بحران روسیه و اوکراین؛ پوتین برای کاهش تنش‌‌ها خواستار تضمین امنیتی فوری از طرف غرب شد

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه می‌گوید کشورش بدنبال درگیری نظامی بر سر اوکراین نیست. او از سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، خواست تا در مورد عدم گسترش حوزه نفوذ ناتو به طرف شرق و تا مرزهای روسیه ضمانت فوری بدهد.

آقای پوتین اوکراین را متهم کرد که قصد دارد به مناطق شرق این کشور که در دست شبه‌نظامیان مورد حمایت روسیه است حمله کند. اوکراین این اتهام را رد کرده است.

اعزام نظامیان روسیه به مرزهای شرق اوکراین باعث نگرانی متحدان غربی این کشور شده است.

آقای پوتین در کنفرانس مطبوعاتی سالانه خود خطاب به کشورهای غربی گفت: "این شما هستید که باید به ما ضمانت بدهید، همین حالا و فورا هم باید این تضمین را بدهید."

رئیس جمهور روسیه از ناتو خواست که از فعالیت نظامی در اروپای شرقی دست بردارد و اوکراین را به عنوان عضو این سازمان نپذیرد.

او هر چند احتمال حمله نظامی را رد نکرد، در عین حال برنامه‌ریزی برای حمله به اوکراین را رد کرد.

مقامات امنیتی اوکراین می‌گویند که بیش از ۱۰۰ هزار سرباز روس به نزدیکی مرزهای دو کشور اعزام شده‌اند. آمریکا، ولادیمیر پوتین را تهدید کرده که در صورت حمله به اوکراین، با تحریم‌هایی مواجه شود که "نظیر آن را تاکنون ندیده" است.

رهبر روسیه قبلا "خط قرمز" خود را در مورد اوکراین مشخص کرده است.

او ناتو را متهم کرد که از دهه ۱۹۹۰ با پنج دوره گسترش این سازمان، روسیه را فریب داده است.

آقای پوتین گفت: "ما که به مرزهای آمریکا و بریتانیا نرفته‌ایم. نه! آنها هستند که به مرزهای ما آمدند."

در فهرستی از خواسته‌های روسیه که هفته گذشته اعلام شد، این کشور گفت که از ناتو می‌خواهد که به مرزهای سال ۱۹۹۷ بازگردد؛ درخواستی که برای لهستان، کشورهای حوزه بالتیک و دیگر کشورهای اروپای شرقی، که به ائتلاف نظامی دفاعی غرب پیوسته‌اند، امکان‌پذیر نیست.

آقای پوتین گفته که اقدام نظامی، گزینه مطلوب او نیست. او به گفت‌وگو با آمریکا در اوایل سال آینده مسیحی در ژنو ابراز امیدواری کرد.

واکنش آمریکا

بعد از ابراز امیدواری آقای پوتین در مورد ملاقات در ژنو، مقام‌های آمریکا گفتند که می‌توان گفت‌وگوها را در ژانویه شروع کرد.

جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که هرچند توافق نهایی در مورد گفت‌وگوهای دیپلماتیک به دست نیامده، آمریکا مشغول آماده‌سازی مقدمات آن است.

لیز تراس وزیر خارجه بریتانیا هم گفت که او از اینکه مسکو "به تمایل خود برای ورود به روند گفت‌و‌گو در ماه ژانویه اشاره کرده" استقبال می‌کند.

علیرغم تنش فزاینده پیرامون مرزهای اوکراین، روزنه امیدی برای شرق این کشور به چشم می‌خورد، جایی که جدایی‌طلبان مورد حمایت روسیه هفت سال است درگیر نبرد با ارتش اوکراین هستند.

روسیه در سال ۲۰۰۸ به گرجستان حمله کرد و سپس در سال ۲۰۱۴، شبه‌جزیره کریمه را از اوکراین گرفت و حال مسکو به دنبال این تضمین است که هیچ کدام از این کشورها نتوانند به ناتو بپیوندند.

آلمان از تحرکات نظامی روسیه ابراز نگرانی کرده و گفته که گفت‌وگو "برای کاهش ابعاد یک بحران بزرگ ضروری است".

جمهوری‌های بالتیک یعنی لیتوانی، لتونی و استونی هم از تدارک نظامی روسیه در هراسند. رئیس جمهوری لیتوانی وضعیت فعلی را احتمالا "خطرناک‌ترین وضعیت در ۳۰ گذشته" توصیف کرده است.

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، چند روز پیش گفت که همچنان امیدوار است که در اوایل سال آینده با روسیه گفت‌وگو کند. او در عین حال گفت که قاطعانه معتقد است که عضویت اوکراین در ناتو فقط به اراده ناتو و کی‌یف بستگی دارد.

به رغم تشدید تنش‌ها در اطراف مرز اوکراین، توافق آتش‌بس سال ۲۰۲۰ در شرق این کشور تمدید شده است. جدایی‌طلبان مورد حمایت روسیه در سال ۲۰۱۴، بخش‌های زیادی از شرق این کشور را تصرف کردند و از آن زمان درگیر جنگ با ارتش اوکراین بوده‌اند.

آندره یرماک، رئیس دفتر رئیس جمهوری اوکراین از تمدید توافق آتش‌بس که با میانجیگری سازمان امنیت و همکاری اروپا در جهت کاهش تنش‌ها انجام شد، استقبال کرد.

بیش از ۱۴ هزار نفر در طول هفت سال جنگ کشته شده‌اند. هر چند نبرد در سال ۲۰۱۵ به پایان رسید، اما درگیری‌ها ادامه یافت و آتش‌بس ژوئیه ۲۰۲۰ با هدف پایان دادن به خشونت‌ها صورت گرفت.

موارد نقض آتش‌بس اخیرا بیشتر شده و مقامات نظامی در اوکراین، روسیه را به اعزام بیش از ۱۰۰ هزار سرباز به ۲۰۰ کیلومتری مرز با اوکراین متهم می‌کنند. آنها همچنین می‌گویند ۱۴۳ هزار و ۵۰۰ سرباز دیگر در فاصله ۴۰۰ کیلومتری این مرز مستقر شده‌اند.