احمد زيدآبادی کارشناس مسائل ايران و خاورميانه

	ملک عبدالله نگران است که اهود اولمرت در سفر اخير خود به واشنگتن موافقت کلی جورج بوش را برای طرح خود به دست آورده است

سفر ملک عبدالله به آمريکا در پی سفر اهود اولمرت نخست وزير اسراييل به آن کشور صورت می‌گيرد. اولمرت در جريان ديدار خود از واشنگتن توانست حمايت کلی جرج بوش را از طرح خود برای تعيين يکجانبه مرزهای اسراييل به دست آورد.

ضرب الاجل نه ماهه اسرائيل

طبق طرح اولمرت اگر در شش تا نه ماه آينده، دولت خودگردان فلسطين به رهبری حماس شرايط کميته چهارجانبه بين‌المللی را برای ازسرگيری مذاکرات صلح نپذيرد، اسراييل به طور يکجانبه از بخش‌هايی از کرانه باختری عقب‌نشينی و مرزهايی نهايی خود را ترسيم خواهد کرد.

حمايت بوش از طرح اولمرت که آن را «شجاعانه» ناميد، البته کلی و مبهم بود و از همين رو، راستگرايان اسراييلی تلاش اولمرت برای کسب حمايت آمريکا از طرح مذکور را ناکام دانستند.

با اين همه، حمايت نسبی بوش از طرح اولمرت سبب نگرانی پادشاه اردن شده است. ملک عبدالله پيش از سفر نخست وزير اسراييل به واشنگتن با ارسال نامه‌ای به جورج بوش نسبت به هرگونه حمايت وی از طرح يکجانبه اولمرت هشدار داد و آن را باعث بروز بی‌ثباتی در منطقه دانست.

هرج و مرج ناشی از عقب نشينی يکجانبه

از نگاه پادشاهی اردن که نيمی از اتباع آن فلسطينی‌تبار هستند، عقب‌نشينی اسراييل از بخش بزرگی از کرانه باختری بدون هماهنگی و مذاکره با فلسطينی‌ها، موجب بروز هرج و مرج و بی‌قانونی در اين منطقه می‌شود و زمينه را برای فعاليت گروههای ضد اردنی فراهم می‌کند.

پادشاهی اردن بر اين باور است که شاخه‌هايی از گروه حماس در پی بی‌ثبات کردن اردن و سرنگونی خاندان هاشمی در اين کشور هستند و خروج يکجانبه ارتش اسراييل از کرانه باختری زمينه فعاليت شاخه‌های ضد اردنی حماس را فراهم می‌کند.

طی يکی دو ماه اخير حکومت ملک عبدالله شماری از اعضای حماس را به اتهام آنچه فعاليتهای فعاليت‌های تروريستی عليه اردن می خواند بازداشت کرده و «اعترافات» برخی از آنها را در تلويزيون دولتی نمايش داده است.

اردن حماس را متهم می کند

مقام‌های رسمی اردن در عين حال ادعا کرده‌اند که اين دسته از اعضای حماس از رهبری در تبعيد اين گروه در دمشق دستور می‌گرفته‌اند و برای بی‌ثبات کردن پادشاهی خاندان هاشمی در خاک ايران و سوريه آموزش ديده‌اند.

اين نوع اتهام‌ها که چندين بار تکرار و هر بار از طرف رهبری حماس تکذيب شده است، روابط امان و اسماعيل هنيه نخست وزير تشکيلات خودگردان فلسطين را بيش از پيش تيره کرده است.

از نگاه دولت هنيه، ملک عبدالله با دولت اسراييل همدست شده است تا حماس را برای پذيرش شرايط مذاکره تحت فشار بگذارد. اين در حالی است که اردن فعاليت‌های تروريستی مورد ادعای خود را به رهبری در تبعيد حماس بويژه خالد مشعل و موسی ابومرزوق نسبت داده و رهبری حماس در داخل فلسطين را از اينگونه فعاليت‌های ضد اردنی بی‌اطلاع دانسته است.

نگرانی از تکرار بی نظمی غزه در کرانه باختری

به هر حال، تيره شدن روابط حماس و اردن، پادشاهی هاشمی را نسبت به طرح اولمرت برای عقب‌نشينی يکجانبه از کرانه باختری نگران کرده است، زيرا عقب نشينی يکجانبه به معنای سلب مسئوليت‌های امنيتی اسراييل در اين مناطق، بدون ايجاد امنيت لازم از سوی دولت فلسطينی است.

اردن نمی‌خواهد سرنوشت نوار غزه برای کرانه باختری تکرار شود. نوار غزه پس از عقب‌نشينی يکجانبه اسراييل دچار نوعی بی‌قانونی و محل نزاع گروههای مختلف شبه‌نظامی شده است.

هر چند که پيامدهای ناشی از بی‌نظمی در نوار غزه در درجه نخست متوجه مردم غير نظامی اين منطقه و در درجه بعد موجب موشک‌ پرانی به برخی از شهرک‌های داخل اسراييل است، اما تبعات بی‌نظمی در کرانه باختری بيشتر متوجه پادشاهی اردن خواهد شد نظامی که برخی از تحليل‌گران اسراييلی آن را شکننده می‌دانند.

مشکلاتی که به دوش اردن می افتد

به همين دليل ملک عبدالله به آمريکا رفته است تا خطرات ناشی از خروج يکجانبه ارتش اسراييل از کرانه باختری را برای کشورش به جورج بوش گوشزد کند.

طبيعتا دولت اردن علاقه‌مند است که اسراييل از طريق گفتگو با يک دولت يکپارچه و مقتدر فلسطينی از کرانه باختری خارج شود، اما اگر چنين امری امکان‌پذير نباشد، دولت اردن ادامه اشغال کرانه باختری را به خروج يکجانبه از آن ترجيح می‌دهد.

به زعم مقامهای اردنی، اسراييل با خروج يکجانبه از کرانه باختری، مشکلات خود را کاهش می‌دهد اما در عوض طرف‌های ديگر بويژه پادشاهی هاشمی را دچار مشکل می‌کند.