خشايار مهيم دفتر بخش فارسی بی بی سی، واشنگتن

	انتقاد از قرارداد همکاری هسته ای آمریکا با هند افزایش یافته است

براساس اين قرارداد، هند به فناوری هسته ای غيرنظامی ساخت آمريکا دست خواهد يافت و در مقابل برخی از تاسيسات اتمی خود را به روی بازرسی های بين المللی خواهد گشود.

منتقدان می گويند در حالی که آمريکا ايران را به خاطر برنامه هسته ای اين کشور زير فشار گذشته است، همکاری اتمی با کشوری که معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای را امضا نکرده است، سوال برانگيز است.

'ايران، هند و آژانس'

محمود احمدی نژاد، رييس جمهور ايران سپتامبر سال گذشته در اقدامی شتاب زده از نخست وزير هند به خاطر حمايت از برنامه هسته ای کشورش در آژانس بين المللی انرژی اتمی تشکر کرد.

تنها چند ساعت بعد و در ميان حيرت مذاکره کنندگان ايرانی، نماينده هند در هیأت رييسه آژانس به قطعنامه ای که ايران را به خاطر ترک گفتگوهای هسته ای با اتحاديه اروپا سرزنش می کرد، رای مثبت داد.

اکنون پس از سه سال بحث و بررسی، پرونده هسته ای ايران از وين راهی نيويورک شده است و شورای امنيت سازمان ملل متحد تا چند روز ديگر در اين باره علنا وارد بحث می شود.

وزارت امور خارجه آمريکا تقويت ائتلاف جهانی عليه برنامه هسته ای ايران را يکی از بزرگترين موفقيت های خود در يک سال گذشته می داند.

	ایران بر روی حمایت هند در آژانس بین المللی انرژی اتمی حساب می کرد

کارشناسان عملکرد ايران در زايل کردن اعتماد بين المللی نسبت به برنامه های خود را در کنار رايزنی های آمريکا در تقويت اين ائتلاف مهم می دانند.

هند يکی از اعضای مؤثر جنبش عدم تعهد است و ايران بر حمايت اين کشور و ساير اعضای جنبش از خود حساب می کرد.

'ان پی تی'

به رغم حمايت محمد البرادعی، رييس آژانس بين المللی انرژی اتمی، از قرارداد همکاری های اتمی آمريکا و هند، منتقدان آمريکايی آقای بوش آن را قدمی در جهت تضعيف معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای، ان پی تی، می دانند.

دايان واتسون از اعضای مجلس نمايندگان آمريکا می گويد قرارداد هسته ای با هند تلاش های بين المللی آمريکا در مبارزه با گسترش سلاح های هسته ای را زير سوال برده است.

خانم واتسون در جلسه مجلس نمايندگان آمريکا با مسؤولان وزارت امور خارجه اين کشور گفت: "برای مقابله با برنامه هسته ای ايران، آمريکا با بکارگيری يک ديپلماسی موفق، يک ائتلاف جهانی را بسيج کرده است. نبايد فراموش کنيم که اين موفقيت بخاطر دفاع ما از پيمان منع گسترش سلاح های هسته ای بوده است. بايد مراقب باشيم که عملکرد ما در ساير نقاط جهان به اين معاهده لطمه نزند."

" قرارداد هسته ای با هند، این کشور را برای نخستين بار متعهد به پذیرش بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی و اعمال پادمان های بين المللی بر دو سوم از تاسيسات هسته ای آن کرده است. بنابراين ايران و هند جهت گيری های متفاوتی را در برابر آژانس اتخاذ کرده اند. " نیکولاس برنز

برخی ديگر از اعضای مجلس نمايندگان آمريکا نيز با زير سوال بردن سياست دوگانه هسته ای آقای بوش، می گويند با قرارداد هسته ای با هند مخالفت خواهند کرد.

وزارت امور خارجه آمريکا می گويد تفاوت سياست هسته ای ايالات متحده در برابر ايران و هند به خاطر تفاوت جهت گيری دو کشور در اين باره است.

به گفته نيکولاس برنز، معاون سياسی وزارت امور خارجه آمريکا، هند با امضای اين قرارداد درهای خود را بر روی بازرسان بين المللی گشوده است.

'معيارهای دوگانه'

دولت ايران هميشه به احترام بر پيمان ان پی تی و آمادگی برای همکاری با آژانس بين المللی انرژی اتمی تاکيد کرده است.

به گفته علی اصغرسلطانيه نماينده جمهوری اسلامی ايران در آژانس بين المللی انرژی اتمی، اين سازمان در سه سال گذشته بيشتر از ۱۷۰۰ بازرسی از تاسيسات هسته ای و نظامی ايران داشته است.

امضای قرارداد اتمی با هند، دو درس مهم را به ايران می دهد. اول اين که اگر به اندازه کافی در برابر آمريکا مقاومت کند، اين کشور از موضع خود کوتاه خواهد آمد. دوم اين که معاهدات بين المللی را نبايد جدی گرفت زيرا آمريکا در تعامل با کشورهايی که برايش مهم هستند تعهدات خود را ناديده می گيرد جوزف سیریسیونه

دراين حال رابرت جوزف، معاون وزير امور خارجه آمريکا در امور کنترل تسليحات و امنيت بين المللی، با تاکيد بر عضويت ايران در ان پی تی، می گويد از هند، پاکستان و اسرائيل که اين معاهده را امضا نکرده اند، نبايد انتظار رعايت مفاد آن را داشت.

اما جوزف سيريسيونه از اعضای مؤسسه صلح بين المللی کارنگی در واشنگتن در گفتگو با بخش فارسی راديو بی بی سی، انتقال فناوری هسته ای آمريکا به هند را بزرگترين ضربه به اعتبار "ان پی تی" دانست.

به گفته آقای سيريسيونه در حالی که آمريکا سعی دارد ايران را وادار به رعايت تعهداتش به ان پی تی کند، امضای قرارداد هسته ای با هند، اين معاهده را زير سوال برده است.

آقای سيريسيونه در ادامه گفت: "امضای اين قرارداد دو درس مهم را به ايران می دهد. اول اين که اگر به اندازه کافی در برابر آمريکا مقاومت کند، اين کشور از موضع خود کوتاه خواهد آمد. دوم اين که معاهدات بين المللی را نبايد جدی گرفت زيرا آمريکا در تعامل با کشورهايی که برايش مهم هستند تعهدات خود را ناديده می گيرد."

کارشناسان می گويند تبعيض در اعمال نظام جهانی کنترل تسليحات هسته ای باعث می شود تا کشورهايی مانند ايران با پيش کشيدن موضوع آپارتايد هسته ای، اعتبار آن را خدشه دار کنند.