پاپ فرانسیس با آزار جنسی در کلیسای کاتولیک چه خواهد کرد؟

در پی افشای رسوایی‎های جنسی در کلیساهای کاتولیک، پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان از مقام‌های ارشد کلیساها خواسته برای پیدا کردن راه حلی برای این موضوع در یک نشست فوق‎العاده در واتیکان شرکت کنند.

او همین چند وقت پیش تأیید کرد گروهی از کشیش‎ها از راهبه‎های صومعه‎ای در فرانسه به عنوان "برده جنسی" استفاده می‎کردند.

پاپ بعد از مذاکره با انجمن کاردینال‎ها موسوم به "گروه سی ۹" (C۹) تصمیم به برپایی این کنفرانس جهانی گرفت. سی ۹ گروه متشکل از ۹ کاردینال مشاور است که بلافاصله بعد از انتخاب پاپ فرانسیس شکل گرفت.

این طور که پیداست پاپ برای هدایت این جریان و پیدا کردن راه حلی عملی برای یکی از بزرگ‎ترین بحران‎هایی که کلیسا با آن درگیر است، تحت فشار زیادی قرار دارد.

هر روز از یک گوشه دنیا داستانی در مورد آزار و اذیت جنسی شنیده می‎شود و در این میان کلیساها همیشه برای سرپوش گذاشتن بر جنایات کشیش‎ها مورد سرزنش قرار گرفته‌اند‎؛ رویکردی که به صلاحیت اخلاقی این قشر ضربه شدیدی وارد کرده است.

پاپ فرانسیس علاوه بر این باید با تصورات، نگراش‎ها و قواعدی که منجر به شکل‎گیری فرهنگ آزار و اذیت جنسی در کلیسا شده هم برخورد کند؛ چالشی که ظاهرا ابعاد وسیعی دارد.

نشست واتیکان میزبان اسقف‌ها از بیش از ۱۳۰ کشور مختلف جهان خواهد بود و اولین قدم در راه برخورد با بیماری مزمنی است که دست کم از دهه ۱۹۸۰ گریبان کلیسا را گرفته.

وقتی جیسون بری، خبرنگار یک روزنامه محلی در لوئیزیانای آمریکا ماجرای تعرض‎های جنسی کشیشی به نام گیلبرت گائوت را دنبال کرد، فکر نمی‎کرد با این کار از یک رسوایی با ابعادی جهانی پرده برمی‎دارد که بعد از ۳۰ سال هنوز شعله‎هایش خاموش نشده.

گزارش‎های جیسون بری سال ۱۹۹۲ در قالب یک کتاب به نام " به سوی وسوسه هدایت‎مان کن" چاپ شد.

افشاگری جیسون بری راه را برای بررسی‎های روزنامه بوستون گلوب در سال ۲۰۰۲ باز کرد. تحقیقاتی که از آزارهای جنسی و سرپوش‌گذاری‎های کلیساها در ابعادی گسترده‎تر پرده برمی‏داشت. روزنامه‎نگارانی که این تحقیق را انجام دادند، برنده جایزه پولیتزر شدند و ماجرایشان در فیلمی به نام "اسپات‎لایت" به تصویر کشیده شد.

رسوایی‎ها اما تمامی نداشت.

سال گذشته از مجموع ۸ اسقف‏نشین ایالت پنسیلوانا، ۶ اسقف‏نشین مورد بررسی دقیق قرار گرفتند. جاش شاپیرو، دادستان ایالتی پنسیلوانیا ۵۰۰ هزار مدرک مربوط به اسقف‌نشین‎ها را بررسی و عده زیادی را به دادگاه احضار کرد. ده‌ها نفر شهادت دادند و برخی از کشیش‎ها هم اعتراف کردند. گزارش آقای شاپیرو که در دسامبر منتشر شد، به شدت تکان‎دهنده بود.

او در گزارش خود نوشت: "بالغ بر ۱۰۰۰ کودک قربانی در اسناد و مدارک خود کلیسا قابل شناسایی بودند و بیش از ۳۰۰ کشیش هم متهم به آزار جنسی می‏شدند."

در این گزارش که بیش از ۱۰۰۰ صفحه است و ۷۰ سال اخیر را در بر می‏گیرد، نمونه‌هایی بسیار وحشتناکی مطرح شده.

در اسقف‎نشین اسکرانتوم، یک کشیش به یک دختر جوان تجاوز کرد و وقتی باردار شد، دختر سقط جنین کرد. اسقف این منطقه در نامه‎ای نوشت: "روزهای سختی را می‏گذرانی و می‎دانم چقدر غمگین هستی. من را در غم خود شریک بدان."

این نامه نه برای آن دختر که برای کشیش نوشته شده بود.

در یک اسقف‎نشین دیگر، یک کشیش برای عیادت دختر ۷ ساله‏ای که لوزه‎اش را عمل کرده بود به بیمارستان رفت و به او تجاوز کرد.

مورد دیگر مربوط به تعرض جنسی یک کشیش به پسری ۹ ساله می‏شد. کشیش بعد از این کار دهان پسربچه را با آب مقدس شسته بود تا او را "تطهیر" کند.

این گزارش نتیجه‎گیری کرده که سرپوش‎گذاری کلیسا از طریق انتقال کشیش‎های خاطی به مناطق دیگر و عدم گزارش جرم آن‎ها به پلیس، راه را برای آزار جنسی کودکان باز کرده است.

ادعاهای تعرض جنسی

فرانکو مولاکال پیش از آن که اسقف ناحیه شمال هند شود، در زادگاه خود کرالا، شهر کوچک واقع در ساحل جنوب غربی این کشور کشیش بود.

او در سپتامبر ۲۰۱۸ به اتهام تجاوز به یک راهبه بازداشت شد. راهبه ادعا می‎کرد مولاکال در صومعه به طور مرتب به او تجاوز می‎کرده. مولاکال به طور موقت خلع لباس شد اما همه اتهامات را رد کرد. او به خبرنگاران گفت این اتهامات " بی اساس و ساختگی" بوده‌اند.

این راهبه در نامه‏ای که به مافوق‎های خود نوشت، ادعا کرد این اسقف در فاصله زمانی میان ماه مه ۲۰۱۴ و سپتامبر ۲۰۱۶ به او تجاوز می‎کرده.

طبق گزارش‎ها مقامات کلیسا برای پایان دادن به این آشفتگی به راهبه‎ها دستور دادند ایالت را ترک کنند. اما راهبه‎ها در ماه ژانویه از فرماندار کرالا خواستند از طرف آن‎ها در این ماجرا دخالت کند. آن‎ها می‎گفتند چون برای محل زندگی خود به کشیش‎ها و اسقف‎ها وابسته هستند مورد سوءاستفاده قرار می‎گیرد و می‎ترسند اگر جلوی کشیش متعرض بایستند، از سوی کلیسا طرد شوند.

طبق گزارش‎ها در مالاوی که بیش از ۱۰ درصد جمعیت زیر ۶۴ سال آن ایدز دارند، راهبه‎ها بیشتر در معرض خطر آزار هستند چون این تصور وجود دارد که آن‌ها "پاک" هستند و احتمال ابتلایشان به ویروس اچ‎آی‌وی کمتر است.

"قول می‎دهیم تکرار نشود"

در سال ۲۰۱۲، دولت استرالیا یک کمیسیون تشکیل داد تا در مورد آزار جنسی کودکان در موسسات مختلف تحقیق کند. این مطالعه موسساتی نظیر مراکز مراقبت و نگهداری افراد کم سن و سال و جوان ، مدارس، مراکز ورزشی و هنری و سایرنهادهای اجتماعی همین طور کلیساها را شامل می‎شد.

طبق گزارش این کمیسیون، ۷ درصد از کشیش‎های کاتولیک استرالیا بین سال‎های ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۰ به آزار جنسی کودکان متهم شده بودند.

تنها در یک سازمان مذهبی، ۴۰ درصد از کشیش‎ها و اسقف‎ها به تعرض جنسی متهم بودند.

کریسی فاستر، مادر دو کودکی که در ملبورن توسط کشیش‌ها مورد آزار جنسی قرار گرفته بودند، به مقامات شکایت کرد. او به بی بی سی گفت نه تنها به مشکلش رسیدگی نشد بلکه شایعات زیادی هم علیه خانواده‎شان پخش کردند: " گفتند ما دروغگوییم و دنبال پول هستیم."

" این چیزی است که به اهالی کلیسا گفتند و آن‎ها هم باور کردند چون چه کسی می‎پذیرد یک کشیش به بچه تجاوز کند؟ باور کردن این دروغ از قبول این واقعیت که کشیش‎ها به کودکان تعرض جنسی می‎کنند، راحت تر است."

در اوت ۲۰۱۸، کلیسای کاتولیک استرالیا پاسخ رسمی خود به کمیسیون را منتشر کرد.

مارک کولریج، رئیس مجمع اسقف‎ها در استرالیا با اشاره به کشیش‎ها و کارکنان روحانی و غیرروحانی کلیساهای استرالیا گفت: " عده بسیار زیادی در انجام وظیفه خود که حفاظت از حیثیت همه مردم به ویژه افراد آسیب‌پذیرتر یعنی کودکان و جوانان بوده، کوتاهی کرده‎اند. ما اسقف‎ها و پیشوایان دینی همین امروز صبح یک صدا قول می‌دهیم دیگر تکرار نخواهد شد."

آزارهای جنسی تکان دهنده

سال گذشته یک کمیسیون مستقل در بریتانیا گزارشی در مورد آزار جنسی کودکان در دو مدرسه کاتولیک معروف در این کشور منتشر کرد ؛ کالج امپلفورت در یورکشر شمالی و مدرسه داون‎ساید در سامرست.

در این گزارش آمده: " اولویت برای این مدارس راهب‏ها و حسن شهرت‎شان بود تا حفاظت از بچه‎ها. در امپلفورت، کودکانی که ۷ سال بیشتر نداشتند و در داون‎ساید بچه‎هایی با حدود ۱۱ سال سن، طی دهه‌ها به شکلی تکان‎دهنده مورد آزار و اذیت قرار می‎گرفتند."

در این کمیسیون صحبت‎های شاهدانی که گاهی اوقات حتی در حضور شاگردان دیگر مدرسه مجبور به عمل جنسی شده بودند شنیده شد.

طبق جمع‎بندی این کمیسیون، بسیاری از این معترضان ، میل جنسی خود را از کودکان پنهان نمی‎کردند: " آزاد بودن انجام چنین اعمالی نشان می‎دهد یک نوع فرهنگ پذیرش رفتارهای جنسی متعرضانه وجود داشته است ."

در پی انتشار این گزارش، کالج امپلفورت گفت: " کلیسا و کالج امپلفورت از صمیم قلب از تمام قربانی‎های آزار جنسی و نجات‎یافتگان آن، عذرخواهی می‎کند."

مدرسه داونساید هم شکلی مشابه اظهار پشیمانی کرد: "کلیسا و مدرسه دوان‌ساید با تمام وجود می‏پذیرند که در حفاظت از افراد تحت نظر خود و رسیدگی به مشکلات مربوط به آن‎، مرتکب قصور و اشتباه شده‎است."

حالا اما تمام تمرکز روی پاپ فرانسیس است، او در رأس نهادی قرار گرفته که بیش از یک میلیارد پیرو در دنیا دارد و عملا در همه کشورها حاضر است.

در مارس ۲۰۱۳، وقتی به عنوان پاپ انتخاب شد به خوبی می‎دانست رسوایی‎هایی جنسی روحانیون مسیحی چه تأثیری بر کلیسا می‎گذارد.

پاپ طی یک سال بعد از آن با ۶ فرد آزار دیده از ۳ کشور مختلف ( ایرلند، بریتانیا و آلمان) ملاقات کرد. او در یک مراسم خصوصی عشای ربانی از این ۶ نفر که در میان حاضرین بودند، به طور آشکار عذرخواهی کرد: "در حضور خداوند و خلق او، از گناهان و جنایات سنگینی که روحانیون مسیحی با تعرض جنسی به شما مرتکب شده‏اند، ابراز پشیمانی می‎کنم."

" فروتنانه از شما طلب بخشش می‎کنم. از شما همچنین برای قصور سران کلیساها در رسیدگی به گزارش‎های قربانیان و اعضای خانواده‎شان در رابطه با آزار و اذیت جنسی بخشش می‎طلبم."

کمی بعد از آن، پاپ فرانسیس ۸ عضو جدید از آفریقا، آسیا، اقیانوسیه و آمریکای جنوبی به هیأت مبارزه با آزار جنسی کودکان در کلیساها اضافه کرد. اما ماری کالینز و پیتر سندرز، تنها دو عضو این کمیسیون که قربانی آزار جنسی بودند خیلی زود استعفا دادند.

ماری کالینز که در ۱۳ سالگی مورد آزار یک کشیش قرار گرفته بود، در یک نامه نوشت هدف پاپ شاید رسیدگی به مسأله تعرض‎های جنسی روحانیون کاتولیک بوده اما دیوان سالاری واتیکان جلوی افکاری که برای ایجاد تغییر مطرح می‎شوند را می‎گیرد.

کمیسیون پیشنهاد داده بود به همه نامه‎های دریافتی از سوی قربانیان و نجات‎یافتگان پاسخ داده شود، خانم کالینز اما متوجه شد هیچ نامه‎ای جواب نگرفته: " نمی‎توانستم به حرف‎هایی که جلوی مردم در مورد اهمیت مراقبت از قربانیان آزار جنسی زده می‎شد گوش کنم و ببینم در خلوت، نامه‎هایشان حتی به رسمیت شناخته نمی‎شود."

او حرف‎هایش را این طور به پایان رساند: "این تصویری کلی است از نحوه برخورد کلیسا با بحران آزار و اذیت جنسی: زدن حرف‎های قشنگ جلوی مردم و اقدامات مغایر با آن در پشت درهای بسته."

پاپ فرانسیس تصمیم گرفت درها را باز کند و از سران کلیسای کاتولیک بخواهد برای رسیدگی به این مشکل دور هم جمع شوند. او اما در پرواز برگشت از امارات متحده به رم گفت این کنفرانس سه روزه صرفا یک نقطه شروع است تا سطح انتظارات را نسبت به آن پائین بیاورد.

برخی معتقدند پاپ به جای این کار کافی بود فقط یک دستور برای کلیساها صادر می‏کرد. اما به اجرا درآوردن قوانین در سطح جهانی کار آسانی نیست چون پای فرهنگهای گوناگون و سیستم‎های قضایی مختلف در میان است.

به این ترتیب پاپ ۸۲ ساله با چالشی سخت روبروست و این که در پایان چه اتفاقی خواهد افتاد به اقدامات او و قوانینی بستگی دارد که برای مقابله با آفت اذیت و آزار جنسی به اجرا در خواهد ‎آورد.