|
المپیک پکن؛ آغاز ورود سیاست به ورزش | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
بازيهای المپيک 2008 که از 8 تا 24 اوت در پکن پایتخت چین برگزار می شود، بیش از هرچیز تحت تاثیر مسائل سیاسی قرار داشته است. حمایت جامعه بین المللی از تلاش های استقلال طلبانه در تبت و انتقادها از وضعیت حقوق بشر در کشور چین بیش از یک سال پیش از آغاز مسابقات شدت گرفت و سازمانهای بین المللی مدافع حقوق بشر حداکثر تلاش خود را برای ایجاد اخلال در روند مراسم حرکت مشعل المپیک در شهرهای مختلف جهان به عمل آوردند. با این حال بروز زلزله گسترده در چین در ماه مه سال 2008 افکار عمومی منتقد دولت چین را متوجه اقدام های کمک رسانی به این کشور ساخت و در آستانه بازی ها، تنها مسئله محدودیت های احتمالی خبرنگاران در استفاده از اینترنت در رسانه ها بازتاب عمده یافت. در این بین، شرایط آلوده هوای پایتخت چین مهمترین نگرانی را برای ورزشکاران حاضر در گرانترین المپیک تاریخ ایجاد کرد. آتن 1896 نخستين المپيک دوران معاصر نيز همچون نخستين دور بازيهای عصر باستان در يونان برگزار شد. هرچند که نزديک بود بخاطر مشکلات مالی دولت يونان، اين بازيها به بوداپست پايتخت مجارستان منتقل شود.
در ابتدای امر قرار بود نخستين المپيک در سال 1900 در پاريس برگزار شود. در نخستين دوره بازيهای المپيک 200 ورزشکار از چهارده کشور جمعا در 43 مسابقه به رقابت با يکديگر پرداختند. بيشتر ورزشکاران از کشور ميزبان بودند. اين دوره بازيها شامل مسابقات تنيس، دو و ميدانی، شمشيربازی، وزنه برداری، دوچرخه سواری، کشتی، تيراندازی، شنا و ژيمناستيک بود. مسابقات فوتبال و کريکت به علت عدم شرکت تيمها به تعداد کافی برگزار نشد. اولين کسی که در المپيک مدال گرفت، جيمز برندان کانالی آمريکايی بود که در پرش سه گام رکورد 13 متر و 71 سانتيمتر را به جا گذاشت. آنتورپ 1920 به دنبال وقفه ای که در سال 1916 بخاطر وقوع جنگ جهانی اول در برگزاری المپيک پيش آمد، چهار سال بعد، در سال 1920 برگزاری مجدد بازيهای المپيک با استقبال بيشتری مواجه شد.
با آنکه بلژيک در جنگ آسيبهای بسياری ديده بود، با اين حال، مقامات آن کشور خوب از عهده تدارک بازيها برآمدند. در المپيک آنتورپ بود که پرچم فعلی المپيک که روی آن نقش پنج حلقه متصل به هم ديده می شود، برای نخستين بار به اهتزاز درآمد. در آنتورپ، همچون نخستين المپياد، به نشانه صلح ميان ملتها در مراسم گشايش بازيها صدها کبوتر به پرواز درآمدند. در اين مسابقات، گيرم پارانس برزيلی نخستين مدال طلا را برای آمريکای جنوبی برد و آيلين ريگين قهرمان شيرجه آمريکا که در آن هنگام تنها 14 سال سن اشت، جوانترين فردی شد که مدال طلای المپيک را به گردن خود آويخت. برلين 1936 کميته بين المللی المپيک از قدرت گرفتن نازيها نگران بود. اما بعد از برگزاری موفقيت آميز المپيک زمستانی در آغاز اين سال، موافقت کرد که بازيهای المپيک در برلين برگزار شود.
بيشتر کشورها خواهان تحريم اين دوره از بازيها بودند اما در نهايت تنها غايب بزرگ بازيها اسپانيا بود که به دليل وقوع جنگ داخلی در آن کشور در مسابقات شرکت نکرد. بازيها را آدولف هيتلر افتتاح کرد و اگرچه اعضای بعضی از تيمها با دست سلام هيتلری دادند، تيمهای بريتانيا و ايالات متحده از اين کار خودداری کردند. ستاره بازيهای برلين، جس اوئنس ورزشکار سياهپوست آمريکايی بود. او با بردن چهار مدال طلا، نظريه هيتلر درباره برتری آريائی ها را به تمسخر گرفت. در نهايت تيم قدرتنمد آلمان با 33 مدال در راس جدول قرار گرفت و آمريکا با 24 مدال و مجارستان با ده مدال در رده های بعدی قرار گرفتند. قايقرانی، بسکتبال و هندبال 11 نفره در فضای باز برای اولين بار در اين دوره جزو بازيهای المپيک شدند. کمی بعد از بازيها، جنگ دوم جهانی درگرفت و عملا المپيک برلين آخرين دوره بازيها قبل از سال 1948 بود. لندن 1948 اگر جنگ جهانی دوم به وقوع نمی پيوست، لندن می بايستی در سال 1944 ميزبان بازيهای المپيک می شد.
پنجاه و نه کشور در اين دوره از بازيها شرکت داشتند اما از آلمان و ژاپن اصولا دعوت نشده بود. اتحاد جماهير شوروی هم از آن جهت در المپيک لندن شرکت نداشت که عضو کميته بين المللی المپيک نبود. در لندن دهکده المپيک ساخته نشد و در عوض ورزشکاران را در سربازخانه ها اسکان دادند. مسابقات در استاديوم ويمبلی برگزار می شد. ستاره اين دوره از بازيها بی ترديد فنی بلنکرز کوئن هلندی بود که چهار مدال طلا گرفت. او که مادر دو فرزند بود، "زن خانه دار پرنده" لقب گرفت. در اين دوره نيز ايالات متحده آمريکا بيشترين تعداد مدالها را به دست آورد و تيمهای سوئد و فرانسه در رده های بعدی قرار گرفتند. سيدنی 2000 بسياری از صاحبنظران المپيک سيدنی را يکی از بهترين دوره های اين بازيها می دانند.
المپيک سيدنی را کتی فريمن ورزشکار برگزيده استراليا در مراسمی آغاز کرد که ويژگی عمده آن بزرگداشت آرمانهای المپيک و فرهنگ استراليا بود. هم او در پايان بازيها اولين ورزشکار از تبار بوميان استراليا بود که به مدال طلا دست يافت. استيو ردگريو بريتانيايی در اين بازيها پنجمين مدال طلای خود را گرفت و جايی در تالار مشاهير المپيک به دست آورد و موريس گرين ورزشکار ديگر اين کشور قهرمان دوی صد متر شد و سريعترين دونده جهان لقب گرفت. در همين حال مايکل جانسون آمريکايی اولين ورزشکاری بود که با نتيجه ای که در اين بازيها به دست آورد، دوبار پياپی مدال طلای دوی 400 متر المپيک را به گردن آويخت. ماريون جونز آمريکايی نيز در پايان اين المپيک نخستين زنی بود که طی يک دوره از بازيها برنده پنج مدال طلا شد. يان تورپ، شناگر 17 ساله استراليايی نيز در اين بازيها پنج مدال گرفت: سه طلا و دو نقره. اما بزرگترين برنده بازيها آلکسی نمو روس بود که اين بار هم مانند المپيک آتلانتا برنده شش مدال شد. در اين بازيها آمريکا برنده 97 مدال شد: 39 مدال طلا، 25 مدال نقره و 3 مدال برنز. آتن 2004 بازيهای المپيک 2004 آتن نخستين المپيک پس از حملات تروريستی 11 سپتامبر سال 2001 به نيويورک و واشنگتن بود.
المپیک آتن اولین المپیک از سال 1896 بود که در آن تمامی کشورهای عضو کمیته بین المللی المپیک حضور داشتند. همچنین در این المپیک برای اولین بار زنان در رشته های کشتی و سابر (شمشیربازی) به رقابت پرداختند. مایکل فلپس، شناگر آمریکایی با بردن شش مدال طلا ستاره مسابقات بود و با کسب مجموع هشت مدال، رکورد تازه ای در کسب مدال های انفرادی در المپیک ثبت نمود. همطراز دستاورد او باید از خانم بریجیت فیشر آلمانی نیز یاد کرد که با کسب مدالهای طلای کایاک چهار نفره در مسافت 500 متر و کایاک دو نفره در همین مسافت، به اولین ورزشکاری بدل شد که در هریک از پنج المپیکی که حاضر بوده، دو مدال کسب کرده است. تیم فوتبال آرژانتین نیز بدون دریافت گلی از حریفان به مقام قهرمانی رسید. آمریکا با 102 مدال (36 طلا، 39 نقره و 27 برنز) برترین کشور شد و چین با 63 مدال و تنها چهار مدال طلای کمتر در رده دوم ایستاد. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||