|
مراسم نوروزی در بروجرد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
بابا نوروز، پيرمرد پر نشاط ۱۰هزار ساله قصههای ايرانی پس از يک سال انتظار دوباره بر گستره بال نسيم نشسته و دامان طبيعت را گلگون و چهره شهر را جلا و نويد بهار میدهد. اين روزها ماهيهای کوچک قرمز در ظروف بلورين مزين به روبانهای رنگين، برای آغاز سال نو لحظه شماری کرده تا بعد از شنيدن دعای سال جديد به حرکتی آهنگين در آيند. دانههای گندم سبزه نوروزی با دعای مادر بزرگها در ظروف خاصی ريخته شده تا برای چند هفته آينده بر سر سفره هفت سين، اميد زندگی جديد همراه با سبزی و خرمی را در دلهای ما و شما جاری کند. حال و هوای اين روز ها قالبهای آويزان از پشت بام خانهها، پنجرههای گشاده و زدودن زنگار از چهره آيينهها همه نشان از خانه تکانی و استقبال از نوروز را داشته و سنتهای ماندگار ايرانيان را نمايان میکنند. بازار قديمی و خيابانهای بروجرد در اين روزها مملو از جمعيتی است که از شهر و روستاها برای تهيه مايحتاج تعطيلات نوروزی، روانه بازار شده و خود را برای پذيرايی از ميهمانان نوروزی آماده میکنند. صفحه صدای شما از روايتهای شما از مراسم نوروزی در شهر يا روستايی که در آن زندگی می کنيد استقبال می کند. مطالب خود را می توانيد به آدرس الکترونيکی[email protected] برای ما بفرستيد، تا در صورتی که مناسب چاپ باشد در صفحه صدای شما منتشر کنيم. بازار زرگرهای بروجرد به دنبال خريد والدين برای نو عروسانشان شلوغی خاصی دارد، و صدای دستفروشان رونق آن را دو چندان می کند. در گوشهای ديگر انواع پاپوشها با رنگهای مختلف برای همه سنين مانند کوهی روی يکديگر ريخته شده و فروشنده نيز سعی میکند تا مشتريان را برای يافتن جنس مورد نظر راهنمايی کند. بازار قديمی شهر بروجرد نيز اين روزها زيبايی خاصی به خود گرفته است، پارچههای رنگارنگ و پرنقش و نگار تور و حرير به ديوارهای پارچه فروشی آويزان شده و با وزش باد در هوا به حرکت در آمده و هر لحظه خريداران بيشتری را به خود جذب میکند. اما پدران و مادرانی هم هستند که در ميان اين همه وجد مانند سالهای گذشته با دستان خاليشان شرمنده کودکان خود شده و به اندازه شادی کودکان برای فرا رسيدن سال جديد، ماتم زده و اندوهگين هستند، چرا که فرزند آنها امسال نيز بايد در حسرت يک کفش يا پوشاک نو باشد. در گوشه ديگر از شهر تو می بينی که چگونه کارگران و افراد بی بضاعت برای تهيه يک کالا چندين مرتبه مسير ميدان قيام، صفا و جعفری اين شهر را پيموده تا بتوانند آنچه را که نياز دارند به قيمت ارزانتری يافته و خريداری کنند. حضور روستاييان در بازار و مراکز فروش نيز شور و نشاط خاصی به بازار داده است، در سبد خريد ايشان از شيرينی، شکلات و پوشاک گرفته تا گلدانهای مصنوعی و آيينه ديده میشود.
ديگر از آن مطلب "غلامرضا مولانا" نويسنده کتاب تاريخ بروجرد خبری نيست که در بخشی از اين کتاب آورده است: "چند روز به عيد مانده مردم روستاهای اين شهر با کشک، روغن، پشم و گوسفند روانه شهر شده و با فروش آنها مايحتاج زندگی خود را فراهم میکنند." بی بضاعتی را به وضوح درچهره روستا ييان می توانی ببينی که چگونه به قولی با سيلی صورت خويش را سرخ نگه می دارند. اما همين سرخی هم شور حالی دگر دارد که خبر از بهار ميدهد. اما با اين همه آنچه به زيبايی به چشم می آيد شور و نشاط کودکانی است که در اين ايام برای فرا رسيدن عيد نوروز و پوشيدن همان کفش و لباس ها لحظه شماری می کنند. نوروز در بروجرد در بروجرد مراسم نوروز و پيشواز از سال نو تقريبا همچون ساير نقاط ايران بزرگ می باشد اما رسوم آن با ديگر مناطق متفاوت می باشد. مهيا شدن برای نوروز تقريبا از اواسط زمستان شروع می شود، با آماده کردن گندم و شادانه برای شب چله و بعد از آن گرد گيری خانه يا همان خانه تکانی. اين مراسم شروع می شود و با آماده کردن شيرينی کاک و کلوچه برنجی و نوعی نان بنام کلوا شير و شيرينی های ديگری چون قاووت و برساق برای استقبال از نوروز باستانی ادامه می يابد.
تقريبا از ۲۰ روز به نوروز مانده دانه گندم و عدس و ماش و .... را خيس کرده و برای سبز کردن آماده می کنند و معمولا بزرگ خانواده يک ظرف سبزه را به همراه شيرينی و هدايايی، قبل از چهار شنبه سوری برای فرزندان که تشکيل خانواده داده اند می برد. جمعه آخر سال هر کدام از اهالی بروجرد چه ساکنين آن و چه افرادی که خارج از شهر بروجرد زندگی می کنند سعی می کنند با رفتن به قبرستان شهر برای نياکان خود خيرات و فاتحه بخوانند و موجبات تداوم ياد گذشتگان را بجا آورند. مراسم چهارشنبه سوری اين مراسم که در سه شنبه شب از قبل از غروب خورشيد شروع و با جشن و روشن کردن آتش بر بام يا در حياط و خيابان و پريدن از روی آن ادامه می يابد و بعد دختران و پسران چادر سر می کنند و با قاشق به کاسه ای که در زير چادر دارند می کوبند و هر کس نسبت به توان درون آن شيرينی و آجيل و گاهی برای شادی بيشتر آب می ريزد. البته اين مراسم در گذشته مخصوص افراد نيازمند و لزوما خانم ها بوده که در زير چادر چون کسی آنان را نمی شناخته آجيل و يا سکه ای به آنان می داده اما اکنون شبيه مراسم ولنتاين شده و بيشتر پسران به قاشق زنی درب خانه معشوق می روند تا با گرفتن شيرينی نشانی از دختر مورد علاقه بگيرند. در اين شب خانواده ها غذای مخصوص درست می کنند و معمولا هر سال در اين شب بنا به اعتقادات همان غذا را تکرار می کنند. قديمی ها اين اعتقاد را داشتند که اگر در اين شب دختر ازدواج نکرده را از روی لاشه مردار حيوانی عبور دهند يا شمعی در سقاخانه روشن کنند بخت دختر باز و در سال جديد ازدواج می کند. شب عرفه يا به لحجه محلی شو علفه عصر يک روز پيش از شب عيد مراسمی مانند شب جمعه آخر سال برگزار می شود و ساکنين بروجرد با رفتن به سر مزار در گذشتگان ياد نياکان را بجا می آورند. اين مراسم پی در پی احترام به در گذشتگان و بزرگان را سبب می شود و محبت بين خانواده و چگونه زندگی کردن را ياد آوری می کند، شايد از اين روست که مردم بروجرد مردمی بسيار مهربان و خانواده دوست می باشند. سفره هفت سين معمولا چند ساعت مانده به آغاز سال نو سفره بزرگی پهن می کنند و با گذاشتن آينه و قران و تنگ ماهی قرمز سبزی و پنير و بعضی خانواده ها ماست و نارنج و سيب قرمز و سبزه وساعت و سکه و تخم مرغ رنگی و... شيرينی هايی که از قبل تهيه شده به استقبال سال نو ميروند. مراسم عيد مارکی( عيد مبارکی) بمحض حلول سال نو اعضا حاضر در خانه با در آغوش گرفتن يکديگر مهربانی و الفت را به دلها می آورند و سپس بزرگ خانواده با دادن عيدی دشت سال نو را به ديگر افراد خانواده می دهد. در روستاها ابتدا مردان روستا دستجمعی به خانه ديگر روستاييان برای تبريک عيد می روند و در روز بعد خانم ها برای تبريک نوروز به خانه يکديگر می روند اما در شهر ابتدا کوچکترها از نظر سنی به خانه بزرگان که ابتدا پدر مادر می باشند می روند و سپس به همراه آنان به عيد ديدنی های ديگر می روند. مراسم شمه و در ( شنبه به در ) مردم بروجرد اولين شنبه سال را همچون سيزده بدر جشن می گيرند و اين روز را در کمال شادی و سرور در دامن طبيعت و باغات بی بديل شهر می گذرانند. آنان عقيده دارند که شنبه اول سال را نبايد کار کرد و بايد مانند سيزده بدر در دامن طبيعت گذراند. شمه نه کار(شنبه نه کار کردن است) سيزده ودر (سيزده به در ) در قديم اين مراسم در بروجرد در روز چهارده فروردين برگذار می شد و دليل آن هم اين بود که روز تحويل سال را بحساب نمی آوردند اما بعد از ساليانی اين عقيده دستخوش تغيير شد و اکنون اين مراسم در روز سيزده با رفتن به دامن طبيعت و پخت غذای مخصوص همان روز و همراه با جشن و پايکوبی برگزار می شود. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||