زنان چه قدر در سیاست دنیا نقش دارند؟

گزارش مشترک اتحادیه بین پارلمانی و کمیته زنان سازمان ملل نشان می‌دهد در بین ۱۹۳ کشور دنیا، فقط ۱۶ زن رییس حکومت یا رییس دولت هستند. از این ۱۶ نفر تعداد قابل توجهی سمت‌هایشان تشریفاتی است و در مجموع حضور زنان در عرصه سیاسی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای نداشته است.

زنان در یک سال گذشته چند سمت مهم را از دست داده‌اند یا در رسیدن به آنها ناکام مانده‌اند؛ هیلاری کلینتون نتوانست نخستین زنی باشد که در جایگاه قدرتمندترین فرد کره زمین قرار بگیرد، دو رییس جمهور زن، یکی در کره جنوبی (پارک گون هه) و دیگری در برزیل (دیلما روسف) به دلیل اتهام فساد مالی سمت خود را از دست دادند. در بریتانیا البته وضع بر عکس بود و برای دومین بار یک زن (ترزا می) ریاست دولت را بر عهده گرفت.

در اروپا همچنان آنگلا مرکل قدرتمندترین چهره سیاسی است اما انتخابات سراسری آلمان که حدود شش ماه دیگر برگزار می‌شود ممکن است تغییری در این وضع ایجاد کند.

ماه آینده ممکن است زنی دیگر در اروپای غربی به مسند قدرت برسد، در فرانسه مارین لوپن یکی از شانس‌های پیروزی در انتخابات ماه آینده ریاست‌جمهوری است.

زنان در پارلمان

زنان در پارلمان‌های کشورهای کمتر توسعه یافته حضور موفق‌تری از بسیاری دموکراسی‌های پیشرفته غربی دارند.

از نظر تعداد زنان در پارلمان، روآندا و بولیوی در صدر جدول هستند، فقط در این دو کشور دنیا زنان بیش از نیمی از کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارند.

در بین ده کشور اول دنیا از نظر درصد حضور زنان در پارلمان، فقط نام سوئد، فنلاند و ایسلند دیده می‌شود؛ در کنار کوبا، نیکاراگوئه، سنگال، مکزیک و آفریقای جنوبی. اما برای مثال بریتانیا چهل و هفتم است (۳۰ درصد) و آمریکا صد و چهارم (۱۹.۱ درصد). آمریکا حتی رتبه‌اش از این نظر از افغانستان، امارات، سومالی و عربستان بدتر است، در واقع آمریکا در این جدول فقط با یک دهم درصد اختلاف بالاتر از تاجیکستان نشسته است.

ایران البته جایگاه خوبی ندارد، در بین ۱۹۳ کشور دنیا صد و هفتاد و هفتم است (۱۷ نماینده زن) در حالی که افغانستان رتبه‌ای قابل توجه دارد (پنجاه و چهارم)، حتی بهتر از اسرائیل.

زنان در جایگاه وزارت

در این رده بندی تمام سمت‌های وزارتی از جمله معاون وزیر یا نخست وزیر در نظر گرفته شده است.

در بالای جدول پنج کشور بلغارستان، فرانسه، نیکاراگوئه، سوئد، کانادا و اسلوونی قرار دارند و در مجموع در کشورهای غربی حضور زنان در دولت بهتر از حضورشان در پارلمان است.

در این جدول بریتانیا بیست و هفتم است اما آمریکا در این جدول نیست، چون جدول در تاریخ اول ژانویه ۲۰۱۷ نهایی شده، ۱۴ روز پیش از شروع دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ که ترکیب اعضای دولت او دقیقا روشن نبود. اما بر اساس آنچه بعدا آقای ترامپ به عنوان دولت خود اعلام کرد، آمریکا باز هم جایگاه در خوری ندارد و در این جدول با اختلافی بسیار اندک رتبه‌ای بهتر از افغانستان پیدا می‌کند که نود و نهم است.

تاجیکستان صد و پنجاه و هفتم است، ایران کمی وضعیتش بهتر است، صد و سی نهم، این رتبه به دلیل حضور فقط سه زن در دولت حسن روحانی به دست آمده است: معصومه ابتکار رییس سازمان حفاظت از محیط زیست و معاون رییس جمهور، شهیندخت مولاوردی، معاون رییس جمهور در امور زنان و الهام امین زاده معاون حقوقی پیشین حسن روحانی و دستیار فعلی او در امور حقوق شهروندی.