سرنگونی هواپیمای اوکراینی؛ ایران: وظایفمان را انجام دادیم؛ انجمن خانواده‌ها: پرونده‌ جنایت باز است

پس از آن که دادگاه نظامی یک تهران رای پرونده متهمان سرنگونی هواپیمای اوکراینی را پس از حدود سه سال رسیدگی صادر کرد، ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه ایران در تازه‌ترین نشست خبری خود گفت ایران آنچه بر عهده‌اش بود منطبق با قوانین بین‌المللی و مقررات داخلی «مسؤولانه انجام داده است». پیشتر انجمن خانواده جانباختگان این پرواز در بیانیه‌ای اعلام کرده است «پرونده‌ جنایت پرواز پی‌اس۷۵۲ در پیشگاه مردم ایران باز است.»

روز گذشته دادگاه نظامی تهران اعلام کرد متهم ردیف اول این پرونده به ۱۳ سال حبس محکوم شده که ۱۰ سال آن قابل اجراست و متهم ردیف دوم و سوم به یکسال حبس محکوم شدند. این پرونده مجموعا ۱۰ متهم داشت و در مجموع ۲۰ جلسه به طول انجامید.

امروز ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه ایران با اشاره به احکام ۱۰ متهم پرونده گفت «پرداخت‌های مالی برای قربانیان در نظر گرفته شده که در اختیار خانواده‌ها قرار خواهد گرفت. ایران آنچه بر عهده‌اش بود مسؤولانه انجام داده است».

او همچنین گفت «ایران به عنوان جغرافیای وقوع این سانحه»، «همه وظایف خود را منطبق با کنوانسیون شیکاگو و قوانین و مقررات داخلی خودش انجام داده است». «دادگاه ویژه تاسیس شد و ماموریت محوله را با دقت انجام داد». انجمن خانواده‌های جانباختگان این پرواز اما شلیک به هواپیمای اوکراینی را «جنایت» و نه «سانحه» می‌خواند.

واکنش انجمن خانواده‌های جانباختگان

انجمن خانواده‌های جانباختگان این پرواز که دادگاه جمهوری اسلامی پیرامون این پرونده را نمایشی خوانده‌اند در واکنش به صدور این احکام گفته‌اند« پرونده‌ جنایت پرواز پی‌اس۷۵۲ پرونده‌ای باز در پیشگاه مردم ایران است اما مسوولیت از شانه‌ی چهار دولت درگیر که شهروندان خود را از دست داده‌اند کم نخواهد شد.»

این انجمن در بیانیه خود چهار خواسته خود را در زمینه این پرونده ذکر کرده که شامل «ثبت رسمی شکایت از جمهوری اسلامی در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳ از سوی چهار کشور در دیوان بین‌المللی دادگستری، حمایت از شکایت خانواده‌ها در این دیوان، قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروه‌های تروریستی و باز شدن پرونده جنایی در پلیس فدرال کانادا درباره شلیک به پرواز پی‌اس۷۵۲ می‌شود.

حامد اسماعیلیون و جواد سلیمانی، دو نفر از اعضای خانواده جانباختگان پرواز پی‌اس ۷۵۲ هم این حکم را رد کرده‌اند.

آقای اسماعیلیون، که همسر و دختر ۹ ساله اش را در آن پرواز از دست داده است، در حساب توئیتری خود در واکنش به این خبر در حساب توئیتری خود نوشت: «عدالت در جمهوری اسلامی این شکلی‌است. دادگاه واقعی روزی با نشستن خامنه‌ای، حسین سلامی، امیرعلی حاجی‌زاده، شمخانی، باقری، جواد ظریف و دیگر شرکای جرم بر نیمکت متهمان برگزار خواهد شد.»

حکم دادگاه نظامی: قتل شبه‌عمد

رسانه‌های داخلی ایران پیشتر گزارش دادند «در مورد متهم ردیف اول (فرمانده سامانه دفاعی تور ام یک) ۱۳ سال حبس تعزیری می‌باشد که اشد مجازات (۱۰ سال حبس) با احتساب ایام بازداشت قبلی قابل اجرا خواهد بود».

بنابر اعلام خبرگزاری قوه قضائیه «متهم ردیف اول پرونده به اتهام مباشرت در قتل شبه عمد سرنشینان هواپیمای اوکراینی مستند به مواد قانونی به تحمل سه سال حبس تعزیری همچنین به دلیل لغو دستور ابلاغی و با توجه به گستردگی آثار و تبعات این اقدام به حداکثر مجازات (۱۰ سال حبس تعزیری) نیز محکوم شده است».

دادگاه رفتار متهم ردیف اول را «ناشی از جهل به موضوع و تصور اشتباه از هدف کشف شده» دانسته. او فرمانده سامانه دفاعی تور ام یک معرفی شده است.

متهم ردیف دوم و سوم به یکسال حبس و متهم ردیف چهارم و پنجم نیز به سه سال حبس محکوم شدند.

این پرونده مجموعا ۱۰ متهم داشت و در مجموع ۲۰ جلسه به طول انجامید.

مرکز رسانه قوه قضائیه می‌گوید که در این دادگاه، ۱۰ نفر که همگی از نیروهای مسلح کشور هستند به عنوان متهم محاکمه می‌شوند. اما انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز پی‌اس۷۵۲ می‌گویند آمران و عاملان اصلی به دادگاه نیامده‌اند. این انجمن دادگاه‌ را «نمایشی» خوانده بود.

پیشتر این انجمن خانواده‌های جانباختگان اعلام کرده بود شماری از شاکیان پرونده پیگیری قضایی این پرونده در دادسرای نظامی ایران شکایت خود را پس گرفته‌اند. محمود علیزاده طباطبایی، وکیل تعدادی از خانواده‌های جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی گفته بود «تعداد زیادی از خانواده‌ها از رسیدگی عادلانه به پرونده هواپیمای اوکراینی ناامید شدند.»

۱۸ دی ۱۳۹۸ سپاه پاسداران هواپیمای اوکراینی را دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بین‌المللی امام با شلیک دو موشک ساقط کرد و ۱۷۷ سرنشین پرواز پی‌اس۷۵۲ را کشت. مقام‌های ایران بعد از سه روز انکار و پنهان‌کاری اذعان کردند که این هواپیما با آتش سپاه سرنگون شده است.

اکنون رسانه‌های دولتی در ایران گزارش داده‌اند که «برای هر جانباخته این حادثه مبلغ ۱۵۰ هزار دلار یا معادل یورویی آن نیز به عنوان پرداخت‌های دل‌جویانه فارغ از رسیدگی‌های قضایی در نظر گرفته شده است که به خانواده این افراد تعلق می‌گیرد».

همه ۱۷۶ سرنشین این هواپیما کشته شدند. ۱۴۷ نفر از قربانیان ایرانی بودند. گروه بزرگی از ایرانی‌های این پرواز تابعیت کشور کانادا را هم داشتند.

باقی سرنشینان شهروندان کشورهای افغانستان، کانادا، بریتانیا، سوئد و اوکراین بودند.

بیشتر بخوانید: