نازنين جاويد

هر چند که فرارسيدن فصل زمستان بر ميزان افسردگی در ايران هم بی تاثیر نیست، اما روند صعودی ميزان افسردگی در ايران به شرايط فصلی بستگی ندارد. فشارهای اقتصادی، سرخوردگی های اجتماعی و مشکلات خانوادگی از جمله دلايل افسردگی در ايران هستند.

گفتگویی با ناهید کشاورز، مشاور خانواده در آلمان که در سفر اخیرش به ایران نگاهی به موضوع افسردگی در این کشور انداخت.

گفتگو با ناهید کشاورز

افسردگی در ایران

افسردگی در ایران، مانند اکثر نقاط جهان، در میان زنان بیشتربه چشم می خورد اما آن چیزی که موجب نگرانی می شود این است که میزان افسردگی در میان جوانان و نوجوانان رو به افزایش است و جوانان از حدود 17 سالگی با این مشکل روبرو می شوند اما بزرگترین گروه مبتلا به این بیماری را مردم بین 35-25 سال تشکیل می دهند.

عواملی که موجب به وجود آمدن افسردگی می شود متفاوت است و می توان از میان آنها از مشکلات اقتصادی، مشکلات اجتماعی بیکاری، خشونت در خانواده، کمبود محبت و سرخوردگی تحصیلی و شغلی نام برد.

مردم در ایران تا چه حد از وجود مشکلی به نام افسردگی آگاهند؟

میزان آگاهی تا حدی زیادی بستگی به طبقه وقشر اجتماعی دارد. طبقات بالاتر به خصوص آنهایی که از رفاه اجتماعی بیشتری برخوردارند از وجود افسردگی نیز اطلاع بیشتری دارند و برای درمانش هم مراجعه می کنند. اما موضوع مهمی که باید برآن تاکید کرد، این است که عوامل فرهنگی در شناخت افسردگی نقش خیلی مهمی بازی می کنند یعنی حتی اگر مردم از وجود افسردگی مطلع هم باشند باز حاضر نیستند آنرا برملا کنند. و تا زمانی هم که افسردگی برملا نشود و برای معالجه آن به متخصص رجوع نشود، درمان نخواهد شد.

به عنوان مثال در خانواده هایی که دختر دارند از ترس اینکه شوهر برای دخترشان پیدا نشود حاضر نیستند این بیماری را رو کنند.

چه بیماری که به دنبال مداواست چه مراجع و یا مراکزی در ایران وجود دارد؟

امکانات در ایران بسیار کم است. روانشناس و روانکاوان تعدادشان کم است و وقت کمی برای بیمارانشان دارند در صورتیکه چنین بیمارانی بیش از هر بیمار دیگری احتیاج به وقت دارند. اما وزارت بهزیستی برنامه هایی رو برای شناساندن بیماری افسردگی در ایران آغاز کرده است.

شما با کسی برخورد کردید که در ایران دچار مشکل افسردگی باشد؟

من با حدود بیست نفر از بیماران مبتلا به افسردگی و چند نفر از پزشکان معالج این بیماری صحبت کردم. پزشکان خودشان هم می گفتند که وقت محدودی برای اختصاص دادن به هر بیمار دارند،و اینکه کارشان بیشتر دارو درمانیست. این پزشکان با روانکاو هایی کار می کنند که کار گروه درمانی می کنند.البته اعتقاد به گروه درمانی هم در ایران چندان قوی نیست. ولی با همه اینها برای همان روانکاوها هم وقت زیادی باقی نمی ماند.

از تجربیات مردم هم چیزی می توانید بگویید؟

با خانواده ای آشنا شدم که با اینکه پسرشان مبتلا به افسردگی شدید بود حاضر نبودند او را پیش پزشک ببرند چون معتقد بودند که پسرشان چشم خورده و معتقد بودند که نمی شود کسی را با حرف زدن دزمان کرد. در عین حال با خانواده دیگری آشنا شدم که همه اعضای آن حتی به خاطر مسائل خیلی کوچک به روانشناس مراجعه می کردند. در اروپا معمولا مدت یک جلسه مشاوره پنجاه دقیقه تا یک ساعت است ولی در ایران این زمان خیلی کمتر است.

پس با این حساب نتیجه روانکاوی در ایران یا خیلی در دراز مدت بدست می آید یا ممکن است اصلا نتیجه بخش نباشد؟

ممکن است نتیجه بخش نباشد هم به دلیل زمان کم و هم به این دلیل که در درمان افسردگی همکاری خانواده بیمار تاثیر بسیار دارد چون گاهی حتی مشکل یک مشکل جمعی در خانواده است. و معمولا خانواده ها همکاری نمی کنند.