راهپیمایی در اعتراض به ترامپ، مردان پا به پای زنان

در سالگرد اولین اعتراض گسترده زنان به سیاست‌های دونالد ترامپ، معترضان نشان دادند که هنوز ساکت نشده‌اند و حضور ستارگان بزرگ در مرکز شهر لس‌آنجلس باعث شد امسال این شهر بجای واشنگتن در مرکز توجه رسانه‌ها قرار بگیرد.

ستاره‌های هالیوود در این شهر پشت میکروفون رفتند و همراه معترضان خواستند که "رأی‌شان" شنیده شود.

از میان ستاره‌های حاضر در این تجمع، سخنرانی اسکارلت جوهانسون هم در بین معترضان در رسانه‌ها مورد توجه بسیار قرار گرفت. او به راهپیمایان گفت که از روشنی، قوت و یکدلی این جنبش که از سال پیش آغاز شده قدرت گرفته است. خانم جوهانسون گفت که این جنبش به او امید داده که به جایی برسیم که برابری را حس کنیم.

شهرت ستاره‌هایی مثل خانم جوهانسون و ویولا دیویس در کنار بسیاری از ستارگان بزرگ سینما و موسیقی، بخشی از موتور محرکه جنبشی شده است که درست یک روز پس از پیروزی دونالد ترامپ آغاز شد.

یک روز پس از مراسم سوگند ریاست جمهوری دونالد ترامپ -درست در همان نقطه‌ای که او روز پیش سوگند خورده بود- بیش از پانصد هزار نفر جمع شدند تا علیه ساکن تازه کاخ سفید و سیاست‌هایش شعار بدهند. آن تظاهرات به یکی از بزرگترین راهپیمایی‌های اعتراضی در تاریخ آمریکا تبدیل شد.

این اولین بار نبود که من شاهد یک تجمع اعتراض‌آمیز بودم. تظاهرات اعتراضی زنان و اعتراض‌های دانشجویی در دانشگاه‌های مختلف تهران، تظاهرات ضدجنگ در آمستردام و لندن و حتی جنگ و گریز خیابانی معترضان با پلیس استانبول بخشی از تجربه‌های پیشین من بودند.

اما آنچه در تظاهرات فردای سوگند دونالد ترامپ در واشنگتن مشاهده کردم تجربه متفاوتی بود از لحاظ برنامه‌ریزی، محتوا و ترکیب شرکت کنندگان.

نه فقط زنان

در اعلامیه‌ها و تبلیغات، عنوان این راهپیمایی سالانه، راهپیمایی زنان اعلام می‌شود. اما مردان زیادی در میان تظاهرات کنندگان هستند. نقش آنها مراقبت از زنان یا صرفا حضور در کنار آنها نیست بلکه فعالانه در این راهپیمایی مشارکت می‌کنند.

عنوان تظاهرات واشنگتن نمادین بود اما خواسته‌های آن فقط خواسته‌های زنان نبود. انتقاد از سیاست‌های آقای ترامپ در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان، اصلاح قوانین مهاجرت و بهداشت و سقط جنین، احترام به حقوق افراد با گرایش‌های جنسی متفاوت و برابری نژادی و مذهبی همه از خواسته‌های معترضان بود.

تقسیم خانه‌های شهر میان راهپیمایان

از مدتی پیش از راهپیمایی، اغلب اتاق‌های هتل‌های واشنگتن رزرو شده بود. بسیاری از ساکنان واشنگتن و ایالت‌های نزدیک یعنی ویرجینیا و مریلند میزبان کسانی بودند که از دور و نزدیک فقط برای شرکت در این راهپیمایی ساعت‌ها پرواز و رانندگی کرده بودند.

در شبکه‌های اجتماعی مختلف صفحه‌هایی برای مبادله اطلاعات میان معترضان سایر ایالت‌ها و اهالی واشنگتن راه‌اندازی شده بود. در این صفحه‌ها شهروندان واشنگتن و حومه اعلام می‌کردند که برای چند نفر از راهپیمایان می‌توانند جای خواب فراهم کنند و متقابلا اگر کسانی به دنبال جایی برای اقامت بودند در این صفحه‌ها پیغام می‌دادند. در آپارتمان کوچک من در مرکز واشنگتن دو نفر از نیویورک میهمان بودند.

پرداخت هزینه برای بیان اعتراض

شب قبل از راهپیمایی زنان، کافه‌ها و میکده‌های شهر واشنگتن پر از کسانی بود که برای اعتراض‌ از شهرها و ایالت‌های مختلف به واشنگتن سفر کرده بودند. من آن روز چند نفری را دیدم که از ایالت‌های آریزونا، اورگن و کالیفرنیا به پایتخت آمریکا آمده بودند. اهمیت این سفر در آن است که در همین ایالت‌ها هم‌زمان راهپیمایی‌هایی برگزار می‌شد اما اعتراض در پایتخت معنای دیگری داشت.

فاصله شرق و غرب ایالات متحده چنان زیاد است که پرواز مستقیم از شهری مثل پورتلند در غرب به شهر واشنگتن در شرق کشور، نزدیک به پنج ساعت طول می‌کشد. همه چند هزار نفری که از ایالت‌های دیگر به واشنگتن آمده بودند برای این اعتراض هزینه سفر، اقامت و دو سه روز مرخصی را متحمل شده بودند.

پلاکاردهای دست‌نویس

اگر روزی کسی تصمیم بگیرد در باره شعارهای راهپیمایی اعتراضی زنان یک مطالعه دانشگاهی بکند، کار دشواری پیش رویش خواهد بود چون به تعداد شرکت‌کنندگان شعار و پلاکاردهای متنوع وجود داشت.

در این راهپیمایی خبری از پوسترها و پلاکاردهای چاپی یک‌دست که ما در راهپیمایی‌های ایرانی شاهدش هستیم نبود. هرکدام از شرکت‌کنندگان در راهپیمایی، اعتراض، شعار و خواسته خودش را با خلاقیت شخصی روی مقوا یا لباسش نوشته بود:

مثل یک دختر بجنگ، با رحم‌مان دیوار می‌سازیم، نه به اسلام‌هراسی نه به جنگ، اکثریت خاموش در کنار ترامپ ایستاده است، دست کوچکت را از سر حقوق من بردار، برای بدن من قانون نگذار و چندین هزار شعار دیگر خلاقیت راهپیمایان در شکل و شیوه اعتراض را نشان می‌دهند.

هماهنگی و امنیت

آزادی بیان یکی از حقوق شهروندان است که در متمم اول قانون اساسی ایالات متحده به رسمیت شناخته شده است و از این رو وظیفه پلیس حفظ امنیت معترضان است. در خیابان‌های واشنگتن، به خصوص در حوالی کاخ سفید، افرادی را می‌بینید که پلاکارد یا پوستری در دست‌ گرفته‌اند و به زمین و زمان اعتراض می‌کنند. گاهی محتوای اعتراض‌های آنها چندان مودبانه نیست ولی پلیس حق برخورد با این افراد را ندارد مگر اینکه جایی اقدام به اعتراض کنند که محل عمومی نیست یا برای دیگران مزاحمت ایجاد کرده باشند. در این صورت صاحبان آن محل حق دارند از پلیس بخواهند فرد معترض را وادار به ترک محل کنند.

برای برگزاری اعتراض‌هایی با افراد بیشتر، برگزارکنندگان باید اطلاعاتی شامل تعداد و محل برگزاری را به مقام‌های ایالت اطلاع بدهند. برای مثال برگزارکنندگان راهپیمایی زنان در سال ۲۰۱۷ برای شرکت پانصدهزار نفر در فضای مقابل کنگره مجوز گرفته بودند. این مجوز امتیازی نیست که حکومت به شهروندان می‌دهد بلکه برای آمادگی نیروهای انتظامی از میزان و گستردگی تجمع است.

فضای شهر واشنگتن در روزهای راهپیمایی زنان، فضای یک فستیوال پرشور و پرانرژی سیاسی بود. پایتخت و شهرهای آمریکا بعد از اعتراض‌های سال ۲۰۰۳ به جنگ با عراق دیگر شاهد چنین جنبش مدنی پر جمعیتی نبود.

یک سال بعد از پیروزی آقای ترامپ هنوز هم معترضان ساکت نشده‌اند و در سالگرد ورودش به کاخ سفید هم در بسیاری از ایالت‌های آمریکا اعتراض‌های گسترده‌ای برگزار شد. یکی از ویژگی‌های این معترضان، کوتاه نیامدن است.