امیر علیزاده روزنامه نگار ورزشی

المپیک چین به گران ترین المپیک تاریخ تبدیل شد

با هزینه‌ای بالغ بر 43 میلیارد دلار، بازی‌های تابستانی پکن که روز جمعه افتتاح می‌شوند، گران‌ترین المپیک تاریخ محسوب می‌شود.

در واقع هزینه‌های میزبانی در چین سه برابر بازی‌های 15 میلیارد دلاری آتن است که چهار سال پیش به عنوان گران‌ترین بازی‌ها لقب گرفت.

تنها ترمینال جدید فرودگاه پکن که طراحی مدرن آن توسط نورمن فوستر، معمار بریتانیایی انجام شده، سه میلیارد دلار خرج داشته و گفته می‌شود یکی از بزرگ‌ترین ساختمان‌های جهان است.

اما برگزاری خارق‌العاده المپیک در چین، فراتر از معماری‌های چشم‌گیر ورزشگاه‌ها و ساختمان‌هاست.

از حذف گوشت سگ، تا تغییر دادن رفتار مردم

دولت چین در تلاش بوده برای هر امر جزئی برنامه‌ریزی کند.

	تلاش های گسترده ای برای تغییر رفتار ساکنان پکن صورت گرفته است

چندی پیش گروهی که خود را "کمیته پایتخت برای پیشرفت ایدئولوژیک و فرهنگی" می‌نامد، 50 هزار بسته دستمال همراه با یک اخطار "جریمه 7 دلاری در صورت مشاهده انداختن آب دهان در ملاء عام" بین مردم توزیع کرد.

تمرین‌های آموزش آداب معاشرت هم مدت‌هاست که به شیوه‌های مختلف به اجرا گذاشته می‌شود.

به عنوان نمونه، بیش از 17 میلیون نفر در یک برنامه اینترنتی شرکت کردند که در مورد نکات ظریفی مثل اینکه با کت و شلوار رنگ تیره بهتر است جوراب‌های چه رنگی پوشید، توصیه‌هایی می‌کرد.

دانشگاه ملی پکن نیز گروهی از دانشجویان دانشکده جامعه‌شناسی خود را مامور کرد تا رفتار مردم را مشاهده کنند و در نهایت نتیجه گرفت که آداب آنها پیشرفت قابل توجهی داشته است.

به منظور اندازه‌گیری این تغییرات حتی یک "شاخص مدنی" هم طراحی شد که از 65 در سال 2005 به 72 در دسامبر گذشته رسید.

اما همه اقدامات دولت کمونیست چین، محبوب و بدون ‌آزار نبوده‌اند.

طبق برآوردها تا کنون 1.5 میلیون نفر که تصور می‌شد بر سر راه پروژه‌های المپیک هستند، از پکن بیرون شده‌اند.

این کار یادآور المپیک 1980 است که هر مخالفی از مسکو تبعید می‌شد.

با وجود این برنامه‌ریزی‌ها، چین نتوانسته همه مشکلاتش را برای المپیک چین برطرف کند.

یکی از بزرگ‌ترین آنها مشکل آلودگی هوای پکن است.

نگرانی از کیفیت بد هوا

	روز دوشنبه 4 اوت (14 مرداد) چهار روز پیش از آغاز رسمی المپیک، هوای پکن چنین شرایطی داشت

در طول بیش از دو ماه، محدودیت‌های شدیدی برای 3.29 میلیون خودروی پکن اعمال می‌شود که به جز آلودگی هوا قرار است وضعیت بد ترافیک در پایتخت چین را هم بهتر کنند.

بنا بر گزارش مطبوعات محلی دولت چين قبل از شروع بازی‌‌های المپيک ممكن است تردد ۹۰ ‬درصد از خودروهای شخصی را ممنوع كرده و كارخانجات بيشتری را تعطيل كند، با وجود این آسمان پکن هنوز دارای دودمه است.

پس از تنها چند روز که در اواخر هفته گذشته هوای پاکی در پکن وجود داشت، از روز دوشنبه دوباره یک دودمه نسبتاً غلیظ بر فراز پکن پدیدار شده است.

با وجود این مسئولان نهادهای مربوط، کیفیت هوای این شهر را شاخص "نسبتاً خوب" اعلام کردند.

در حالیکه گرهارد هایبرگ، رییس بازاریابی کمیته بین‌المللی المپیک (IOC) اعلام کرد برای سلامتی ورزشکاران نگرانی وجود دارد و نهاد متبوعش باید در صورت تشدید آلودگی هوا به فکر برنامه‌های اضطراری هم باشد، آرنه لینکویست رییس کمیسیون پزشکی IOC روز سه‌شنبه در مجمع عمومی این ارگان در پکن، آلودگی هوا را مشکلی "بزرگ" برای ورزشکاران و تماشاچیان ندانست.

او گفت که کمیته بین‌المللی المپیک هوای پکن را بر اساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی می‌سنجد و عنوان کرد: "رعایت این استاندارها به مراتب سخت است، اما پکن در بسیاری از موارد موفق به این کار می‌شود."

سرپرست کاروان ایران: تنفس دشوار است

	نصرالله سجادی سرپرست کاروان ورزشکاران ایرانی در چین نیز از وضعیت هوای پکن ابراز نگرانی کرد

با این حال حدس و گمان هایی در مورد احتمال انتقال رشته‌های استقامت مانند دوی ماراتن، به شهرهای دیگر صورت گرفته است.

نصرالله سجادی، سرپرست کاروان ورزشی ایران نیز با اشاره به آلودگی هوای شهر پکن گفت که با وجود تمامی اقدامات پیشگیرانه مسئولان المپیک، شهر پکن همچنان از آلودگی بالایی برخوردار است و این امر می تواند بر عملکرد تیم‌ها تاثیر منفی بگذارد.

این استاد دانشگاه تهران در گفتگو با خبرگزاری مهر اظهار کرد: "آلودگی و شرجی بودن هوای پکن به حدی است که تنفس درهوای باز را بسیار دشوار می‌کند و این امر می‌تواند بر عملکرد تیم‌هایی نظیر دوچرخه‌سواری و تیروکمان که باید مسابقات خود را بیرون از سالن برگزار کنند تاثیرگذار باشد."

استراليا هم به ورزشكاران اعزامی خود اعلام كرده که در صورت نگرانی از آلودگی هوای پكن می‌‌توانند از شركت در بازی‌‌ها انصراف دهند.

پيتر مونتگامری، معاون سرپرست كاروان ورزشی استراليا به ورزشكاران اين كشور گفته كه مجبور نيستند در بازي‌های المپيک پكن شركت كنند و تصميم هر ورزشكار برای انصراف از بازی‌ها پذيرفته خواهد شد، هر چند انصراف ورزشکاران را "بعید" دانسته است.

به گفته آقای مونتگامری آلودگی هوا قابليت ديد در پكن را به چند صد متر كاهش داده است.

تهدید تروریسم

تروریسم هم از نگاه چینی‌ها بزرگ‌ترین خطر برای بازی‌‌های تابستانی در پکن است.

پس از انفجار دو بمب روز دوشنبه در منطقه سینکیانگ در شمال غرب چین و کشته شدن 16 پلیس مرزی، این نگرانی‌ها افزایش پیدا کرده است.

به دنبال این حادثه تعداد نیروهای امنیتی برای کنترل اماکن عمومی افزایش یافت.

خبرگزاری چینی شین‌هوا به نقل از مقامات حزبی محلی این انفجارها در شهر کاشغر را "عملیات تروریستی" خواند و دو مرد اویغوری نیز پس از بازداشت اعتراف کردند که این حمله را از مدت‌ها قبل برنامه‌ریزی کرده بودند.

پیش از این انفجارها، در جنوب چین نیز دو اتوبوس منفجر شدند که منجر به کشته شدن دو نفر شد.

	بازی های المپیک چین تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار خواهد شد

خانم وانگ هوی اعلام کرد که همه اقدامات لازم برای برگزاری "بازی‌هایی امن" انجام خواهد شد.

با اینکه کشور چین تا کنون از عملیات تروریستی بزرگ‌تر در امان بوده، پلیس این کشور گروه‌های تروریستی بین‌المللی، گروه‌های اویغوری و همچنین اقدامات جنایی را به عنوان بزرگ‌ترین تهدیدها برای بازی‌ها شناسایی کرده است.

به اعتقاد برخی از کارشناسان اویغور‌ـ‌شناس، گرو‌ه‌های اویغوری به هیچ وجه اعلام نکرده‌اند که به بازی‌ها حمله خواهند کرد. آنها "حزب اسلامی ترکستان" را به "جنبش استقلال‌طلب ترکستان شرقی" (ETIM) مرتبط می‌دانند که توسط چین و ایالات متحده آمریکا به عنوان گروه تروریستی شناخته می‌شود.

اما به اعتقاد این کارشناسان این گروه سال‌هاست که دیگر کاری نکرده‌است.

آنها می‌گویند اقدامات شدید امنیتی در المپیک چین، تنها به منظور جلوگیری از اقدامات تروریستی نیست و قرار است مانع از اعتراض‌های منتقدین حکومت چین هم بشود.

سینکیانگ در کنار تبت یک منطقه نا آرام دیگر در چین است.

مردم اویغور مسلمان ترک‌تبار این منطقه، خود را توسط حکومت مرکزی چین سرکوب‌شده می‌دانند.

چین پس از تشکیل جمهوری خلق در سال 1949، ترکستان شرقی سابق را همانند تبت ضمیمه خود کرد.

اویغوری‌های تبعیدی خواستار ایجاد دوباره جمهوری ترکستان شرقی هستند.