزی تحت کنترل کردها با ترکیه عقب کشید. این تصمیم زمینه را برای حمله ارتش ترکیه و شبه‌نظامیان مورد حمایت این کشور به کردها آماده کرد. در جنگ با داعش بیش از ۹ هزار زن و مرد کرد کشته شدند. کردها شوکه شدند که دونالد ترامپ به تنها متحد خود در سوریه پشت کرد.

اما از سوی دیگر گروهی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و اسرائیل می‌خواهند دونالد ترامپ دوباره انتخاب شود. آنها نگران قدرت گرفتن شبه نظامیان وابسته به ایران در منطقه و برنامه هسته‌ای این کشور هستند. تحریم‌های آمریکا که بویژه در دوسال گذشته از سوی آقای ترامپ بر ایران اعنال شده است در حال خفه کردن اقتصاد ایران است.

از دید بسیاری از رهبران این منطقه این فشارها باعث خواهد شد، ایران نتواند به شبه نظامیان مورد حمایتش کمک مالی و تسلیحاتی کند و این اقدام به تدریج از نفوذ ایران در منطقه خواهد کاست.

از طرفی دیگر در سه سال نیم گذشته آمریکا به کشورهای منطقه برای بهبود وضعیت حقوق بشر و آزادی بیان همچون گذشته فشار نیاورده است.

سیاست فشار حداکثری ترامپ به ایران این کشورها را به اسرائیل نزدیک کرده است. چرا که این کشورها، ایران را تهدیدی برای امنیت ملی خود می‌دانند نه اسراییل.

علی رغم انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به بیت المقدس و به رسمیت شناختن بلندی‌های جولان سوریه به عنوان بخشی از خاک اسرائیل توسط دونالد ترامپ، در دو ماه گذشته کشورهای امارات متحده عربی و بحرین با اسرائیل رابطه برقرار کردند. سودان هم اخیرا به آنها پیوسته است. این پیروزی بزرگی برای بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل بود.

اما علیرغم این نکات، نتایج یک نظرسنجی در میان شهروندان کشورهای عربی نشان می‌دهد هیچ یک از دو نامزد ریاست جمهوری ایالات متحده برای خاورمیانه و شمال آفریقا خوب نخواهد بود. اما در مورد ایران، این گمانه‌زنی صادق است که انتخاب جو بایدن، دستکم می‌تواند ایرانی‌ها را به تغییر "سیاست فشار حداکثری" امیدوار کند.