محمد متين

	به گفته منتقدان متن تصويبی مجلس نمايندگان آمريکا در بسياری از موارد با توافق بين دولت هند و دولت آمريکا در ژوييه سال گذشته ميلادی متفاوت است و همکاريها با هند را محدود و مشروط کرده است

براساس اين قرارداد، بطور ساده هند به فناوری هسته ای غيرنظامی ساخت آمريکا دست خواهد يافت و در مقابل بايد برخی تاسيسات اتمی خود را به روی بازرسی های بين المللی بگشايد.

اما از ژوييه سال گذشته ميلادی که هند و آمريکا بر سر همکاريهای هسته ای به توافق اصولی رسيدند و سپس مراحل نهايی اين توافق در خلال سفر جورج دبليو بوش، به هند در ماه مارس سال جاری، نهايی شد و برای تصويب به مجلس نمايندگان رفت، تا به امروز مخالفتهای زيادی در قبال اين همکاريها اعلام شده است.

بطور کل منتقدان بويژه منتقدان جهانی عقيده دارند که اين قرارداد، امر کنترل سلاح های هسته ای را دشوار می کند، زيرا دولت هند از امضای قرارداد منع گسترش سلاحهای هسته ای خودداری ورزيده است. از سوی ديگر منتقدان نکات مثبت اين توافق را مانند تقويت صلح آميز بودن برنامه های هسته ای هند،‏ کمک به استقلال هند در زمينه تحصيل فناوريهای هسته ای، کمک به هند برای برآورده کردن بخشی از نياز خود به انرژی و يا کمک به ايجاد امنيت جهانی را فاقد استدلالهای اصولی می خوانند و اشکالاتی را به اين نکات وارد می کنند.

اما منتقدان در هند از جمله احزاب مخالف و حتی برخی از احزاب حامی دولت ائتلافی هند مانند احزاب چپ، مخالفت خود با اين توافق را بدلايل مربوط به سياست خارجی هند و در رابطه با متن تصويب شده از سوی مجلس نمايندگان آمريکا، می دانند.

نيلوتپال باسو، از رهبران ارشد حزب کمونيست هند (مارکسيست) می گويد: "ما با متنی (که از سوی مجلس نمايندگان تصويب شده) مخالف هستيم. مشکل ما اين است که متن تصويب شده انحراف از سياست خارجی هند است که بر اصول پايه ای آن بين احزاب دولت ائتلافی موافقت شده است."

"هنوز زود است در اينباره (توافق هسته ای هند با آمريکا) به قضاوت نشست، چرا که بايد منتظر متن نهايی شد" ناخدا باسکار، افسر نيروی دريايی هند

به گفته منتقدان متن تصويبی مجلس نمايندگان آمريکا در بسياری از موارد با توافق بين دولت هند و دولت آمريکا در ژوييه سال گذشته ميلادی متفاوت است و همکاريها با هند را محدود و مشروط کرده است.

ژنرال بازنشسته وی پی مالک، فرمانده سابق ستاد ارتش هند، اگرچه بطور اصولی با اين همکاريها موافق است اما او هم تاکيد دارد که "نبايست هيچ گونه شرايطی بر هند تحميل شود و برای مثال اشارات متن اين توافق نامه به روابط بين هند با کشورهای ديگر مانند ايران نبايستی به عنوان شرطی برای همکاريهای بين هند و آمريکا، قرار داشته باشد."

به گفته منتقدين آمريکا بدنبال سياست خود در منطقه است و اين بينش است که محور اصلی متن مجلس نمايندگان آمريکا را و بطور يقين متن سنای اين کشور را تشکيل می دهد.

مخالفان برای مثال به فشار آمريکا به هند در اوايل دهه 90 ميلادی اشاره می کنند. بر اساس گزارشها در آنزمان هند تحت فشار آمريکا از تعهد خود مبنی بر فروش يک راکتور اتمی به ايران خود داری کرد. همين منتقدين رای مثبت هند به ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد (شهريور سال گذشته خورشيدی) را که شگفتی بسياری را موجب شد، نتيجه همين فشارها می دانند.

موافقين اما بر اين عقيده اند که شرايط جديد جهانی ايجاب می کند که اگرچه نبايستی تغييری در اصول بنيادی سياست خارجی هند داد، اما بايد روشهای جديدی را اتخاذ کرد که دراستای سياست خارجی هند و منافع اين کشور با شرايط کنونی منطقه و جهان نيز تطبيق داشته باشد.

ناخدا اودی باسکار، از افسران نيروی دريايی هند، تاکيد دارد که اين توافق نامه "در جهت منافع دو کشور است." به گفته او مجموع اين توافق نامه و ديگر موافقتهای هند و آمريکا مانند همکاريهای نظامی بين هند و آمريکا به نفع هر دو کشور است.

تامين بخشی از انرژی مورد نياز هند، تلاش هند برای عضويت در شورای امنيت سازمان ملل، تلاش برای رياست سازمان ملل با پايان دوره کوفی عنان، دبير کل کنونی، روابط با چين و پاکستان و قضييه کشمير از جمله منافع استراتژيکی است که موافقان به آن اشاره می کنند.

ناخدا باسکار در خصوص انتقاد مخالفان درباره "مسابقه تسليحاتی" در منطقه اصولا واژه مسابقه تسليحاتی را واژه ای مربوط به دوران جنگ سرد می داند و می گويد که البته کشورهای منطقه ممکن است به "مدرنيزه کردن" نيروهای نظامی خود دست بزنند .

به هر حال به نظر می رسد که بحث و و گفتگو بر سر اين همکاريها ادامه خواهد داشت و حتی بيشتر می شود. اما آنگونه که ناخدا باسکار در خصوص تفاوت متن تصويبی مجلس نمايندگان آمريکا با توافقات اوليه بين دو کشور می گويد "هنوز زود است در اينباره به قضاوت نشست، چرا که بايد منتظر متن نهايی شد." و آنگاه با توجه به متن نهايی و منافع هند به قضاوت نشست.

سنای آمريکا بزودی قرار است متن همکاريهای هسته ای بين هند و آمريکا را بررسی کند. متن ترکيبی مصوبه مجلس و سنای آمريکا برای قانون شدن بايد از سوی رئيس جمهور آمريکا امضاء شود.