اخراج ژوزه مورینیو؛ بعد از فرگوسن کجای کار منچستر یونایتد اشتباه بوده؟

"حتی اگر سر الکس جای خودش در منچستر یونایتد می‏ نشست، باز هم نمی‎توانست موفق شود."

از فصل ۱۳-۲۰۱۲ که الکس فرگوسن، مربی افسانه‎ای منچستریونایتد بازنشسته شده، این تیم ۲۰۷ بازی در لیگ برتر فوتبال انگلیس انجام داده است. هنوز ۶ سال از آن زمان نگذشته و این باشگاه برای چهارمین بار در جستجوی یک مربی جدید است.

این اوضاع باشگاهی است که زمانی الگوی نگه داشتن یک مربی برای مدتی طولانی بوده. منچستر یونایتد در سخت‎ترین روزها در کنار فرگوسن ماند و نتیجه‎اش هم شد ۲۶ سال پر از افتخار؛ اتفاقی که مشابهش پیش از آن هرگز نیفتاده بود.

در طول دوران مربیگری فرگوسن در یونایتد هم فوتبال عوض شد و هم دنیا ، اما برای باشگاهی که همیشه برنده بود هیچ چیز تغییر نکرد. هر چند تازه چند سال است که همه به تأثیرات مثبت دوران پرافتخار فرگوسن بر منچستریونایتد پی برده‎اند.

در طول این سال‎ها مقام‌های بلندپایه باشگاه بارها و بارها گفته‎اند شکل دادن دوباره به منچستریونایتد بعد از فرگوسن کار راحتی نیست.

آیا اخراج سه مربی طی کمتر از پنج سال نتیجه مشکلات ریشه‎ای عمیق در باشگاه است که به ژوزه مورینیو، لوئیس فان‌خال و دیوید مویز اجازه نداد کاری از پیش ببرند؟

اگر اینطور است، پس انتخاب یک مدیر فنی به جای مربی - اتفاقی که احتمال دارد برای اولین بار در یونایتد بیفتد -بزرگ‎ترین تصمیم این باشگاه در ماه‎های آینده خواهد بود.

باشگاه برای یک نفر زیادی بزرگ است؟

فرگوسن که از یونایتد رفت اوضاع تیم خوب به نظر می‌رسید.

آن‎ها تازه با ۱۱ امتیاز اختلاف قهرمان لیگ برتر شده بودند؛ درست دو سال بعد از آن که برای سومین بار در طول چهار سال متوالی به فینال لیگ قهرمانان اروپا رسیدند.

در نبود الکس فرگوسن تازه مشکلات ساختاری باشگاه آشکار شد، مشلاتی که در پس موفقیت‎های تیم و مهارت این مربی اسکاتلندی پنهان شده بود. باشگاه توانایی و قدرت کافی برای رقابت در بالاترین سطح فوتبال در دنیای مدرن را نداشت.

در اولدترافورد این باور عمومی وجود دارد که مویز از ابتدا محکوم به شکست بود چون آن حمایتی که یک فرد در جایگاه او به آن نیازمند است را نداشت. این تیم بزرگ‎تر از آن بود که یک نفر به تنهایی بتواند از عهده‌ گرداندنش برآید.

در وهله اول استعدادیابی یکی از مسائلی است که اهمیت لازم به آن داده نمی‎شود. این در حالی است که منچستر سیتی، رقیب قدیمی این باشگاه روی آموزش نخبه‌های آکادمی خود در مدارس خصوصی تمرکز کرده و این روند حتی بعد از جدایی بازیکنان هم ادامه دارد.

در اثبات بی‎کفایتی این باشگاه در پرورش استعدادهای جوانان همین بس که وین رونی و دارن فلچر فرزندانشان را به مدرسه فوتبال منچسترسیتی فرستاده‏اند چون معتقدند باشگاهی که بهترین سال‎های عمر خود را در آن گذرانده‎اند قادر به تضمین آینده حرفه‎ای آن‎ها نخواهد بود.

گفته می‎شود وین رونی پیش از ترک اولدترافورد به مقصد اورتون در سال ۲۰۱۷ به اد وودوارد، نایب‌رئیس یونایتد گفته به نظرش باشگاه در شرایط بسیار مضحکی قرار دارد.

اد وودوارد در باشگاه چه می‎کند؟

منچستریونایتد اد وودوارد را در ماجرای اخراج مورینیو مقصر می‎داند و او را به دلیل روش کاری‎اش، ناهماهنگی‌ با بازیکنان تیم، نداشتن برنامه برای پرورش استعدادهای جوان و عدم پذیرش ارزش‏های باشگاه زیر سوال می‎برد. اما آیا همه تقصیرها بر گردن اوست؟

یونایتد سال ۲۰۱۳ فقط پرافتخارترین مربی تاریخ خود را از دست نداد. هم‌زمان با فرگوسن دیوید ژیل، مدیر اجرایی با سابقه باشگاه هم اولدترافورد را ترک کرد. او البته هنوز هم در مسابقات تیم را همراهی می‎کند و حتی در دیدار اخیر یونایتد در آنفیلد عضو هیأت اعزامی باشگاه بود. تصمیم‎گیرنده اصلی در اولدترافورد اما کسی نیست جز اد وودوارد.

حسابدار و کارمند بازنشسته بانک‎ که سال ۲۰۰۵ در خرید جنجالی منچستریونایتد توسط خانواده گلیزر نقشی اساسی داشت، یکی از افراد مورد اعتماد مالکان آمریکایی این باشگاه است. گری نویل، کاپیتان پیشین یونایتد اما او را آدمی "ساده‌لوح" توصیف می‏کند.

علاوه بر انتصاب‏ ناموفق سه مربی - اتفاقی که برای ژیل حتی یک بار هم نیفتاد- وودوارد همیشه به دلیل توجه بیش از حد به مسائل تجاری باشگاه و نداشتن دانش کافی در فوتبال سرزنش شده است.

در ماه مه، وودوارد با گفتن این که نتایج تیم در بازی‎ها تأثیر چندانی بر مسائل مالی باشگاه نگذاشته، تعجب خیلی‎ها را برانگیخت.

وقتی وودوارد در ژانویه قرارداد مورینیو را تمدید کرد و چند ماه بعد در ژوئیه نگذاشت این مربی پرتغالی یک مدافع به تیم بیاورد، صدای خیلی‎ها در باشگاه در آمد و گری نویل هم یکی از آن‎ها بود. او در اکتبر گفت: "در این باشگاه چه کسی حق دارد به مورینیو بگوید نمی‎توانی برای تیم مدافع بخری؟ این باشگاه تا گردن در فساد فرو رفته."

تیمی ساخته شده توسط چهار مربی

وقتی فرگوسن مربی منچستریونایتد بود، باشگاه پستی به عنوان مدیر فوتبالی نداشت. در واقع نیازی هم به آن نبود. مگر ممکن است کسی بخواهد عنان قدرت پرافتخارترین مربی که باشگاه به خود دیده را در دست بگیرد؟

حالا بعد از انتصاب ناموفق سه مربی، باشگاه به فکر افتاده یک نفر را بیاورد تا با نظارت بر امور مربوط به جذب بازیکنان تازه و برقراری پیوندی قوی در باشگاه جلوی هزینه‎های بی حساب و کتاب برای خرید بازیکنان نامناسب را بگیرد.

مورینیو در بازی با لیورپول از ۱۴ بازیکن استفاده کرد. دو نفر از این بازیکنان از تیم‎های پایه آمده‎ و ۱۲ نفر دیگر را ۴ مربی مختلف خریده‎اند. آن‎هایی که دانشی عمیق از فوتبال مدرن دارند و می‎دانند یونایتد کجای آن ایستاده، حتما احساس کرده‏اند شرایط این باشگاه نیاز به رسیدگی فوری دارد.

در جریان خرید بازیکن، مربی تیم قاعدتا باید قدرت‎مندترین صدا را داشته باشد. ناظران بی‎طرف اما معتقدند علاوه بر آن به یک کارشناس که بتواند گزینه‎های مناسب برای فلسفه باشگاه را انتخاب کند هم نیاز است، روشی که با تکیه بر آن می‎شود از بروز شرایطی مشابه با آنچه یونایتد گرفتار آن است، جلوگیری کرد.

مربی جدید منچستریونایتد هر کس که باشد، با تیمی سر و کار خواهد داشت که نتیجه انتخاب‎های شخصی فرگوسن، مویز، فان‌خال و مورینیو هستند.

منچسترسیتی و لیورپول که بخت‎های اصلی قهرمانی به حساب می‎آیند تیم‎هایشان را بر اساس یک طرح کلی ساخته‎اند و این در حالیست که یونایتد در این زمینه هیچ انسجامی ندارد. الکسیس سانچز، یکی از خرید‎های اخیر این باشگاه بهترین نمونه برای اثبات این موضوع است. مهاجم شیلیایی زمانی خریده شد که اصلا به او نیاز نبود. سانچز جای یک نفر را در فهرست تیم گرفته وهیچ تلاشی هم برای اثبات خودش نمی‎کند.

یونایتد برای سانچز، پل پوگبا و روملو لوکاکو در مجموع ۲۰۰ میلیون پوند هزینه کرده و هر هفته هم یک میلیون پوند به آن‎ها حقوق می‎دهد.

در دیدار مهم دور گروهی لیگ قهرمانان مقابل یانگ بویز که ماه گذشته برگزار شد هیچیک از این سه بازیکن با وجود این که روی فرم بودند در فهرست اصلی تیم قرار نگرفتند و الکسیس سانچز حتی روی نیمکت هم نبود.

ضعف در تیم‎های پایه؟

سیاست چلسی در رابطه با تیم‎‎های پایه و جای خالی بازیکنان تیمی که ۵ دوره متوالی قهرمان جام حذفی جوانان انگلیس شده در تیم اصلی باشگاه، بحث‎های زیادی را برانگیخته است.

منچسترسیتی هم از چنین سرزنش‎هایی در امان نبوده و اگر راهی برای به کار گیری توانایی‎های فیل فودن - بازیکنی که از تیم پایه‎ای آمده- در تیم اصلی باشگاه پیدا نشود، انتقادها شدیدتر هم خواهد شد. فودن که متولد شهر استاک‎پورت در استان منچستر است از کودکی طرفدار سیتی بود و از دوران دبستان به آکادمی فوتبال این باشگاه پیوسته است.

چلسی ( به واسطه باشگاه هلندی ویتس آرنهم) و منچسترسیتی ( از طریق رابطه با باشگاه اسپانیایی خیرونا که برادر پپ گواردیولا صاحب آن است) ‎می‎توانند بازیکنان جوانی که هنوز آماده حضور در تیم اصلی نیستند را قرض دهند.

منچستر یونایتد اما مثل مورد جان اوشی و سایرین دیگر به رویال آنتورپ بازیکن قرض نمی‎دهد و برای رساندن ستاره‎های جوان خود به آمادگی لازم، از یک طرف روی قرض دادن این بازیکنان به شکل فردی به باشگاه‎های مختلف حساب باز کرده و از سوی دیگر امیدوارست حضور آن‎ها در لیگ‎ برتر زیر ۲۳ و ۱۸ سال کارساز باشد.

این در حالی است که نیکی بات، رئیس آکادمی یونایتد گفته لیگ زیر ۲۳ سال شرایط مناسب را ندارد و سقوط تیم زیر ۲۳ سال باشگاه به دسته دوم در فصل گذشته ثابت می‎کند آن‎ها به این مسابقات به چشم محیطی برای پرورش استعداد نگاه نمی‎کنند.

با این حال وودوارد بعد از تماشای دیدار جام حذفی جوانان انگلیس میان یونایتد و چلسی که ۵ دوره متوالی قهرمان این تورنمنت شده به این نتیجه رسیده که اوضاع این تیم در حال بهتر شدن است. میسون گرینوود و جیمی گارنر ظاهرا دو بازیکن جوانی هستند که منچستر رویشان دست گذاشته است.

اما این کار به زمان نیاز دارد و در سال‎های اخیر به غیر از مارکوس رشفورد و جسی لینگارد هیچ بازیکن دیگری از تیم پایه‎ نتوانسته در تیم اصلی منچستریونایتد بدرخشد.