|
نوبل شيمی برای تحقيقات مربوط به دی ان اِی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
جايزه نوبل در رشته شيمی به راجر کورنبرگ استاد دانشگاه استانفورد در آمريکا اعطا شده است. پدر آقای کورنبرگ نزديک به نيم قرن پيش برنده جايزه نوبل پزشکی شده بود. اين جايزه به خاطر تحقيقات پروفسور کورنبرگ در اين زمينه که سلول ها چگونه اطلاعات را از ژن منتقل می کنند تا پروتئين توليد کنند به وی تعلق گرفت. نوبل يک جايزه بين المللی است که هر ساله توسط بنياد نوبل در استکهلم سوئد اعطا می شود. پروفسور کورنبرگ، دانشمند 59 ساله آمريکايی، در مصاحبه ای با خبرنگاران در پايتخت سوئد گفت: "وقتی تلفن زنگ زد کاملا گيج و مبهوت بودم. هنوز هم می لرزم. اميدوارم به زودی بتوانم آرام بگيرم." آکادمی سلطنتی علوم سوئد در تقديرنامه خود نوشت که راجر کورنبرگ با تحقيقات خود تصوير دقيقی از آنچه دانشمندان "پياده سازی در يوکاريوت" (transcription in eukaryotes) می نامند به دست داده است. "پياده سازی" گام مهمی در فرآيندی است که در آن سلول ها از دی ان ای پروتئين می سازند. يوکاريوت به طبقه ای از ارگانيسم ها که از جمله شامل انسان و ساير پستانداران است گفته می شود. راجر کورنبرگ با تحقيقات خود روشن کرد که چگونه اطلاعات از ژن ها گرفته شده و به ملکول های موسوم به "آر ان اِی قاصد" تبديل می شوند. اين ملکول ها اطلاعات را به ماشين آلات مسئول توليد پروتئين در سلول ها منتقل می کنند. پروتئين ها به نوبه خود نقش مصالح ساختمانی و موتور سلول ها را بازی می کنند. کورنبرگ از سال 2000 مشغول توليد تصاوير واقعی از پيدايش ملکول های "آر ان اِی قاصد" بوده است. اين تصاوير با جزئيات بسياری همراه است به طوری که اتم های منفرد در آن قابل تشخيص است. کميته نوبل گفت: "کورنبرگ با شيوه ای بسيار ابتکاری، موفق شده است فرآيند ساخت آر ان اِی را هنگامی که تنها نيمی از فرآيند طی شده در جا خشک کند. اين کار به او امکان داد فرآيند پياده سازی را حين پيشرفت آن ثبت کند که دستاوردی حقيقتا انقلابی است." اهميت پزشکی اين کميته همچنين گفت که "درک چگونگی عملکرد فرآيند پياده سازی دارای اهميت بنيادی برای علم پزشکی است."
"تلاطم در فرآيند پياده سازی در بسياری از بيماری های انسانی مانند سرطان، بيماری قلبی و انواع تورم ها (مانند رماتيسم و آرتروز) نقش دارد." پيتر فريزر، عضو ارشد شورای تحقيقات پزشکی بريتانيا گفت: "اگر بتوان راز حيات را به يک ماشين تشبيه کرد، فرآيند پياده سازی مهمترين چرخ دنده اين ماشين است که ساير اعضا را به حرکت در می آورد." او افزود: "کورنبرگ تصوير خارق العاده دقيقی از اين ماشين، که برای کليه جنبه های حيات اهميت اساسی دارد، به دست داده است." پروفسور کورنبرگ به تنهايی برنده جايزه نوبل شيمی شده است. او پنجمين آمريکايی است که امسال نوبل می گيرد. نوبل فيزيک و پزشکی در روزهای اخير مجموعا به چهار آمريکايی اهدا شده بود. آقای کورنبرگ در دانشکده پزشکی دانشگاه استانفورد در پالو آلتوی کاليفرنيا کار و مطالعه می کند. پدر و پسر پدر وی، آرتور کورنبرگ، در سال 1959 به طور مشترک با سِوِرو اوچوئای اسپانيايی برنده نوبل پزشکی شده بود. تحقيقات آنها به چگونگی انتقال اطلاعات ژنتيکی از يک ملکول دی ان اِی به ديگری مربوط می شد. آرتور کورنبرگ استاد بازنشسته دانشکده پزشکی استانفورد در مورد پسرش گفت: "مدتی بود احساس می کردم که او شديدا مستحق آن است. کار او خارق العاده بوده." راجر کورنبرگ گفت به ياد می آورد برای شرکت در مراسم اعطای جايزه نوبل سال 1959 با پدرش به استکهلم رفته بود. او گفت: "من هميشه کار پدرم و افراد زياد ديگری که پيش از من کار کردند را ستايش کرده ام. من آنها را غول های 50 سال گذشته می دانم. به سختی می توانم خودم را جزو آنها حساب کنم." سال گذشته سه دانشمند به خاطر بهبود بخشيدن فرآيندی که در پلاستيک سازی و داروسازی به کار می رود مشترکا برنده جايزه نوبل شيمی شده بودند. ايو شاوين از فرانسه و ريچارد شراک و رابرت گرابز از آمريکا به پاس خدماتشان برای بهبود يک نوع واکنش شيميايی موسوم به "تجزيه دوگانه" يا "متاتسيس" (metathesis) مورد قدردانی قرار گرفتند. تحقيقات آنها فرآيند آميزش ترکيب های کربن را ساده تر و موثرتر کرده و از آلودگی ناشی از آن کاسته است. کورنبرگ ها ششمين پدر و پسری هستند که هر دو برنده جايزه نوبل می شوند. ارزش جايزه نوبل شيمی 10 ميليون کرون سوئد (يک ميليون و 370 هزار دلار) است. | مطالب مرتبط سه نفر مشترکا برنده جايزه نوبل شيمی شدند05 اکتبر، 2005 | دانش و فن توليد يک پلاستيک تازه به وسيله پوست پرتغال20 ژانويه، 2005 | دانش و فن دو اسرائيلی و يک آمريکايی برنده جايزه شيمی نوبل شدند06 اکتبر، 2004 | دانش و فن جايزه نوبل شيمی به دو آمريکايی اهدا می شود08 اکتبر, 2003 | دانش و فن نخستين عضو خيالی انجمن سلطنتی شيمی بريتانيا گرينويچ 18/10/2002 | دانش و فن دومين نوبل امسال برای ژاپنيها گرينويچ 09/10/2002 | دانش و فن نوبل شيمی به دانشمندان آمريكايی و ژاپنی اعطا شدگرينويچ 11/10/2001 | دانش و فن | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||