روزنامه‌های تهران، فحاشی‌های عبث ترامپ

    • نویسنده, مسعود بهنود
    • شغل, روزنامه نگار

روزنامه‌های امروز صبح تهران، شنبه ۲۲ مهر با انعکاس سخنان دیشب دونالد ترامپ و پاسخ حسن روحانی به او، روشن شدن سیاست دولت آمریکا در مقابل برجام را موفقیتی برای دیپلماسی دولت دانسته‌اند. روزنامه‌های اصولگرا قرار نگرفتن نام سپاه پاسداران را در فهرست سازمان‌های تروریستی، نتیجه تهدید فرمانده کل سپاه دانسته‌اند.

خسته‌ایم از این جهان

مسعود رفیعی طالقانی در سرمقاله همدلی نوشته: دیشب هیچ شهروند مطلعی را نمی‌شد پیدا کرد که بگوید استرس ندارد، خسته نیست واحساس ناامنی را دوباره تجربه نمی‌کند. حرف‌های تند ترامپ بی‌تردید عواقبی دارد؛ برای منطقه و برای کل جهان؛ با وصفِ این‌که ما، هم پیش از حرف‌هایش منتظر بودیم و هم پس از حرف‌هایش. این چند روز اخیر به این گذشت که ببینیم او بالاخره چه می‌گوید و روزهای آینده را منتظریم تا ببینیم چه می‌شود؟

نویسنده مقاله با تاکید بر این که زندگی توی انتظار، بدجور آدم را خسته و مضطرب می‌کند نوشته وظیفه مان بود که برویم سراغ تحلیل‌گران مسایل سیاسی و بین‌الملل و از آن‌ها بپرسیم عاقبت ماجرا چه می شود؟ این حرف‌ها چه تبعاتی دارد؟ آیا وقوع یک درگیری نظامی محتمل است؟ آیا رئیس‌جمهور ایالات متحده در پی آن است از ایران امتیازات تازه‌تری بگیرد؟ آیا بازنگری یا لغو برجام می‌تواند مورد تایید ایران واقع شود؟ آیا قدرت‌های اروپایی حاضرند در زمینی بازی کنند که مجنون آمریکایی، مهره‌چین آن بوده است؟ آیا دولت دوازدهم می‌تواند زیر ضرب منتقدان محافظه‌کار خود دوام بیاورد و از پای نیفتد؟ آیا ساختمان تحریم‌ها که داشت آرام آرام از میان می‌رفت دوباره بنا می شود؟ آیا پارادایم روابط بین‌الملل در دنیا، در آستانه یک شیفت بزرگ است؟ آیا تحریم سپاه پاسداران، این نهاد بزرگ نظامی و اقتصادی، با تبعاتی سخت در ایران و در منطقه همراه خواهد بود؟ آیا دنیا با این تصمیم‌گیرانی که دارد، به سمت خشونتی بیش از پیش در حرکت است؟ و...

در ادامه سرمقاله همدلی آمده: آن حس عجیب، ملغمه‌ای بود از خستگی و ضعف اعصاب. شاید همان بود که وادارمان کرد نرویم سراغ تحلیل‌گران خرد و کلان و به جای آن، خودِ آن حس را بیان کنیم؛ با صدای بلند بگوییم خسته‌ایم از این جهان؛ از این جهان که در آن، توحش، اصالتِ تمدن است و کشتار، دستاورد بزک‌دوزک‌های به اصطلاح سیاسی

دو راهی برجام

محمد توکلی در سرمقاله بهار نوشته: بالاخره پس از گذشـت چند روز که به گمانه زنى در خصوص سیاستهاى جدید دولت ترامپ درباره برجام گذشـت، رییس جمهور ایالات متحده برنامه خود را در این باره اعلام کرد. با نگاهى به آنچه ترامپ در پى آن است مىتوان به این نتیجه رسـید که برجام به قدرى با دقت و وسـواس تدوین شده است که حتى فردى مانندترامپ نیز که این توافق را بدترین توافق در دنیاى سیاست و تجـارت مى داند هـم نمى تواند خللـى در آن وارد آورد.

به نوشته این مقاله: پرونده هاى تنش زایى همچون نقش منطقه اى ایران، توسـعه توانمندى هاى موشکى و پرونده حقوق بشر از جمله مواردى است که دولت ترامپ با همراهى کنگره مى تواند از آنها جهت افزایش فشـارها بر ایران براى خروج این کشـور از توافق اتمى اسـتفاده کند. در حال حاضر تمامى کشورهاى جهان از اتحادیه اروپا تا روسیه و چین خواهان ادامه اجراى دقیق تعهدات همه طرفها در برجام هستند و مقامات اروپایى با صراحتى کم نظیر نسبت به اقدامات تنش زاى ترامپ که برجام را دچار مخاطره مى کند هشـدار داده اند.

سرمقاله بهار به این جا رسیده که: در چنین شرایطى در موضوع برجام ایران برسر یک دوراهى ایستاده است.راهى که مبتنى بر نگاهى براسـاس منطق »صفر و یک« اسـت و راهى دیگر که نگاهى خاکسـترى به موضوعـات حوزه سیاسـت خارجى را دنبال مى کند. راه اول همان اسـت که بخشى از ساختار قدرت در پى آن است که با بهانه قرار دادن پرونده هاى باز میان ایران و غرب زمینه چینى هاى لازم را براى کنار گذاشتن برجام را به انجام برسـاند. این شیوه در یک کلام »بازى در زمین آمریکا ست.

تبدیل تهدید به فرصت ملی

رضا صالحی امیری در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: استراتژی و راهبرد امریکا طی چهار دهه گذشته، جلوگیری از نفوذ فرهنگی انقلاب اسلامی و محدودسازی قدرت نظامی و دفاعی جمهوری اسلامی، از اصلی‌ترین راهبردهای ایالت متحده علیه ایران بوده است؛ همچنان که در سال‌های اخیر هم با ایجاد فضای ایران‌هراسی در منطقه و جهان قصد انزوای ایران در جامعه جهانی را داشت. دولتمردان امریکا در دوره‌های مختلف برای تحقق هریک از سه استراتژی مذکور تاکتیک‌هایی را در شرایط گوناگون به کار گرفته‌اند.

به نوشته وزیر پیشین ارشاد: ظهور پدیده ترامپیسم در امریکا ناظر بر این واقعیت است که ترامپ فاقد دانش لازم و تجربه حکمرانی عقلانی است. ادبیات خشونت‌زا و بی‌منطق، موضعگیری‌های متعارض، رفتارهای پرریسک، عدم خردورزی و سیاست‌ورزی، همه و همه نمایانگر بحران فقدان دکترین سیاسی روشن در دوره اخیر دولت ایالات متحده است. در واقع می‌توان سیاست داخلی امریکا را پوپولیسم و سیاست خارجی آن را آنارشیسم نامید.

سرمقاله روزنامه دولت به این جا رسیده که: سیر تحولات تاریخی امریکا بیانگر این واقعیت است که ترامپ به دنبال بازگشت به دوران نیکسون و بوش پدر و پسر یعنی دوران خشونت، جنایت و آدم‌کشی است که نمونه بارز آن جنگ ویتنام بوده است. جایی که نیکسون می‌گفت می‌خواهم ویتنامی‌ها فکر کنند من طاقتم طاق شده و برای پایان جنگ حاضرم دست به هر کاری بزنم.

ترامپ و برجام

کیهان که با تیتر امتیازها برای آمریکا و محدودیت ها برای ایران، همچنان خود را مخالف برجام و موافق خروج ایران از آن نشان داده در یادداشت روز خود نوشته: ما از ۵+۱ طلبکاریم و طبیعتا باید مثل یک طلبکار با آنها برخورد کنیم اما در عمل، این رفتار آنهاست که شبیه به طلبکارهاست! قرار بود در ازای انجام تعهدات و دادن امتیاز، امتیاز بگیریم، نه اینکه باز هم امتیاز بدهیم.

این روزنامه تندرو همچنان حمله خود را متوجه دولت کرده و نوشته: آژانس، به عنوان قاضی این توافق بارها اعلام کرده، ایران بسیار فراتر از تعهداتش عمل کرده است. اجرای تعهدات ایران ۸ بار از سوی آژانس تایید شده آن هم با تبصره « اجرای فراتر از تعهدات». اما، متأسفانه رفتار دولت با این بدعهدی‌ها، هیچ شباهتی به رفتار یک طلبکار ندارد. ادامه این رفتار دشمن را باز هم تشجیع خواهد کرد. اگر مجددا امتیاز بدهیم، باز هم دشمن تشجیع خواهد شد. اما راه موفقیت چیست؟

جعفر بلوری در ادامه سرمقاله این روزنامه تندرو نوشته: رئیس‌جمهور آمریکا برخلاف آنهمه رجز که علیه برجام خوانده بود و حتی وعده پاره کردن آن را داده بود، حاضر به خروج از برجام نشد و ضمن عدم تأیید پایبندی ایران به برجام، تصمیم در این خصوص را به کنگره سپرد و در همان حال دستورکاری هم برای کنگره تعریف کرد که دو محور اصلی داشت؛ اول؛ افزودن مواد و بندهای جدیدی به برجام که صنایع نظامی و موشکی جمهوری اسلامی ایران را هم شامل شود و دوم؛ مادام‌العمر کردن برجام که باید پرسید اگر برجام را به زیان آمریکا می‌دانند چرا خواستار مادام‌العمر شدن آن هستند!

کیهان در عین حال به نکته ای پرداخته که حتی جوان روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران هم به آن نپرداخته. این روزنامه نوشته: ترامپ علی‌رغم وعده‌ای که درباره قراردادن سپاه در فهرست گروه‌های تروریستی داده بود، از این موضع عقب‌نشینی آشکاری کرد که این عقب‌نشینی را تنها می‌توان نتیجه مستقیم تهدید اخیر سپاه به اقدام متقابل دانست.

جدی اما مسخره

شهرام شهیدی در صفحه طنز شهروند نوشته: نزدیک یک‌سال است ترامپ صبح از خواب بلند می‌شود و می‌گوید برجام. ظهر موقع ناهار به سرآشپز کاخ سفید می‌گوید؛ یک پیتزا با لغو برجام بیار. شب به ملانیا می‌گوید: شب بخیر لغو برجام من. جوری که ملانیا الان فکر می‌کند لغو برجام اسم مستعار معشوقه ترامپ است و کلی روی لغو برجام حساس شده و به ترامپ گفته؛ تا اطلاع ثانوی از هیچی خارج نمیشی.

به نوشته این طنزنویس: ترامپ، وزیر خارجه‌اش تیلرسون را به چالش سنجش هوش دعوت کرده. ما در مورد میزان هوش تیلرسون اطلاعات زیادی در دسترس‌مان نیست اما در مورد ترامپ با حقایق و خاطراتی روبه‌رو هستیم که موجب می‌شود لااقل نتیجه تست هوش او را از همین حالا پیش‌بینی کنیم.

در پایان سرمقاله شهرونگ آمده: مل بروکس یکی از بزرگان سینمای کمدی است. او درجایی به نکته‌ای اشاره کرده و گفته؛ کمدی، جدی است. کاملا جدی. هرگز سعی نکنید خنده‌دار باشید. بازیگران باید جدی باشند. فقط موقعیت باید مسخره باشد. من فکر می‌کنم هیچ‌کس به اندازه دونالد ترامپ به توصیه این کمدین عمل نکرده است. به ترامپ نگاه کنید. یک موجود جدی اما در موقعیت مسخره.

الزامی به بازی در زمین آمریکا نیست

محسن جلیلوند در مقاله ای در جهان صنعت نوشته: دیروز کاخ سفید استراتژی ترامپ در قبال ایران را اعلام کرد. طبق این استراتژی، آمریکا سه هدف کلیدی دارد؛ اول تشدید نظارت بر توافق هسته‌ای، دوم تشدید نظارت بر برنامه موشکی بالستیکی ایران و سوم مقابله با فعالیت‌های ایران که به قول واشنگتن منجر به بی‌ثباتی در منطقه می‌شود‌.

به نوشته این مقاله: آمریکا با این اقدام قصد زخمی کردن برجام را دارد که ایران می‌تواند نسبت به این موضوع واکنش‌های مختلفی داشته باشد. از جمله این واکنش‌ها، واکنش‌های برجامی و غیربرجامی است‌. این واکنش درون‌برجامی است که ایران از برجام خارج نمی‌شود‌. اما ایران می‌تواند یک واکنش برون‌برجامی متوازن یا نامتوازن هم داشته باشد، یعنی اینکه الزاما وارد زمینه هایی نشوند که آمریکایی ها سازنده آن هستند.

مقاله جهان صنعت در توضیح بیشتر نوشته: ایران می‌تواند راهکارهای متعددی را برگزیند و الزاما لازم نیست که در برابر اقدام آمریکایی‌ها عکس‌العملی داشته باشد. اما اگر ابتکار عمل در دست‌ باشد می‌توان در بخش‌هایی که به برجام مربوط نیست، وارد شد و در بخش‌هایی هم که به برجام مربوط است، کاری نداشت.

ایران هراسی ترامپ

ابتکار در سرمقاله خود نوشته: بلاخره ترامپ استراتژی خود درمقابل جمهوری اسلامی را با سیاهه ای از اتهامات اثبات نشده اعلان داشت. نوع برخورد او نیز با برجام، مساله داغ رسانه‌ها شده و افکار عمومی جهان را حساس به تصمیم خود کرده است. البته این حجم از گردوخاک، ادامه‌ همان اقدامات و شعارهای خبرسازِ او تا پیش از این بود. مسائلِ قانون برخورد با مهاجران و خروج از یونسکو و برجام، مهم‌ترین مسائلی بود که او تاکنون بانیِ آن بوده‌است.

به نوشته محمدعلی وکیلی در این مقاله: ترامپ هر کاری کرد تا قراردادهایی را که قبول ندارد فسخ کند. در این‌میان نه از برخورد با مهاجران گذشت و نه از خروج از یونسکو. هر دو تصمیم را نیز بدون ذره‌ای تردید و با جسارت تمام گرفت. اما زیرِبارِ هزینه‌ سرسام‌آورِ خروج از برجام نرفت. ترجیح داد مطابقِ سنتِ تجاریِ خود، آن‌قدر بر سرِ مال بکوبد و هزینه‌ نگهداری از برجام را بالا ببرد تا در نهایت یا ایران خود از برجام خارج شود و یا تحت فشار مجبور به مذاکره جهت برجام‌های دیگر شود! او امید دارد که شاید با فشار به ایران، بتواند ایران را راضی به برجام دوم درخصوص مسائل اختلافیِ غیربرجامی نماید.

تا شاید از این طریق، ضرری را که معتقد است در برجام به آمریکا تحمیل شده است، جبران نماید اقدام خصمانه اخیر آمریکا در گنجاندنِ نامِ سپاه در لیستِ سازمان‌های تروریستی را نیز باید در همین چارچوب تفسیر کرد. هر تصمیم ترامپ در سایه همدلی و اتحاد داخلی، خطراتش کمانه می‌شود. آرامش و انسجام ما ضامن سلامت ما در عبور از این گردنه‌ها خواهد بود.

محاصره‌ای در کار نیست

صباح زنگنه در مقاله ای در شرق نوشته: نطق دیشب دونالد ترامپ درباره ایران و تفاهم برجام، یک هدف اصلی را دنبال می‌کند؛ ایجاد فشار جدید و دامن‌زدن به «ایران‌هراسی» در منطقه. در مسائل منطقه‌ای موقعیت ایران به‌طور طبیعی اقتضا می کند که با کشورهای نزدیک‌تر به خود سیاست‌های جدید و مناسب‌تری تنظیم کرده و به آن سمت حرکت کنیم. این سیاست‌ها می‌تواند بر مبنای ایجادنکردن تنش غیرمتناسب با شرایط جدید تدوین شود.

این کارشناس امور منطقه خاورمیانه تاکید کرده: برجام یک توافق بین‌المللی مورد حمایت شورای امنیت است که می‌تواند بخشی از مسائل ایران را حل کند اما مسائل ایران متعدد و متنوع است و جهان هم یک جهان تک‌قطبی نیست. منافع سایر کشورها با ایران در ده‌ها نقطه دیگر مشترک است و در برخی نقاط هم با ایالات متحده اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. به نظر می‌آید اهمیت بیش از اندازه ‌دادن به رفتار ترامپ حاکی از نوعی کوتاهی در فهم دینامیسم مسائل بین‌المللی است.

درحالی‌که رئیس‌جمهور ایالات متحده هم در داخل آمریکا و هم با همسایگان و کشورهای بزرگ جهان مشکلات خاص خود را دارد. درعین‌حال برخلاف دوران اوباما، اکنون عربستان‌سعودی و رژیم اسرائیل احساس می‌کنند می‌توانند فضای متفاوتی به لحاظ روانی علیه ایران ایجاد کنند اما یک فصل جدید در تنش‌ها را شروغ نخواهند کرد. عربستان اکنون با فشارهای جدی اقتصادی مواجه است و سعی در خرید زمان دارد تا رقیب منطقه‌ای خود یعنی ایران را با تأخیر در فعالیت‌های اقتصادی و توسعه‌ای مواجه کند. اسرائیل هم مسائل حاد داخلی دارد و به‌طور جدی به‌ دلیل تحولات مثبت در همسایگان سرزمین‌های اشغالی، به دنبال فرصت روانی و تبلیغاتی برای فرار از انزواست.

نظر مردم با برجام و ترامپ

آساره کیانی در گزارشی در همدلی سراغ مردم کوچه و بازار رفته و از آن ها نظرشان را درباره سخنان ترامپ و ماجرای برجام پرسیده. در اولین بخش گزارش نوشته:مغازه‌دار است و تقریبا هر روز تو را دیده و خرید هم کرده‌ای؛ آن‌موقع لحن حرف‌زدن و صمیمیتش تفاوت داشت با حالا که فهمیده خبرنگاری و می‌خواهی راجع‌به ترامپ بپرسی؛ اصلا خبر ندارد که رئیس‌جمهور آمریکا سخنرانی کرده؛ می‌گوید حالش خوب نبوده امروز. بعد که برایش توضیح می‌دهی، ترامپ ایران را دیکتاتور خوانده و از قرار معلوم تحریم‌ها قرار است برگردند و این‌ها، می‌گوید که هیچ حرفی ندارد و اصلا برایش تفاوتی نمی‌کند تحریم‌ها برگردند یا برنگردند. برای این آدم خسته اصلا تفاوت ندارد، وضع فعلی کشورش چطور شود و یا این‌که رئیس‌جمهورش چه کسی باشد یا اصلا نباشد. موقع بیرون‌آمدن از مغازه، صدایش را کمی پایین می‌آورد و می‌گوید «این ها همه‌اش دعوای زرگری است!»

در بخش دیگری از گزارش آمده:در خنکای شب خیابان زرتشت غربی مشغول جاروزدن است و فسفری لباسش تو را به سوی برگ‌های پاییزی زیر و روی جارو می‌کشاند؛ اردبیلی است؛ می‌گوید بله؛ ترامپ را می‌شناسد و اگر قرار بر افزایش تحریم‌ها باشد، خُب قدرت خرید این‌ها کم می‌شود و بعد توضیح می‌دهد که برای کارکردن در خیابان، از هشت شب تا چهار صبح، یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان حقوق می‌گیرد و باز تاکید می‌کند که «وضعمان بدتر می‌شود، تحریم‌ها زیادتر شوند.»

گزارش میدانی همدلی افزوده: یک شهروند است که دارد از خیابان عبور می‌کند؛ فوق دیپلم ماشین‌ابزار دارد؛ می‌گوید که برای برجام هیچ اتفاقی نمی‌افتد؛ ترامپ هم انداخته گردن کنگره، خیال خودش را راحت کرده؛ اصلا ایران کوتاه نمی‌آید که برجام بخواهد لغو شود، آمریکا می‌خواهد یک‌سری امتیاز از ایران بگیرد.می‌گوید که ترامپ برجام را می‌فرستد کنگره، کنگره هم یک سری امتیاز از ایران می‌گیرد و بعد هم برجام را لغو نمی‌کند.

دلارها روی دستها مانده

هومن جعفری در ستون طنز جهان صنعت نوشته: با توجه به اینکه ترامپ این همه مدت ذرت پرت کرده بود که می‌خواهیم از برجام بیاییم بیرون بعد دقیقه نود دبه کرد و تصمیم گرفت جایش به سپاه پاسداران گیر بدهد، ما که از بزرگان جامعه رسانه هستیم دلایل این خل و چل بازی‌های ترامپ را این‌گونه پیش‌بینی می‌کنیم:

ترامپ یک عالمه دلار روی دستش داشت، می‌خواست قیمت دلار برود بالا که بعد شب بیاید میدان فردوسی همه را رد کند! سر همین ماجرا کلی شومن بازی در آورد!

آقای ترامپ و دامادش هر دو از کاسبان تحریم هستند و اصولا در فضای غیر‌تحریمی اقتصادشان نمی‌آید! شما نمی‌دانید این داماد پدرسوخته‌اش در همین یکی دو هفته چقدر از دلالی خورده! ژن خوب که می‌گویند همین است دی

۵- ترامپ می‌خواسته دلار بکشد بالا، در نتیجه رفته بود سمت خروج از برجام. بعد ایوانکا گفت ددی من طلا می‌خوام، در نتیجه ترامپ‌ در برجام ماند که دلار بیاید پایین طلا برود بالا!