جورج و لورا بوش و رييس جمهوری هند: سفر بوش نشانه ای از گرمی روابط هند و آمريکاست

جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا که برای بازديدی رسمی در دهلی به سر می برد، پس از گفتگو با نخست وزير هند اعلام داشت که دو کشور به "توافقی تاريخی" برای همکاری های صلح آميز هسته ای دست يافته اند.

بر اساس اين توافق هند که مصرف انرژی بالايی دارد به تکنولوژی مدنی هسته ای آمريکا دسترسی خواهد يافت و در عوض درهای تاسيسات هسته ای خود را برای بازرسان بين المللی خواهد گشود.

اما به نظر نمی رسد تصويب اين توافق از سوی کنگره آمريکا آسان باشد.

در واقع مخالفان سياسی آقای بوش بشدت برای اين توافق با هند از او انتقاد کرده اند.

با اينهمه سانجوی مجومدر خبرمگار بی بی سی می گويد که اين توافق به انزوای هند به دليل سياست هسته ای اش پايان خواهد داد.

آقای بوش در کنفرانس خبری خود در باره موضع کنگره در باره اين توافق نيز گفت: "کنگره بايد درک کند که اين به سود منافع اقتصادی ماست و داشتن انرژی اتمی صلح آميز هند کمک می کند که فشار تقاضا از روی بازار انرژی کمتر شود."

آقای بوش در تشريح نتايج به دست آمده در مذاکرات دهلی گفت که ايالات متحده و هند در بخش های ديگر استفاده از انرژی به نيز به توافق رسيده اند و از جمله قرار است در طرح های مشترک برای کاهش وابستگی به سوخت فسيلی همکاری کنند.

وی از گسترش مبادلات بازرگانی بين هند و آمريکا ابراز رضايت کرد و گفت که هند يکی از بازارهای بزرگ برای صادرات آمريکاست و اعلام داشت که ايالات متحده نيز می تواند واردات خود از هند را از جمله در زمينه اقلام کشاورزی افزايش دهد.

در سفر نخست وزير هند به آمريکا، گفتگوهايی در زمينه دستيابی به فناوری هسته ای آمريکا صورت گرفته و ايالات متحده پذيرفته بود که در صورتی که هند اجازه بازرسی بين المللی از بخشی از تاسيسات هسته ای خود را بدهد، با ارسال فناوری اتمی به اين کشور موافقت می کند.

سياست هسته ای هند از پيوستن به پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای و معاهده منع آزمايش های اتمی خودداری ورزيده و آزمايش اتمی اين کشور در سال 1998 باعث شد تا ايالات متحده يک رشته تحريمهای فنی و اقتصادی را عليه اين کشور اعمال دارد

اين کشور از پيوستن به پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای - ان پی تی - و معاهده منع آزمايش های اتمی خودداری ورزيده اما در دهه 1990، پيمان منع محدود آزمايش های اتمی را امضا کرد و در عين حال از امضاکنندگان کنوانسيون های مربوط به منع کاربرد تسليحات شيميايی و ميکربی است.

در مورد زرادخانه هسته ای اين کشور اطلاع دقيقی در دست نيست اما گفته می شود هند بين 60 تا 120 بمب يا کلاهک اتمی در اختيار دارد و توانسته است موشک های دوربرد قادر به حمل کلاهک های اتمی را توليد کند.

مقامات هندی در توجيه دکترين نظامی خود گفته اند تا زمانی که وضعيت منطقه تغيير نيافته باشد، حاضر به کنار گذاشتن تسليحات هسته ای نيستند - که به خصومت ديرينه با پاکستان، که يک قدرت هسته ای است، و برخورداری چين از تسليحات اتمی اشاره دارد.

روابط با آمريکا

با امضای قرارداد همکاری هسته ای با آمريکا و تصويب آن در کنگره ايالات متحده، هند به فناوری پيشرفته و همچنين سوخت اتمی دست خواهد يافت در حاليکه برخی از کارشناسان آمريکايی ابراز نگرانی کرده اند که اين همکاری در عين حال امکانات جديدی را برای توليد جنگ افزارهای نيرومندتر اتمی در اختيار هند قرار خواهد داد.

چنين قراردادی همچنين از نظر سابقه روابط هند و آمريکا تحولی قابل توجه محسوب خواهد شد.

	ايالات متحده از هند می خواهد بخشی از تاسيسات اتمی خود را به روی بازرسان بين المللی بگشايد

در مقابل، ايالات متحده روابط گرم تری با پاکستان برقرار کرد که به نوبه خود عاملی در سردی روابط با هند بود.

در سال 1971، دولت هند پيمان دوستی بيست ساله ای با شوروی امضا کرد که سوء ظن و ناخرسندی عميق ايالات متحده را در پی آورد.

با اينهمه، از زمان فروپاشی اتحاد شوروی سابق، روابط هند و آمريکا رو به گرمی گذاشته به خصوص اينکه در سال های اخير، دولت هند به سوی سياست اقتصاد آزاد روی آورده و برخورداری از سرمايه گذاری آمريکاييان و دستيابی به بازارهای آن کشور اهميت ويژه ای يافته است.

با اينهمه، سياست هسته ای هند عاملی در بروز گرايش منفی آمريکاييان نسبت به اين کشور بوده است و از جمله، آزمايش های هسته ای هند در سال 1998 باعث شد ايالات متحده تحريم هايی را عليه اين کشور اعمال دارد.

در اين ميان، حملات انتحاری يازدهم سپتامبر سال 2001 در آمريکا و تاثيری که بر سياست خارجی ايالات متحده گذاشت باعث شد تا دولت اين کشور نگاه مثبت تری را نسبت به هند اتخاذ کند.

هند همواره اعلام داشته که از سال 1947 با فعاليت "تروريستی" در کشمير مقابله می کرده و قربانی عمليات مسلحانه گروه های مخالف دولت در مقاطع گوناگون بوده است.

رييس جمهوری آمريکا همراه با لورا بوش، همسرش، روز چهارشنبه، 1 مارس، وارد دهلی شد و مورد استقبال عبدالفقير زين العابدين عبدالکلام، رييس جمهوری، و مانموهان سينگ، نخست وزير هند، قرار گرفت در حاليکه دهها هزار نفر، که اکثر آنان را مسلمانان هندی تشکيل می دادند، در اعتراض به اين سفر در پايتخت دست به تظاهرات زده بودند.

اما به گفته خبرنگار بی بی سی در دهلی، به نظر می رسد که مقامات هندی از سفر وی خرسند هستند.

رييس جمهوری آمريکا پس از ديداری کوتاه از افغانستان وارد دهلی شده و قرار است در پايان بازديد از هند در روز شنبه، عازم اسلام آباد، پايتخت پاکستان شود.