شمار معدودی از دانشمندان می گویند در ارتباط با نقش بشر در گرمایش زمین اغراق شده است. برخی از سیاستمداران در کشورهای فقیرتر جهان نیز نگرانند که سیاست های کشورهای غربی و سازمان های بین المللی برای مبارزه با تغییرات نامطلوب آب و هوا توطئه ای بوده است تا کشورهای فقیرتر نتوانند مثل کشورهای ثروتمند هوا را آلوده کنند.

بیورن لومبورگ، از دانشگاه کپنهاک و نویسنده کتاب "قیل و قال را کم کنیم: راهنمای یک مخالف نظریه های گرمایش زمین" (Cool it: The Skeptical Environmentalist's Guide to Global Warming)، اخیرا با انتشار مقاله ای در ضمیمه اجتماعی روزنامه گاردین دیدگاه های خود در مورد تغییرات آب و هوا را برشمرده است.

ما مرتب می شنویم که بشریت به سوی یک فاجعه می رود. در مقابل هم عده ای می گویند کل ماجرای گرمایش زمین بی پایه و اساس است."

هیچ یک از این دو جناح درست نمی گویند. زمین گرم تر می شود و بشر هم مسبب آن است. اما این همه ماجرا نیست. پیش بینی های محققان که جهان در انتظار یک فاجعه است قانع کننده نیست.

تمام توجه ما به این موضوع معطوف شده که مشکل گرمایش زمین را با کاهش تصاعد دی اکسید کربن حل کنیم و به خاطر همین هم مشکل اصلی از ما پنهان شده و به راه حل های موثرتر توجهی نمی کنیم.

حتی اگر آمریکا و استرالیا این پروتکل را امضا کرده بودند و همه کشورهای امضاکننده این پیمان متعهدانه برای کل قرن کنونی به آن عمل می کردند بشریت می توانست تاثیرات نامطلوب گرمایش زمین را فقط به مدت پنج سال به تعویق بیندازد.

مدل هایی که برای حل گرمایش زمین ارائه شده، نشان می دهد که پروتکل کیوتو می توانست آثار مخرب گرمایش زمین تا آخر قرن حاضر را به مدت هفت روز به تعویق بیندازد. حتی اگر آمریکا و استرالیا این پروتکل را امضا کرده بودند و همه کشورهای امضاکننده این پیمان متعهدانه برای کل قرن کنونی به آن عمل می کردند بشریت می توانست تاثیرات نامطلوب گرمایش زمین را فقط به مدت پنج سال به تعویق بیندازد.

اگر پیش بینی های گروه پژوهشی سازمان ملل متحد در زمینه گرمایش زمین (IPCC)، را مد نظر قرار بدهیم سطح آب اقیانوس ها در طی قرن بیست و یکم بین نیم تا دو فوت (15 تا 60 سانت) افزایش می یابد؛ اما این اتفاق در طی 150 سال گذشته نیز افتاده است. افزایش یک فوتی سطح دریا فاجعه نیست با این که مشکل ساز خواهد بود به ویژه برای جزیره های کوچک.

اما در یک قرن گذشته میزان سرزمین های خشکی که به خاطر بالا آمدن سطح آب اقیانوس ها از دست رفته بسیار محدود بوده و هزینه جلوگیری از خرابی های آن حتی محدودتر است.

	با پشه بند و دارو می شود خیلی سریع تر از پیمان کیوتو می توان با گسترش مالاریا مبارزه کرد

برخی کارشناسان معترضند که اعضای گروه پژوهشی آی پی سی سی، میزان آب شدن یخچال ها را کم تخمین زده است اما اتفاقا این گروه از یخچال های خاصی (در گروئلند) دیدن می کند که خیلی سریع آب می شود در حالی که یخچالی در مجاورت ان در حال بزرگتر شدن است. این گروه همچنین در گزارش های خود ذکر نمی کند که دمای گروئلند در سال 1941 حتی از دمای امروزی آن بیشتر بوده است.

نمونه های زیادی وجود دارد که به ما فقط یک روی سکه را نشان می دهند. مثلا به ما می گویند که تعداد موج گرمای شدید بیشتر خواهد شد و به خاطر آن شمار زیادی جان خود را از دست خواهند داد.

اما گرم شدن زمین همچنین باعث کمتر شدن دوره های یخبندان می شود. این موضوعی مهم است چون سرما بیشتر از گرما باعث مرگ و میر می شود. گفته می شود که تا سال 2050 سالانه 400 هزار نفر در سراسر جهان به خاطر دوره های گرمای شدید می میرند اما تلفات سرما در همین مدت یک میلیون و هشتصد هزار نفر کمتر خواهد بود.

کاهش های گسترده

پروتکل کیوتو، که خواستار کاهش گسترده میزان تصاعد گازهای گلخانه ای شده است، راه منطقی برای جلوگیری از مردن مردم در هجوم هوای شدیدا گرم نیست.

جاری شدن سیل احتمالا تا حد کمی به خاطر گرمایش زمین است. ما باید در انتظار بارندگی های بیشتری باشیم اما باران بیشتر لزوما منجر به جاری شدن سیل نمی شود. سیل ها معمولا در فصل پائیز که بارندگی کمتر است رخ می دهد نه در بهار که بارندگی بیشتر است

اگر استرالیا و آمریکا به این پیمان ملحق شده بودند، اجرای این پیمان هر ساله 180 میلیارد دلار هزینه در بر داشت. سیاستمداران و معماران مناطق شهری می توانند با هزینه ای کمتر و به طوری موثرتر دمای کره زمین را کاهش دهند. کاشت درخت، اضافه کردن آب نماها و کاهش استفاده از اسفالت در شهرهایی که در معرض خطر هستند می تواند باعث کاهش دما در بدترین شرایط گرما تا ده درجه سانتیگراد شود.

همچنین گفته می شود که بالا رفتن دمای کره زمین باعث افزایش بیماری های عفونی و واگیردار می شود. درست است که بالا بودن دما احتمالا باعث افزایش اپیدمی مالاریا تا سه درصد می شود اما بنا به الگوهای علمی، اجرای پروتکل کیوتو تا آخر قرن حاضر خطر شیوع این بیماری را فقط تا دو دهم درصد کاهش می دهد.

از سوی دیگر ما می توانیم با هزینه سه میلیارد دلار در سال - دو درصد هزینه کیوتو - پشه بند و دارو بخریم تا میزان بروز این بیماری را در عرض یک دهه تقریبا نصف کنیم. در ازای هر دلاری که برای جلوگیری از مرگ و میر ناشی از تغییرات آب و هوا می کنیم، می توانیم با دخالت مستقیم جان 36 هزار نفر را نجات دهیم.

با به اجرا درآوردن پروتکل کیوتو ما می توانیم احتمالا جاری شدن سیل را تا پایان قرن حاضر به مدت پنج سال عقب بیندازیم. اما برای کاهش سیل راه های دیگری وجود دارد. ما می توانیم جمعیت مناطق سیل خیز و یا ساخت و ساز در این مناطق را محدود کنیم. البته این کار به لحاظ سیاسی دشوار خواهد بود.

ما می توانیم از جمله اطلاع رسانی بهتری در این مناطق داشته باشیم و پرداخت سوبسید به مناطق سیل خیز را قطع کنیم و از بخشی از این مناطق به عنوان منطقه حائل استفاده کنیم. اگر ما نگران قربانیان آینده سیل هستیم بهتر نیست اول اقدامات ضد سیل را به اجرا درآوریم؟

به هر کجا که نگاه می کنیم متوجه می شویم که کاهش گازهای گلخانه ای بهترین را برای کمک به جهان نیست. ما باید گرمایش زمین را در دراز مدت ثابت نگه داریم اما من از تمرکز کارشناسان و دولتمردان بر روی سیاست هایی که نتیجه ای نخواهد داد، احساس یاس می کنم.

به نظر من ما باید روش هایی هوشمندانه در پیش بگیریم نه این که هزینه های سنگین برنامه هایی را اجرا کنیم که صدها سال بعد هم برای بقای کره زمین و بشریت فایده ای نداشته باشد.

متمرکز کردن منابع

اولین کار این است که منابع را متمرکز کنیم که کاهش دی اکسید کربن کاری آسان شود. هزینه کاهش تصاعد این گاز به میزان یک تن، بیست دلار است. با این حال بنا به نوشته های علمی آسیب ناشی از یک تن دی اکسید کربن در جو زمین حدود دو دلار است. پس ما باید سعی کنیم که هزینه کاهش یک تن دی اکسید کربن را به دو دلار برسانیم.

گرمایش زمین تنها چالش قرن بیست و یکم نیست و ما برای بسیاری از مشکلات جهانی راه حل های پایدار و کم هزینه داریم

برای این کار باید سرمایه گذاری برای تحقیقات و همچنین تولید انرژی های مولد دی اکسید کربن کم را به طور اساسی افزایش بدهیم. در شرایط ایده آل هر کشور باید پنج دهم درصد از تولیدات ناخالص داخلی خود را صرف تحقیق در مورد فن آوری لازم برای تولید انرژی هایی کنند که گازهای گلخانه تولید نمی کند مثل توربین های بادی، امواج دریا یا انرژی خورشیدی؛ یا این که فن آوری که برای جمع آوری دی اکسید کربن در محل نیروگاه ها مفید است.

چنین فن آوری حدود 25 میلیارد دلار در سال هزینه دارد با این حال هنوز هم هفت مرتبه ارزان تر از اجرای پیمان کیوتو است. در این سیاست گذاری کشورهای ثروتمند سهم بزرگتری از کشورهای جهان سوم خواهند داشت.

گرمایش زمین تنها چالش قرن بیست و یکم نیست و ما برای بسیاری از مشکلات جهانی راه حل های پایدار و کم هزینه داریم. من در سال 2004 گروه کپنهاگ (Copenhagen Consensus) را با مشارکت شماری از اقتصاددانان رتبه اول جهان راه اندازی کردم. این گروه موظف شده هزینه اقدامات مفید برای حل مشکلات جهان را ارزیابی کند و الویت ها را اعلام کند.

بنا به گروه کپنهاگ اولویت های جهان مبارزه با بیماری های واگیردار، سوءتغذیه، تحقیق در زمینه کشاورزی و دسترسی کشورهای صنعتی به کشاورزی جهان سوم است. با یک پنجم هزینه کیوتو ما می توانیم همه این مسائل را حل کنیم.

بدیهی است که باید مشکل گرمایش زمین نیز حل شود. اگر ما برای تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کنیم، به جای این که فقط امروزی خوب داشته باشیم، در دراز مدت اثر بخش خواهیم بود. اما وقتی راه گفتگوی منطقی بسته شده، انتخاب بهترین راه برای مقابله با گرمایش زمین دشوار است. پس اول لازم است که قیل و قال را کم کنیم.