نگاهی به کارنامه سیاسی بوریس جانسون

بوریس جانسون، که روز گذشته رهبر حزب محافظه کار بریتانیا شد، یکی از شناخته ترین سیاستمداران بریتانیا است.

با کناره‌گیری رسمی ترزا می از مقام نخست وزیری، ملکه بریتانیا بوریس جانسون را مامور تشکیل دولت جدید این کشور خواهد کرد.

پیشینه حائز اهمیت آقای جانسون - نمایندگی پارلمان، شهردار لندن و وزیر امورخارجه، اغلب دستاوردهایی داشته که که با جنجال همراه بوده است.

نمایندگی پارلمان

سردبیری مجله اسپکتیتور و حضور در یک برنامه طنز تلویزیونی باعث شد بوریس جانسون به عنوان شخصیتی نامرتب و نامنظم شهرت یابد.

در سال ۲۰۰۱، بوریس جانسون از حوزه انتخاباتی هنلی-آن -تایمز، به پارلمان بریتانیا راه یافت.

حقوق همجنسگرایان

بوریس جانسون در زمان ورود به پارلمان بریتانیا، از بسیاری از اعضای حزب محافظه کار، لیبرال‌تر به نظر می‌رسید. او به عنوان یک روزنامه‌نگار از تلاش‌ها برای لغو قانون ممنوعیت حمایت از همجنسگرایان توسط مقام‌های محلی را زیر سئوال برده بود اما در مقام نماینده پارلمان، نظر خود را عوض کرد و گفت دولت نباید در زندگی خصوصی مردم دخالت کند. بوریس جانسون همچنین به نفع قانونی بودن پیوند مدنی، رأی داد .

جنجال‌های بوریس جانسون البته در این میان همچنان ادامه یافت.

در اکتبر ۲۰۰۴، مایکل هوارد رهبر وقت حزب محافظه کار به بوریس جانسون دستور داد که به لیورپول رفته و به دلیل مقاله‌ای در مجله اسپکتیتور که در آن مردم لیورپول را متهم کرده بود به خاطر کشته شدن کن بیگلی، بیش از اندازه عزاداری می کنند، عذرخواهی کند. کن بیگلی مهندسی از شهر لیورپول بود که در عراق ربوده شده و متعاقبا به قتل رسیده بود.

یک ماه بعد پس از آن که ادعا شد که او در باره رابطه عشقی با پترونلا وایات، ستون‌نویس اسپکتیتور اطلاعات غلط به مایکل هوارد داده بود از سمت وزیر هنر در دولت سایه، برکنار شد.

با این وجود، یک سال بعد دوباره رشد و ترقی او شروع شد- هنگامی که دیوید کامرون رهبر جدید حزب محافظه کار سمت وزیر آموزش عالی در دولت سایه را به او داد، از همکاری با مجله اسپکتیتور استعفا داد.

ولی بوریس جانسون که همچنان به نوشتن در روزنامه تلگراف ادامه داده بود یک بار دیگر ناچار به معذرت خواهی از کل یک کشور شد. او در مقاله‌ای در این روزنامه،مردم پاپوآ گینه نو را به "آدم خواری و قبیله کشُی" متهم کرده بود.

در سال ۲۰۰۷ هنگامی که نماینده پارلمان از منطقه هنلی بود، چشم خود را به یکی از مهمترین شغل‌ها در سیاست بریتانیا دوخت.

شهردار لندن

در سال ۲۰۰۸، بوریس جانسون به عنوان شهردار لندن جانشین کن لیوینگستون از حزب کارگر شد و تا سال ۲۰۱۶ در این سمت باقی ماند. این طولانی‌ترین مدتی بوده که او در یک پست دولتی دوام آورده بود.

او غالبا در باره آنچه که مهم‌ترین دستاوردهایش در طول این مدت می‌داند صحبت می‌کند-در ارتباط با میزان جرم و جنایت، وضعیت مسکن و حمل و نقل.

در دوره‌ای که او شهردار لندن بود نرخ آدم کشی-شامل قتل عمد و غیرعمد از ۲۲ نفر در هر یک میلیون نفر، به ۱۲ نفر در هر یک میلیون نفر تنزل یافت.

ولی در اولین سال‌هایی که شهردار بود، حمله با چاقو بیش از ۱۵ درصد افزایش یافت. اگر چه از سال ۲۰۱۳-۲۰۱۲ به بعد این نوع جنایات رو به کاهش گذاشت.

آقای جانسون برای مقابله با جرایم خشونت آمیز، اختیارات پلیس را افزایش داد. او گفته بود که تعداد ماموران پلیس را علیرغم کاهش بودجه دولت، افزایش خواهد داد.

آمار وزارت کشور بریتانیا نشان می‌دهد در فاصله مارس ۲۰۰۸ تا مارس ۲۰۱۶ تعداد ماموران پلیس لندن اندکی افزایش یافت و از ۳۱ هزار و ۴۶۰ نفر به ۳۲ هزار و ۱۲۵ نفر رسید.

مسکن

تا پایان مارس ۲۰۱۶ تعداد خانه‌های ارزان قیمت افزایش یافت و به ۱۰۱ هزار و ۵۲۵ واحد مسکونی رسید. حدود ۹۴ هزار از این واحدهای مسکونی در حومه لندن ساخته شده بود.

در مقایسه با دو دوره‌ای که کن لیوینگستون شهردار لندن بود این آمار نشان دهنده افزایش واحدهای مسکونی در دوره شهرداری آقای جانسون است. ولی از آنجا که تعریف مسکن کم قیمت در سال ۲۰۱۱ عوض شد ،این ارقام مستقیما قابل مقایسه نیستند.

حمل و نقل

بوریس جانسون اتوبوس‌هایی را که درهای متعددی برای سوار شدن داشتند جمع آوری کرد و گفت این اتوبوس‌ها برای خیابان‌های باریک لندن بیش از اندازه بزرگ هستند و به دلیل داشتن چندین در برای سوار شدن، عده‌ای ترغیب می شوند تا از پرداخت کرایه طفره بروند.

ولی اتوبوس‌های جدید با شکایات مردم مواجه شد. مردم از این که نمی‌شد پنجره‌های این اتوبوس‌ها را باز کرد و نیز اشکال موتور هیبرید آنها شکایت داشتند. علاوه بر این، اتوبوس های جدید از اتوبوس های معمولی به میزان قابل توجهی گران‌تر بودند.

یکی از مهمترین ابتکارهای او در ارتباط با حمل و نقل، وارد کردن دوچرخه هایی به بازار بود که "دوچرخه بوریس" خوانده شدند و از ژوئیه ۲۰۱۰ مورد استفاده مردم قرار گرفتند.

برای ترغیب مردم به کرایه این دوچرخه‌ها، خود بوریس جانسون غالبا از دوچرخه به عنوان وسیله حمل و نقل استفاده می‎‌کرد. در آخرین سال شهردار بودنش، شمار کرایه این دوچرخه ها به ۱۰ میلیون و ۱۰۰ هزار دستگاه رسید.

ولی منتقدان خاطرنشان می‌کردند که هزینه نگهداری این دوچرخه‌ها در سال نزدیک به ۱۱میلیون پوند است. برخی هم گفتند که طرح این دوچرخه‌ها را کن لیوینگستون در زمانی که شهردار بود اعلام کرده بود.

مسابقات المپیک

بوریس جانسون به عنوان شهردار لندن بر ترتیبات برگزاری مسابقات المپیک سال ۲۰۱۲ نظارت داشت، برنامه‌ای که از سال ۲۰۰۵ که لندن به عنوان محل برگزاری المپیک سال ۲۰۱۲ انتخاب شد، شروع شده بود.

از نظر بیشتر مردم مسابقات المپیک یک موفقیت بود و ادعا می‌شد که باعث رونق اقتصادی شده است.

ولی در مورد میراث باقیمانده از این مسابقات، تردیدهایی مطرح شد از جمله انتقاد از تبدیل استادیوم المپیک به یک زمین فوتبال. هزینه این تبدیل طبق برآورد یک موسسه مستقل در سال ۲۰۱۷ نزدیک به ۳۲۳ میلیون پوند بود که از برآورد اولیه یعنی ۱۹۰ میلیون دلار به مراتب بیشتر بود.

گاردن بریج

بوریس جانسون در سال‌های آخر دوره شهردار بودنش بر نقشه ساختن یک باغ روی یک پل رودخانه تایمز به عنوان یادبود شاهدخت دیانا نظارت داشت.

احداث این پل را که قرار بود با درخت و گیاهان تزیین شود و فقط مخصوص عابران پیاده باشد، اولین بار جوآنا لاملی، هنرپیشه بریتانیایی در سال ۱۹۹۸ پیشنهاد کرده بود و قرار بود هزینه آن از منابع خصوصی و دولتی تامین شود.

ولی در سال ۲۰۱۷ هنگامی که ۵۳ میلیون دلار خرج این پروژه شده بود، نتیجه یک بررسی، صرفنظر کردن از اجرای این پروژه بود و در نتیجه این پروژه لغو شد-۴۳ میلیون دلار از این مبلغ را دولت هزینه کرده بود.

وزارت امور خارجه

پایان دوره شهردار بودن آقای جانسون سال ۲۰۱۶ بود ولی او قبل از پایان این دوره تصمیم گرفت به پارلمان بازگردد. در سال ۲۰۱۵ به عنوان نماینده منطقه آکسبریج و راسلیپ جنوبی در لندن وارد پارلمان شد.

پس از آغاز دوره نمایندگی، با گسترش فرودگاه هیترو که نزدیک حوزه انتخاباتی‌اش بود مخالفت کرد و گفت حاضر است برای جلوگیری از اجرای این پروژه خود را جلوی بولدوزر بیندازد.

هنگامی که شهردار لندن بود از نقشه متفاوتی یعنی احداث جزیره‌ای در مصب رودخانه تیمز به عنوان فرودگاه جدید، حمایت می‌کرد ولی این پیشنهاد به دلیل هزینه بالا و آسیب به محیط زیست مورد قبول واقع نشد.

در ژوئن ۲۰۱۸،هنگام رأی گیری نمایندگان پارلمان برای گسترش فرودگاه هیترو، غیبت بوریس جانسون کاملا مشهود بود، در آنموقع او برای یک سفر رسمی به افغانستان رفته بود.

در سال ۲۰۱۶ ترزا می نخست وزیر جدید بریتانیا بوریس جانسون را به سمت وزیر امور خارجه منصوب کرد.

همان سال او در رقابت برای انتخاب رهبر جدید حزب محافظه کار شرکت کرد ولی پس از این که مایکل گوو، یک نماینده دیگر پارلمان به طور غیرمنتظره تصمیم گرفت خود را داوطلب احراز این سمت کند، کنار رفت.

بوریس جانسون طرفدار خروج از اتحادیه اروپا بود و در مدت تبلیغات برای همه‌پرسی در این باره یکی از چهره‌های اصلی جریان خروج بود.

آقای جانسون در مدت زمان حضورش در عرصه سیاسی اظهارات توهین آمیزی در باره سایر کشورها و رهبران آنها کرده، از این جمله یک شعر هجو در باره رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و یک بُز سروده بود که در سال ۲۰۱۶ جایزه ۱۰۰۰دلاری مسابقه را برد. او همچنین گفته بود "اگر جنازه‌ها را جمع کنند" شهر سیرت در لیبی می تواند یک دوبی جدید شود.

اخراج روس‌ها

وقتی بوریس جانسون وزیر امور خارجه بود از اتخاذ موضع سخت در برابر روسیه طرفداری می‌کرد و پس از مسموم شدن سرگی اسکریپال جاسوس سابق روسیه و دخترش یولیا اسکریپال، دیپلمات‌های روسیه را اخراج کرد.

در یک اقدام هماهنگ، ۲۹ کشور از جمله آمریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای اتحادیه اروپا هم به بریتانیا پیوسته و بیش از ۱۴۰ دیپلمات روس را اخراج کردند.

ایران

ولی در مورد نازنین زاغری-رتکلیف، شهروند ایرانی-بریتانیایی، که در ایران زندانی است، بوریس جانسون در پارلمان مجبور به عذرخواهی شد.

او گفته بود که نازنین زاغری هنگامی که در ایران بازداشت شد، به روزنامه نگاران آموزش می‌داد. این اظهارات با گفته‌های نازنین زاغری مبنی بر این که برای تعطیلات به ایران رفته بود، تناقض داشت.

او بعدا اظهارات خود را تصحیح کرد و گفت واقعیت این است که نازنین زاغری تعطیلات خود را در ایران می‌گذرانده. ولی همچنین گفت معتقد نیست اظهارات او در سرنوشت نازنین زاغری تغییری داده باشد-ادعایی که خانواده نازنین زاغری آن را رد می‌کنند.

چند روز بعد از اظهارات بوریس جانسون، در ایران یک قاضی دادگاه خانم زاغری را احضار کرد و اتهام دست داشتن در تبلیغات علیه حکومت ایران به او وارد شد.

عربستان سعودی

هنگامی که بوریس جانسون وزیر خارجه بود از عربستان سعودی متحد نزدیک بریتانیا به خاطر دست داشتن در یک جنگ نیابتی در خاورمیانه انتقاد کرد. این انتقادها سبب شد نخست وزیر بریتانیا او را سرزنش کند.

البته او همچنان اجازه فروش تسلیحات ساخت بریتانیا به عربستان سعودی را که در عملیات نظامی بحث انگیز در یمن شرکت دارد، می‌داد.

بوریس جانسون زنان برقع‌پوش را به صندوق‌های پستی تشبیه کرد

در سال ۲۰۱۸، پس از نوشتن مقاله‌ای در روزنامه تلگراف، از آقای جانسون دوباره انتقاد شد. در این مقاله او زنان مسلمان برقع پوش را به "صندوق نامه های پُستی" تشبیه کرده بود.

ولی در آن موقع او در اعتراض به برنامه ترزا می، نخست وزیر بریتانیا برای خروج از اتحادیه اروپا (برگزیت) استعفا داده و عضو کابینه بریتانیا نبود.

فعالیت برای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا

در زمان همه‌پرسی سال ۲۰۱۶، برای خروج از اتحادیه اروپا، بوریس جانسون نقش فعالی در کمپین رأی به خروج بریتانیا، داشت. او به دلیل حملاتش به اتحادیه اروپا و تبلیغ در مورد منافع برگزیت، شهرت زیادی پیدا کرد. البته همیشه روشن نبود که او حامی کدام طرف خواهد بود.

در حقیقت وقتی شهردار لندن بود درباره منفعت های باقی ماندن در بازار واحد اروپایی، صحبت کرده بود.

در سال ۲۰۱۳ در مقاله‌ای در روزنامه تلگراف در باره منافع و ضررهای عضویت در اتحادیه اروپا، نوشته بود خروج از اتحادیه اروپا مشکلات بریتانیا را حل نخواهد کرد.

اما این نکته را روشن کرده بود که موافق برنامه پرسش از مردم بریتانیا در باره عضویت در اتحادیه اروپا است.

در جریان کمپین برای برگزیت، طرفداران باقی ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا از او به دلیل ادعاهایش در باره منافع برگزیت و آنچه که آن را "به دست گرفتن دوباره کنترل" نامیده بود به طور مرتب انتقاد می‌کردند.

ادعای ۳۵۰ میلیون پوندی

بحث انگیز ترین ادعای او در باره مقدار پولی بود که بریتانیا در اختیار اتحادیه اروپا قرار می‌دهد. رقم ۳۵۰ میلیون دلار در هفته، که در طول کمپین بر بدنه اتوبوس‌ها دیده می‌شد، به تلاش ناموفق برای پیگرد قضایی او منجر شد. منتقدان یادآور می‌شدند که این رقم صحیح نیست چون در محاسبه آن، پولی که اتحادیه اروپا به بریتانیا برمی‌گرداند یا به عبارت دیگر پول قابل توجهی که اتحادیه اروپا در بریتانیا خرج می‌کند منظور نشده.

بوریس جانسون به نوبه خود هشدارها در باره این که برگزیت می تواند موجب رکود اقتصادی بریتانیا شود را رد کرده و این محاسبات را تبلیغات می‌خواند.

او به تبلیغ در باره مزایای خروج بدون انعطاف بریتانیا از اتحادیه اروپا ادامه داده و از طرحی که ترزا می، برای خروج از اتحادیه اروپا پذیرفته بود و نیز نحوه مذاکرات با اتحادیه اروپا به شدت انتقاد می‌کرد.

در ژوئیه ۲۰۱۸، بوریس جانسون در استعفانامه اش نوشت که با این طرح، بریتانیا وضعیت یک مستعمره را پیدا خواهد کرد.

آقای جانسون همچنان بر این موضوع پافشاری می‌کند که بریتانیا می تواند و باید تا ۳۱ اکتبر با توافق یا بدون توافق از اتحادیه اروپا خارج شود.