بوئینگ ٧٣٧ مکس؛ 'طراحی با دلقک‌ها، نظارت با میمون‌ها'

انتشار بخشی از مکاتبات داخلی شرکت بوئینگ پرسش‌های بیشتری را درباره ایمنی بوئینگ ٧٣٧ مکس مطرح کرده است.

در یکی از این پیام‌های فوری در آوریل ٢٠١٧، یکی از کارکنان بوئینگ می‌گوید مدل ٧٣٧ مکس را "دلقک‌ها با نظارت میمون‌ها طراحی کرده‌اند." بوئینگ می‌گوید این نحو مکاتبه "به‌هیچ‌وجه قابل پذیرش" نیست.

این شرکت به نشانه تعهدش به شفافیت، صدها پیام داخلی خود را البته با پوشاندن برخی کلمات یا سطور منتشر کرده است.

نسخه کامل این مکاتبات ماه پیش در اختیار سازمان هوایی فدرال و کنگره آمریکا قرار گرفته بود.

پس از سقوط دو هواپیما در اندونزی و اتیوپی که در مجموع ٣٤٦ کشته به جا گذاشت، مدل ٧٣٧ مکس اوایل سال ٢٠١٩ زمین‌گیر شد. اولین پرواز این مدل بوئینگ تقریبا چهار سال پیش انجام شد و با مدلی که اخیرا در نزدیکی تهران سقوط کرد فرق دارد.

بوئینگ ٧٣٧ مکس، برای کاهش هزینه‌ها از ابتدا طوری طراحی شده بود که خلبان‌ها پیش از پرواز با آن نیاز به تمرین با شبیه‌ساز پرواز نداشته نباشند.

بوئینگ برای سازمان هوایی فدرال استدلال کرده بود که این هواپیما به تمرین خلبان با شبیه‌ساز پرواز نیاز ندارد.

اکنون این شرکت پس از میلیاردها دلار زیان بابت زمین‌گیر شدن مدل ٧٣٧ مکس در تمام دنیا و توقف خط تولید آن، نظرش را تغییر داده و توصیه می‌کند خلبان‌ها پیش از پرواز با مکس با شبیه‌ساز پرواز تمرین کنند.

پیام دیگری در نوامبر ٢٠١٥ نشان می‌دهد که بوئینگ چگونه بر ضد درخواست سازمان هوایی فدرال در مورد تمرین خلبان‌ها با شبیه‌ساز، لابی کرده است:

"ما هم در این باره متقابلا فشار سختی وارد می‌کنیم و وقتی زمان مذاکرات نهائی برسد احتمالا به حمایت بالاترین مقامات نیاز داریم."

یکی از کارکنان بوئینگ در پیامی در فوریه ٢٠١٨ از همکارش پرسیده بود: "آیا خانواده‌ات را سوار مکس می‌کنی که خلبان‌هایش با شبیه‌ساز تمرین نکرده‌اند؟ من که نمی‌کنم." پاسخ همکارش هم منفی بود.

رئیس کمیسیون ترابری مجلس نمایندگان آمریکا پیتر دفازیو که تحقیقات بوئینگ مکس زیر نظر اوست می‌گوید این پیام‌ها "نشانگر یک تلاش هماهنگ است برای مخفی نگه داشتن اطلاعات حیاتی از نهاد ناظر و مردم، از همان نخستین روزهای برنامه مکس."

سازمان هوایی فدرال می‌گوید به هر نقصی که در این مکاتبات یافت شود رسیدگی می‌کند.

البته این نهاد گفت "لحن و محتوا و ادبیات بعضی مدارک تاسف‌برانگیز است."

بوئینگ می‌پذیرد که در بعضی پیام‌ها، نحوه تعامل با سازمان هوایی فدرال در مورد موضوع شبیه‌ساز "سوال‌برانگیز" است و می‌گوید "به گذراندن مراحل نظارتی برای گرفتن مجوز شبیه‌سازها اطمینان دارد."

بوئینگ در حال طراحی مجدد سیستم کنترل خودکار مدل مکس است که نقص آن علت اصلی سقوط‌ها بوده است.

تولید ٧٣٧ مکس موقتا متوقف شده است.