جام جهانی ۲۰۱۸؛ راهنمای شهرهای میزبان

اهالی مسکو که به شهرشان افتخار می‌کنند دوست دارند آن را اینگونه توصیف کنند: یک پایتخت اروپایی با همه بناها، موزه‌ها، رستوران‌ها و بارهایی که در مرکز شهر قرار دارند را تصور و آن را ده برابر کنید، این‌طور تا حدودی می‌توانید بفهمید مسکو چه شکلی است.

کرملین در قلب شهر مسکو واقع شده است، مجموعه‌ای مستحکم که بیش از دو هزار سال است از سکنه خالی نمانده است.

کمی که از خیابان‌های شلوغ مرکز شهر دور شوید، در فاصله بین ایستگاه‌های متروی کیتای گورود و تاگانسکایا به مناطقی تاریخی می‌رسید که به خوبی حفظ شده‌اند؛ از کوچه‌های باریک گرفته تا کلیساهای قدیمی و خانه‌هایی که در قرن‌های ۱۸ و۱۹ میلادی ساخته شده‌اند.

"زاموسکوورچی" که در انگلیسی "آن سوی رودخانه موسکوا" معنا می‌دهد، منطقه‌‌ای سرسبز است پر از کافه‌های خیابانی رو باز، ناحیه‌‌ای که زمانی محل اقامت تجار روس بوده است. در این منطقه هنوز هم به ساختمان‌های کم ارتفاعی که قبل از انقلاب روسیه ساخته شده‌اند، برخواهید خورد، همین طور خانه‌های مجللی که قدمتشان به اوایل قرن ۲۰ میلادی باز می‌گردد.

در کنار ایستگاه متروی کروپوتکینسکایا، خیابان‌های اوستوزنکا و پرچیستنکا قرار دارند، منطقه‌ای که نام مسیر طلایی مسکو را به آن داده‌اند. این منطقه که پیش از انقلاب ۱۹۱۷ محل اقامت قشر ثروتمند روس بوده، هنوز هم اعتبار و شهرت خود را حفظ کرده است.

کلیسای جامع مسیح منجی هم با این ایستگاه مترو فاصله چندانی ندارد. "پیش‌درآمد ۱۸۱۲" چایکوفسکی، موسیقیدان سرشناس روس سال ۱۸۸۲ برای اولین بار در این کلیسای جامع اجرا شد.

احتمالا نام آربات را شنیده‌اید، خیابانی در مرکز مسکو که اولین مقصد گردشگران در این شهر به حساب می‌آید.

کوچه‌های مجاور این خیابان که بیشتر حال و هوای واقعی مسکو را به بیننده منتقل می‌کنند، منطقه‌ای زیبا و مناسب برای یک پیاده‌روی آرامش‌بخش است.

در مسکو نمی‌شود یک مکان خاص را برای غذا خوردن پیشنهاد داد چون گزینه‌های زیادی وجود دارد. اما اگر قصد رفتن به منطقه‌ای پر از رستوران، کافه و بار را دارید، اسم این خیابان‌ها را به خاطر بسپارید: میاسنیتسکایا، ماروسیکا، پوکروکا، بولشایا دمیتروکا و استولشنیکوف لین. یک شب شام در این خیابان‌ها می‌تواند بین ۲۰ تا ۲۰۰ یورو خرج بردارد.

نهار را هم می‌توانید با چشم انداز شهر صرف کنید. بالای در یکی از آسمان‌خراش‌های استالین که به نام هفت خواهر معروفند: مثلا در هتل رادیسون نزدیک ایستگاه متروی کیوسکایا یا یکی از آسمان‌خراش‌های مرکز شهر مسکو.

حواستان باشد حتما غذای ملی روسیه را امتحان کنید، "پلمنی" از پیراشکی‌های خمیری (دامپلینگ) آب‌پز شده در آب گوشت درست می‌شود. البته این روزها نسخه گرجستانی این غذا با نام "خینکالی" که پیراشکی‌هایش بزرگ‌تر هم هستند، در منوی رستوران‌ها زیاد دیده می‌شود.

برای خرید سوغاتی بهتر است سمت خیابان آربات نروید. در این محل عروسک‌های ماترویشکا را خیلی گران می‌فروشند و به اصل بودن کلاه‌‌های پشمی‌شان هم اعتمادی نیست. موزه‌های مسکو، بازارهای اجناس دست دوم در پارک ایزمایلوفسکی یا کارخانه وودکای کریستال واقع در منطقه لفورتوو که به موزه تبدیل شده، مکان‌های مناسب‌تری برای خرید سوغاتی هستند.

سن‌پترزبورگ در تابستان هرگز نمی‌خوابد و این فقط یک جمله نمادی و استعاری نیست. به شب‌های سن‌پترزبورگ لقب "شب‌های سفید" را داده‌اند، شب‌هایی که خورشید در آن‌ها تا بعد از نیمه شب هم کامل غروب نمی‌کند. در طول تابستان ، خیابان‌های نیمه روشن این شهر و پیاده‌روهایی که در طول رودخانه کشیده شده‌اند، هیچوقت خالی نمی‌شوند و بارها و کافه‌ها در همه ساعات شبانه روز پر از مشتری هستند.

این پل‌ها در طول شب باز می‌شوند تا قایق‌ها بتوانند عبور کنند، اتفاقی که رفتن از یک سو به سوی دیگر رودخانه نوا را در این ساعات غیرممکن می‌کند. البته یک پل معلق که تازه ساخته شده و باز نمی‌شود امکان رفتن به آن سوی رودخانه با تاکسی را فراهم می‌کند، هر چند کرایه‌اش سر به فلک می‌کشد.

با این تفاسیر شاید ماندن در مرکز شهر یا بخش پتروگراد در طول این ساعات تصمیم عاقلانه‌ای باشد چون در این صورت دسترسی به ورزشگاه شهر راحت‌تر است.

خیابان‌های این منطقه از شهر به نظر موازی با هم یا عمود بر هم می‌آیند، اما در واقع همچون هزارتویی پیچیده در هم تنیده شده‌اند و گردشگران حین قدم زدن در آن‌ها از میان انبوهی از بناهایی تاریخی که به سبک آرنوو ساخته شده‌اند، عبور می‌کنند. آرنوو یا هنر نو مکتب هنری است که اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی محبوبیت داشت و از فرم‌ها و ساختارهای طبیعی، به‌ویژه خطوط منحنی و مواج گل‌ها و گیاهان متأثر بود. در این بخش از مسکو می‌شود ساعت‌های طولانی را به قدم زدن و خیره شدن به خانه‌های زیبا یا آرمیدن در یکی از میدان‌های سبز و ساکت شهر گذرانید.

اینجا بد نیست سری هم به بازار سیتنی بزنید؛ قدیمی‌ترین بازار سن‌پترزبورگ که در آن از پنیر قفقازی و شیرینی‌های سنتی گرجستانی و ماهی فنلاندی گرفته تا میوه‌های جنوبی و دسرهای شرقی پیدا می‌شود.

پارک الکساندر در نزدیکی این بازار است. آن‌ طرف پارک هم قلعه پیتر و پال واقع شده که مبدأ شکل‌گیری این شهر به حساب می‌آید.

اطراف دیوارهای این قلعه، یک نوار ساحلی هم کشیده شده که ماسه‌های آن از جنس گرانیت هستند.

شاورما یا دونر کباب غذایی است که به امتحانش می‌ارزد. اما باید حواستان باشد یک رستوران تمیز را انتخاب کنید تا به دلیل مسمومیت دو روز از جام جهانی را از دست ندهید.

روبینشتاینا و دومسکایا خیابان‌هایی هستند که اغلب پیشنهاد داده می‌شوند، اما دوری از آن‌ها به نفع توریست‎هاست. دومسکایا منطقه‌ای تا حدودی ناامن است و روبینشتاینا هم به درد توریست‌هایی می‌خورد که می‌خواهند پولشان را آتش بزنند.

کتاب‌فروشی پادپیسنیه ایزدانیا واقع در شماره ۵۷ خیابان لیتینی پراسپکت بهترین جا برای خریدن سوغاتی‌های سن‌پترزبورگ است. در این کتابفروشی می‌توانید مجسمه‌های چوبی دست‌ساز، پرتره نویسنده‌ها و شاعران روس و کارت‌پستال‌ها و مگنت‌های یخچال که معمولا به هوای بارانی شهر و حس و حال غمگین ساکنانش پرداخته اند را پیدا کنید.

نیکلای گوگول، نویسنده روس در داستان کوتاهی به نام همین خیابان نوشته: "نوسکی پراسپکت در هر ساعت شبانه روز تو را از راه به در می‌کند." حالا بعد از ۲۰۰ سال، هنوز هیچ چیز در مورد این خیابان تغییر نکرده است.

از پایتخت روسیه تا نیژنی با خطوط قطار لاستوشکا - در روسی به معنای پرستو - یا استریز - به معنی بادخورک که نوعی پرنده است - چهار ساعت راه است. شهری با مناظر زیبا در کنار رودخانه، بارهایی با قیمت‌های مناسب و نمونه‌هایی فوق‌العاده از هنر خیابانی.

هنر خیابانی نیژنی شامل ۳۰۰ اثر است که در همه جای شهر پراکنده شده، از نقاشی دیواری گرفته تا مجسمه و گرافیتی.

در ساحل ولگا، می‌توانید با مجسمه فلزی گوزن اثر گابور میکلوس زوکه، هنرمند لهستانی، سلفی بگیرید. در این منطقه به پله‌های چکالوف که نماد شهر هستند هم سری بزنید. در انتهای این پله‎ها بنای یادبود والری چکالوف، خلبان روس که در نزدیکی نیژنی به دنیا آمده، قرار گرفته است. از اینجا تا خیابان روژدستونسکایا در مرکز شهر پیاده راه زیادی نیست. این خیابان بهترین مکان برای گشت و گذار در بارهای شهر است.

کرملین نمادی از شکوفایی هنر در این شهر است. این مجموعه مرکز هنر معاصر آرسنال است و همین‌طور موزه‌ای پر از شاهکار‌های هنری را در خود جای داده است؛ آثاری از هنرمندان برجسته‌ای چون کازیمیر ماله‌ویچ، بوریس کوستودیف، نیکلاس روریچ و ویکتور واسنتسوف.

از ساحل فیودورفسکی می‌توان مناظر زیبایی از پل کاناوینسکی، کلیسای جامع الکساندر نوسکی و ورزشگاه نیژنی نووگراد را دید. ورزشگاهی که بدون هیچ ابتکاری نام شهر را رویش گذاشته اند.

از کرملین که بیرون بیایید، باید در خیابان بولشایا پوکروفسکایا ( نام کوتاهش پوکروفکاست) که خیابان اصلی شهر است قدم بزنید. این خیابان در مرکز شهر میدان‌ مینین و پوژارسکی را به میدان گورکی متصل می‌کند.

در نزدیکی این میدان یکی از معروف‌ترین کباب‌فروشی‌های شهر واقع شده. مشتری‌ها بیرون این دکه صف می‌کشند تا کباب‌هایی به بزرگی یک توپ فوتبال بخورند.

در خیابان پوکروفکا که قدم بزنید با انواع و اقسام نوازنده‌های خیابانی، گداها و همین طور معرکه‌گیرهایی که از دهانشان آتش بیرون می‌دهند، روبرو خواهید شد. در هر کدام از کافه‌های این خیابان می‌توانید انواع برگر، هوموس و نودل را سفارش بدهید.

در این خیابان ساختمان بانک دولتی که به سبک معماری نئو‌بیزانسی روسیه ساخته شده و همین‌طور سالن تأتر دراما نظرها را به خود جلب می‌کند. فیودور شالیاپین، خواننده اپرا برای اولین بار در این سالن روی سن رفت.

اگر به نیژنی نووگراد سفر می‌کنید، این موارد را به هیچ وجه از دست ندهید: اتوبوس برقی شهر که یکی از طولانی‌ترین مسیرهای حرکت در اروپا را دارد و فقط با ۱۰۰ روبل مسافران را به شهری در نزدیکی نیژنی به نام بور می‌برد؛ سوتسوگراد که در لغت به معنای "شهر سوسیالیستی" است و در دهه ۱۹۳۰ میلادی به سبک معماری استالینیستی دور کارخانه خودروسازی گورکی ساخته شد؛ مزرعه شچلوکوف و موزه معماری چوبی آن؛ همین‌طور خانه- موزه‌ آندری ساخاروف، فیزیکدان اتحاد جماهیر شوروی. این دانشمند که به دنبال طراحی یک بمب هسته‌ای بسیار قدرتمند و ویرانگر، تبدیل به یکی از مخالفین فعال سلاح‌های هسته‌ای شد، ۶ سال از عمر خود را در این خانه گذراند.

یکاترینبورگ شهری مناسب برای گشت و گذار با پای پیاده است، شهری که زندگی در آن ریتمی ملایم دارد. مرکز فرهنگی، آموزشی بوریس یلتسین، رئیس جمهور پیشین روسیه یکی از پربیننده‌ترین مکان‌های توریستی یکاترینبورگ است. وجود انبوهی از رستوران‌های جدید، مرکز این شهر را به مکانی فوق‌العاده برای قدم زدن تبدیل کرده است.

برای این‌کار اما شاید بد نباشد که یک راهنمای با تجربه بگیرید و یا به انتشارات تاتلین بروید و یک کتابچه راهنما بخرید.

در این منطقه با ساختمان‌هایی نارنجی رنگ روبرو خواهید شد که نمادی از مفهموم ساخت‌گرایی رایج در دهه ۱۹۲۰ میلادی در روسیه هستند. جنبش فرهنگی که معتقد بود انسان‌ها باید به شکل اشتراکی زندگی کنند.

از آنجا با مترو به ایستگاه میدان ۱۹۰۵ بروید و به مرکز یلتسین هم سری بزنید. برای بازدید از هر سه نمایشگاه اصلی این مرکز دست‌کم به سه ساعت وقت نیاز دارید. از این مرکز اگر پیاده به سمت ورزشگاه بروید از کنار انبوهی از کافه‌ها، بارها و رستوران‌ها خواهید گذشت.

در نزدیکی اداره پست در خیابان لنین منطقه دیگری وجود دارد که نمونه‌ای فوق‌العاده از معماری ساخت‌گرایی است. در این منطقه که به تازگی تمیز و دوباره قابل استفاده شده، انواع و اقسام کافه‌ها پیدا می‌شود. کافه‎هایی که در آن‌ها خوراک‌های گوناگون از برگر گرفته تا غذاهای خیابانی ویتنامی سرو می‌شوند.

در دو منطقه دیگر هم می‌توانید غذای خوب پیدا کنید: تقاطع خیابان‌های مالیشف و خوخریاکوف. وافل گرم با بیکن، آبجوی بلژیکی و یک نوع سوپ ویتنامی به نام "فو" را در این منطقه حتما امتحان کنید.

اگر به محله چکیست رفتید، یادتان نرود غذاهای سنتی اورال ( یکی از نواحی فدرالی روسیه که یکاترینبورگ مرکز صنعتی و تجاری آن به حساب می‎آید) از جمله دامپلینگ ‌و خوراک گوشت‌چرخ کرده و سبزیجاتش را امتحان کنید.

به غیر از آن، جواهرات و زیورآلاتی که تم ساخت‌گرایانه دارند هم هستند که شاید از کارت پستال بهتر باشند؛ سوغاتی‌هایی که در عین زیبا بودن، کاربردی هم هستند.

اگر می‌خواهید با مفهموم تنوع ملیتی و فرهنگی در روسیه از نزدیک آشنا شوید، بهترین انتخاب، شهر کازان است. این شهر پایتخت جمهوری تاتارستان است، منطقه‌ای که بیشترین جمعیت مسلمان در روسیه را دارد.

زیرساخت‌ به دقت طراحی شده کازان و همین‌طور معماری التقاطی آن که گاهی اوقات بیننده را به یاد مسکو می‌اندازد، قدم زدن در این شهر را به تجربه‌ای تأثیرگذار برای هر گردشگری تبدیل می‌کند.

در این منطقه از شهر می‌توانید به ساحل رودخانه کازانکا سر بزنید. از آنجا ردیف ساختمان‌های بلند نوساز، دو چرخ و فلک بزرگ و مجتمع‌های مسکونی نورانی در آن سوی رودخانه به خوبی دیده می‌شود.

جدای از خیابان بائومن، بارهای خیابان پروفسویوزنایا و رستوران‌های خیابان سیبقت حکیم (Sibgat Hakim) که همیشه شلوغ و پر رفت‌ و‌آمد هستند، بخش مرکزی این شهر از ساعت ۹ شب به بعد تقریبا خالی می‌شود.

بعضی‌ها کازان را به یک محل فیلمبرداری عجیب و غریب تشبیه می‌کنند، مکانی پر از خیابان‌ها و ساختمان‌های خیره‌کننده که فراموش کرده‌اند بازیگران و عوامل فیلم را به آن دعوت کنند.

این‌طور که پیداست مردم سامارا نمی‌توانند بین زندگی در یک کلان‌شهر و زیستن در تفرجگاهی ساحلی در کناره رود ولگا، یکی را انتخاب کنند. کلبه‌های قدیمی چوبی و ساختمان‌های سربه‌فلک‌کشیده در این شهر در کنار هم قرار گرفته‌اند. در سامارا خانه‌های سنتی دوشادوش مراکز خرید پرزرق و برق نوساز قرار گرفته‌اند و حومه شهر به تدریج به خود شهر متصل شده است.

مجسمه برنزیب گریگوری زاسیکین، بنیانگذار سامارا سوار بر اسب، یکی از آن‌هاست. همین‌طور مجسمه باربرانی که کرجی‌ها و سایر انواع قایق‌ها را در ساحل رود با دست به حرکت در‌می‌آوردند.

در ساحل رودخانه حتما به بار بسیار قدیمی "نا‌دن" که در نزدیکی کارخانه آبجوسازی ژیگولوفسکی واقع شده، سری بزنید.

در این بار کوچک می‌توانید آبجوی محلی این شهر را امتحان کنید. هر لیوان این آبجو فقط ۸۵ روبل قیمت دارد و به همین دلیل است که میان اهالی پیر و جوان شهر تا این حد محبوب شده است.

در این منطقه با ترکیبی از گذشته و حال روبرو خواهید شد؛ ساختمان‌های سبک استالینیستی در کنار بوتیک‌هایی مدرن قرار گرفته‌اند و در پس‌زمینه آن‌ها هم کشتی‌های تفریحی، رستوران‌های ساحلی که ماهی و سیب‌زمینی سرخ‌کرده می‌فروشند و کافه‌هایی که شیرینی‌های خوشمزه سرو می‌کنند به چشم می‌خورند.

به خیابان اوردژونیکیدزه که در فاصله‌ای نه چندان دور از این منطقه قرار گرفته هم حتما سر بزنید. در این خیابان قدیمی‌ترین رستوران شهر که خینکالی سرو می‎کند، واقع شده. خینکالی یک غذای سنتی گرجی شبیه به پیراشکی گوشت است که به شکل بقچه درست می‌شوند. این رستوران خوشمزه‌ترین غذاها را با ارزان‌ترین قیمت عرضه می‌کند. در این رستوران حتما "شیش کباب"، "سولیانکا" ( نوعی سوپ با طعم ترش)، نان لواش محلی به همراه پنیر بز و سبزیجات را امتحان کنید. اینجا انواع و اقسام ودکا و شراب‌های گرجی هم پیدا می‌کنید.

تا زمانی که در مرکز شهر هستنید حواس‌تان باشد حتما در خیابان ناواگینسکایا قدم بزنید و از زیبایی‌های آن لذت ببرید.

بعد از ناواگینسکایا یک گزینه پیش رویتان دارید: تا ایستگاه قطار یا کوچه پلانتانووایا (به معنی درخت چنار) قدم بزنید. بعد با اتوبوس یا تاکسی به باغ گیاه‌شناسی دندراریوم بروید، پارکی دیدنی با مساحت ۴۰ هکتار که ۱۵۰۰ نوع مختلف گیاه و درخت را در خود جای داده است.

برای دیدن نقاشی‌های دیواری با سوژه‌های مختلف ازجمله فیلم‎‌ و موسیقی بهتر است به این خیابان‌ها سر بزنید: خیابان استروفسکی، فیلمروسی بازوی الماس ، خیابان اوردژونیکیدزه، فیلم روسی دوازده صندلی، خیابان گورکی (آلبرت اینشتین)، خیابان نسبرسکایا ( گروه موسیقی بیتل‌ها) و ساحل مایاک، ژاک کوستو،اقیانوس نگار فرانسوی.

اگر به سمت مرکز سارانسک حرکت کنید، به کلیسای جامع شهر برخواهید خورد؛ بنایی مدرن اما عظیم و تأثیرگذار در نوع خودش.

پوزا هم ارزش امتحان کردن دارد، یک نوشیدنی غیرالکلی که از چغندر درست می‌شود.

در سارانسک کمی سخت‌تر از دیگر شهرهای میزبان جام جهانی می‌شود جایی برای غذا خوردن پیدا کرد. با خوردن شاورما یا "چبورکی" سلامت‌تان را به خطر نیندازید. چبورکی نوعی پیراشکی است که داخلش با گوشت چرخ کرده و پیاز پر و در روغن زیاد سرخ شده است.

متأسفانه تمامی پروژه‌های عمرانی جام جهانی روسیه در این شهر فقط به منطقه مرکزی محدود شده اند.

در این منطقه از سارانسک با توالت‌هایی که بیرون از ساختمان‌ها قرار دارند روبرو خواهید شد. همین‌طور با افراد مستی که جلوی در خانه وقت‌شان را به بطالت می‌گذرانند و جوان‌های اهل دعوا که چندان مهمان‌نواز نیستند. اما اگر فقط برای یک روز به پایتخت موردوویا سفر می‌کنید، بعید است با حقیقت غمگین و عبوس پنهان در پس زرق و برق جام جهانی روبرو شوید.