افزایش تنش لفظی بین آمریكا و ایران نگرانی‌ درگیری در خلیج فارس را شدت می‌دهد

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا سال گذشته در یک سخنرانی گفت ارتش انقلابی آمریکا در دهه ١٧٧٠ میلادی فرودگاهها را از دست بریتانیا گرفت.

با توجه به این حرف شاید خواست روز چهارشنبه او از فرماندهان نیروی دریایی آمریکا مبنی بر شلیک به قایق های إیرانی فقط یک حرف اشتباه کوچک باشد.

اما بدون شک قوی ترین تهدید اقدام نظامی مستقیم علیه ایران از ابتدای سال میلادی جاری یعنی از زمانی است که آمریکا قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه را در عراق کشت.

کشته شدن قاسم سلیمانی ایران و آمریکا را تا آستانه یک رویارویی قابل توجه پیش برد.

اما چه چیزی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا را به هشدار تازه علیه ایران واداشت؟ و چرا در حالی که هر دو کشور به سختی درگیر بحران کرونا هستند این تنش تازه برانگیخته شده است.

دلیل فوری می تواند این باشد که آمریکا هفته گذشته گفت چند قایق پر سرعت مسلح که از سوی سپاه پاسداران ایران هدایت می‌شوند، برای ناو جنگی آمریکا در منطقه مزاحمت ایجاد کردند.

نیروی دریایی آمریکا می گوید در یک مورد یک قایق نیروی دریایی سپاه از فاصله ٩ متری با سرعت زیاد از جلوی کشتی‌های آمریکایی رد شد.

سپاه به وقوع این حادثه اذعان کرده اما آمریکایی ها را مقصر خوانده. حسین سلامی، فرمانده سپاه روز پنجشنبه گفته که " به نیروی دریایی ایران دستور داده که "هر گونه نیروی تروریست آمریکایی" در خلیج فارس را که به گفته او " امنیت کشتی های نظامی و غیر نظامی ایران را تهدید می کند"، نابود کند.

بیشتر بخوانید:

حالا این نگرانی هست که این مانورهای خصومت آمیز و جدال های لفظی به رویارویی عملی بیانجامد و دستور دونالد ترامپ در توییترش تغییر چندانی ایجاد نمی کند.

فرماندهان ناوهای جنگی آمریکا از قبل هم توانایی و اختیار اتخاذ تدابیر لازم برای انجام هر آنچه که به نظر آنها برای حفاظت از جان خدمه و امنیت کشتی هایشان ضروری است، را داشته اند.

آنها به خوبی به تاکتیک‌ها و تحرکات قایق های کوچک ایرانی عادت کرده اند.

اما حادثه اخیر نشان می دهد که با وجود توجه جهانی به بحران کرونا، تنش های بین‌المللی که از قبل هم وجود داشته، نه تنها از بین نرفته بلکه ممکن است شدیدتر هم شده باشد.

دلیلش هم این است که آمریکا و ایران اهداف ثابت استراتژیک نسبت به یکدیگر دارند که تغییر نکرده است.

ایران می خواهد نفوذ آمریکا در منطقه را کاهش دهد و جای پای خود را محکم کند.

افزایش اخیر حملات هوایی اسرائیل در سوریه نشان می دهد که ایران و متحدانش هنوز فعالانه این هدف را دنبال می کنند.

برخی از رهبران ایران ممکن است احساس کنند که آمریکا با توجه به مشکلات ناشی از کرونا در داخل ممکن است تمایل چندانی برای درگیری در خلیج فارس را نداشته باشد. اما در واقع این خطر وجود دارد که بحران و بلاتکلیفی ناشی از کرونا تندروها در (ایران ) را قوی‌تر کند.

به موازات آن دولت آمریکا هم سیاست فشار خود را بر ایران دو برابر کرده با این باور که بحران کرونا سرانجام باعث سرنگونی رژیم ایران خواهد شد، که البته بسیاری از کارشناسان منطقه اعتقادی به این نظر دولت آمریکا ندارند.

در این میان ایران به پیشروی در دیگر جبهه‌ها ادامه می‌دهد و روز چهارشنبه آنچه را که سپاه می گوید یک ماهواره نظامی است به فضا پرتاب کرد. این امر با استفاده از راکتی که به نظر می رسد متکی به تکنولوژی کره شمالی است، صورت گرفت.

ایران با پرتاب این ماهواره نشان داد که همچنان به بهبود برنامه موشکی اش ادامه می دهد و در عین حال که به طور اسمی در چارچوب توافق سال ٢٠١٥ با قدرت‌های جهانی برای محدود کردن برنامه هسته ای اش باقی مانده، در عمل بسیاری از شرایط آن را نقض می کند.

در واقع بسیاری از کارشناسان نگرانند در حالی که بسیاری از گام‌هایی که تهران برداشته قابل برگشت است اما ممکن است به موقعیتی برسد که بتواند سانتریفوژهای با فیبر کربنی بسازد، چیزی که برای غنی‌سازی اورانیوم اهمیت بنیادی دارد و به طرز سری و مخفیانه ای که ماورای دید بازرسی‌های بین‌المللی باشد.

تنش‌های ایران و آمریکا شاید در مقطع کنونی اهمیت کمتری می‌داشت، اگر ادامه آن را به آینده موکول می‌کردند، اما آشکار است که چنین نیست و خطر وقوع یک درگیری تصادفی به همان بزرگی و جدیتی است که همیشه بوده.

در واقع شاید با توجه به سوء برداشت دو طرف در مورد تاثیر بحران کرونا بر توانایی اقدام طرف دیگر، خطر این رویارویی بیشتر هم شده باشد.