از علی تا آدامز؛ بوکسورهایی که به المپیک مدیونند

انتخاب تاجر ازبک به عنوان رئیس انجمن بین‎المللی بوکس آماتور (آیبا)، آینده این ورزش در مسابقات المپیک را در معرض خطر قرار داده است؛ غفور راخیموف، مردی که آمریکا او را به دست داشتن در قاچاق هروئین متهم کرده است.

سر و صداها از زمانی بالا گرفت که غفور راخیموف، تاجر ازبک به عنوان رئیس موقت این انجمن انتخاب شد. او ۳ نوامبر با کسب ۸۶ رای مقابل ۴۸ رای رقیبش سریک کوناکبایف برنده انتخابات شد. راخیموف از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا به دست داشتن در جنایت سازمان‎یافته متهم شده، اتهامی که خود او انکار می‎کند.

حالا مسئله اصلی رویکرد کمیته بین‌المللی المپیک نسبت به این انتخاب است. سازمانی که به شدت نسبت به دخالت دولت‌ها در ورزش حساس است و انتخاب این راخیموف ممکن است که بر سرنوشت بوکس آماتور در الپیک ۲۰۲۰ توکیو تاثیر بگذارد.

مسابقات بوکس المپیک گرچه آماتوری است اما سرنوشت بسیاری از اسطوره‎های این رشته را رقم زده است. این مطلب نگاهی دارد به شش قهرمانی که کسب مدال طلای المپیک راه را برای موفقیت‎ حرفه‌ای آن‎ها باز کرده است:

محمد علی(کاسیوس کلی) - آمریکا ( المپیک ۱۹۶۰ رم)

ستاره‌ای که بعدها جهان او را با نام محمد علی شناخت، در جوانی و به عنوان بوکسور غیرحرفه‎ای‏ هم موفق بود؛ دوره‎ای که از دهه ۵۰ میلادی آغاز و به المپیک رم ختم شد.

کلی نزدیک بود به المپیک رم نرسد. او از پرواز می‎ترسید و برای این که سوار هواپیما نشود دست به هر کاری زد. حتی درخواست کرد با قطار یا از طریق دریا سفر کند.

وقتی تلاش‌هایش به نتیجه نرسید تصمیم گرفت از تیم المپیک آمریکا کناره‎گیری کند. اما در نهایت متقاعد شد که برای رسیدن به شهرت باید به رم برود. او سوار هواپیما شد اما پیش از بلند شدن و در تمام طول پرواز چتر نجات به تن داشت.

در طول بازی‎ها، کلی به دلیل تأثیری که روی ورزشکاران گذاشت، لقب "شهردار دهکده المپیک" را گرفت. وقتی هم که پا به رینگ گذاشت، در توانایی او برای تبدیل شدن به یک ابر ستاره شکی وجود نداشت.

کلی در راند دوم اولین مسابقه ایوان بکوی بلژیکی را شکست داد. بعد نوبت به حذف گنادی شاتکوف، برنده مدال طلای میان‎وزن بازی‌های ۱۹۵۶ رسید. داوران به اتفاق آراء او را با امتیاز برنده اعلام کردند.

کلی برای کسب مدال طلا در فینال جلوی زبیگنیف پیترزیکوفسکی که به " صاحب تنومند قهوه‏خانه" معروف بود، ایستاد. او راند اول را واگذار کرد اما با قدرت بازگشت و در راند سوم همه نبوغ و ترفندهایی که بعدها مشخصه کارش شد را به نمایش گذاشت. او در این مسابقه هم با امتیاز برنده شد.

کلی در ۲۲ سالگی، سانی لیستون را در راند هفتم ضربه فنی کرد تا جوان‌ترین بوکسوری باشد که تا آن زمان موفق شده بود، قهرمان جهان را شکست دهد. این آغاز افسانه کلی بود.

لنوکس لوئیس - کانادا (المپیک ۱۹۸۸ سئول)

یک نام بزرگ دیگر در تاریخ بوکس سنگین‌وزن جهان؛ لنوکس لوئیس که در المپیک سئول برای کانادا مدال طلا گرفت. قهرمانی او اما در سایه جنجال‌های مربوط به دوپینگ بن جانسون، دونده هموطن او که رکورد دوی صد متر را داشت، تا حدی رنگ و بوی خود را از دست داد.

چهار سال بعد از شکست مقابل تایرل بیگز در یک‌چهارم نهایی المپیک لس‌آنجلس، لوئیس در فینال المپیک ۱۹۸۸ سئول توانست با غلبه بر ریدیک باو آمریکایی مدال طلای دسته فوق سنگین را بدست آورد.

لوئیس در این مسابقات پرچمدار کانادا هم بود. اما بعد از ورود به دنیای بوکس حرفه‎ای و بستن قرارداد با برنامه‎گزارش، فرانک ( حالا کلی) مالونی به لندن، شهر زادگاه خود رفت و تابعیت بریتانیا را گرفت.

او بزرگ‎ترین لحظات حرفه‌ای خود را زیر پرچم بریتانیا تجربه کرد؛ از شکست دادن مایک تایسون، ایواندر هالیفیلد و ویتالی کلیچکو گرفته تا بازی در فیلم "یازده یار اوشن".

ولادیمیر کلیچکو - اوکراین (المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا)

المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا در ایالت جورجیا واقع در جنوب آمریکا چندان با خاطره‌های خوب گره نخورده و این دوره از المپیک به دلیل تجاری بودن بیش از حد مورد انتقاد قرار گرفت. انفجار بمب در ورزشگاه المپیک پارک هم سایه سیاه بیشتری بر این مسابقات افکند.

مسابقات بوکس آن المپیک اما رد پایش را در ذهن‌ها باقی گذاشت.

ولادیمیر کلیچکوی اوکراینی در دسته فوق سنگین وزن خود را به فینال رساند تا جلوی پایا ولفگرام از تونگو بایستد. کلیچکو آن مسابقه را برد و کمی بعد وارد بوکس حرفه‌ای شد. لقب "دکتر پتک فولادی" را در جریان آن دوره از المپیک به کلیچکو دادند.

چهار سال بعد، کلیچکو کریس برد را شکست داد و کمربند قهرمانی سنگین وزن سازمان "دبلیو‌بی‌او" را مال خود کرد. این آغاز "عصر کلیچکو" بود، دوره‌ای که او و برادرش ویتالی بر بوکس جهان حکمرانی می‌کردند.

این دوره که با قهرمانی کلیچکو در آتلانتا شروع شد، بعد از نزدیک به دو دهه در دوسلدورف آلمان به پایان رسید؛ در شبی که تایسون فیوری بریتانیایی او را به زانو در آورد.

همزمان با کلیچکو، فلوید می‎ودر آمریکایی هم در المپیک آتلانتانا موفق ظاهر شد اما باخت جنجالی او در نیمه نهایی مقابل سرافیم تودوروف او را از ادامه مسیر بازداشت. در پی این مسابقه بیل وکرل، یکی از داوران آمریکایی حاضر در المپیک آتلانتانا در اعتراض به این‎ که داوری به نفع بوکسور برنده بوده، کناره‎گیری کرد. می‎ودر بعد از پا گذاشتن به بوکس حرفه‌ای، ۵۰ بار روی رینگ رفت و حتی یک بار هم شکست نخورد.

شوگر ری لئونارد - آمریکا ( المپیک ۱۹۷۶مونترال)

گفته می‎شود تیم بوکس آمریکا در بازی‎های ۱۹۷۶ مونترال، بزرگ‎ترین نوابغ تاریخ این ورزش را دور هم جمع کرده بود.

این تیم ۷ مدال بدست آورد شامل ۵ طلا، یک نقره و یک برنز. اعضای این گروه عبارت بودند از مایکل اسپینکس، قهرمان نیمه‌سنگین‎ جهان، جان تیت، قهرمان سنگین وزن در سازمان "دبلیو‌بی‌ای"، لئون اسپینکس که بعدها قهرمان بوکس سنگین‎وزن شد و شوگر ری لئونارد که از هم‌تیمی‌هایش به مراتب موفق‌تر شد.

بعد از غلبه بر آندرس آلدامای کوبایی و کسب مدال طلای المپیک مونترال، لئونارد در نوامبر ۱۹۷۹ ویلفرد بنیتس، قهرمان جهان در دو وزن مختلف را برد تا کمربند میان‎وزن سبک سازمان "دبلیو بی سی" را بدست آورد و وارد بوکس حرفه‎ای شود. این اولین مورد از ۵ قهرمانی جهان او بود.

لئونارد بزرگ‎ترین بوکسور در میان " چهار شگفت‎انگیز" دهه ۸۰ میلادی بود؛ دورانی که او، ماروین هاگلر، توماس هرنز و روبرتو دوران بر این ورزش حکمرانی می‎کردند. جدای از آن، لئونارد اولین بوکسوری بود که بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در آمد از بوکس داشت. او همچنین این اولین بوکسوری بود که توانست در ۵ وزن مختلف قهرمانی بدست بیاورد.

اسکار دلا هویا - آمریکا ( المپییک ۱۹۹۲ بارسلونا)

سال ۱۹۹۲ بوکس به یک نیروی محرک تازه نیاز داشت و اسکار دلا هویا کسی بود که خون تازه‌ای در رگ‌های این ورزش به جریان انداخت.

سر و صدا و تبلیغات در مورد دلا هویا به حدی زیاد بود که در آستانه المپیک بارسلونا لقب "پسر طلایی" گرفت. مادر اسکار پیش از مرگش در سال ۱۹۹۰ آرزو کرده بود پسرش مدال طلای المپیک را ببرد. آرزویی که برای دلا هویا به یک انگیزه تبدیل شده بود.

دلا هویا در همان سال با غلبه بر جیمی بردال، کمربند قهرمانی فوق سبک‌وزن "دبلیو‌بی‌او" را به دست آورد و اولین عنوان خود در بوکس حرفه‎ای را به ثبت رساند. این آغازی بود برای ۱۶ سال فعالیت دلا هویا در بوکس حرفه‎ای که با ۱۰ قهرمانی جهان در ۶ وزن مختلف همراه شد.

نیکولا آدامز - بریتانیا ( المپیک ۲۰۱۲ لندن)

فهرست "اولین‎ها"ی نیکولا آدامز، بوکسور زن بریتانیایی طولانی است. سال ۲۰۰۱ او به عنوان اولین زن بوکسور در تاریخ انگلیس پا به رینگ گذاشت. مهم‌تر این که او اولین زنی است که توانسته در رشته بوکس در المپیک مدال طلا کسب کند.

نیکولا آدامز در بازی‌های المپیک لندن در دسته مگس وزن مبارزه کرد؛ این اولین باری بود که زنان اجازه حضور در مسابقات بوکس المپیک را پیدا کردند.

او برای رسیدن به این نقطه مسیر دشواری را پشت سر گذاشت، یکی از مهم‎ترین مشکلاتش هم نداشتن بودجه کافی بود. نیکولا برای تأمین مالی خود به عنوان سیاهی لشگر در چند سریال تلویزیونی بریتانیایی از جمله "خیابان کورونیشن"، " امردیل" و "ایست‌اندرز" بازی کرد.

تلاش‌های نیکولا در نهایت جواب داد و او در فینال یکی از محبوب‎ترین دوره‌های المپیک، پیش چشم تماشاچیانی به شدت هیجان‌زده توانست رن کانکان چینی که آن زمان قهرمان جهان بود را شکست دهد.

نیکولا علاوه بر این اولین زن همجنس‌گرای تاریخ است که توانسته در مسابقات بوکس المپیک مدال طلا بیاورد.