|
دليلی برای خوشبينی در عراق نيست | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عصر روز جمعه گذشته من و همکارانم در بی بی سی فيلمی از يک مرده شوی خانه در بغداد تهيه کرديم. شرايط امنيتی در بغداد آنقدر بد است که اين سفر بايد با احتياط و برنامه ريزی لازم صورت می گرفت. اين مرده شوخانه در کانون يکی از موضوعات جنجال برانگيز قرار داشته است. روزنامه واشنگتن پست گزارش کرده است پس از خشونت های فرقه ای که به دنبال بمبگذاری ۲۲ فوريه در مسجد عسکری در سامره آغاز شد، بيش از ۱۳۰۰ جسد به اين مرده شوخانه منتقل شد. يک مقام سابق سازمان ملل متحد گفت که بر روی بسياری از اين اجساد آثار شکنجه و اعدام های سريع و دسته جمعی مشاهده می شد. اما ژنرال جورج کِيسی فرمانده نيروهای آمريکايی در عراق اصرار دارد که خشونت های محلی در عراق به هيچ وجه افزايش نيافته و تعداد کشته ها در حدود ۳۵۰ تن است. 'اجساد بيشتر' نگهبانان اين غسالخانه کاميونی حامل يک سردخانه بزرگ را در کنار ساختمان به ما نشان دادند که به گفته آنها توسط آمريکاييها و بدنبال افزايش تعداد اجساد به اينجا آورده شد. طی بيست دقيقه ای که ما در آنجا فيلمبرداری می کرديم سه جنازه ديگر آورده شد. البته از اين مشاهده نمی توان يک نتيجه قطعی گرفت. خبرنگاری يک هنر است نه يک علم و همه می دانند که اغلب چقدر غلط می تواند باشد. با اين حال امتياز بزرگ روزنامه نگاری اين است که شما می توانيد برويد بيرون و با چشمهای خود خيلی چيزها را ببينيد. مشاهده مستقيم در عراق امروز کار ساده ای نيست. اما اين خود مدرکی حاکی از وخيم تر شدن اوضاع است. اما تجربه به من نشان داده که در اوضاعی چنين بحرانی به روزنامه نگاران بيش از مقام های حکومتی می توان اطمينان کرد. در سال ۱۹۷۸ هنگامی که انقلاب ايران در حال شکلگيری بود، برای افرادی نظير ما که در خيابانها بوديم کاملا واضح بود که خشونت رو به افزايش بود و تظاهرکنندگان ترس خود را از شاه و نيروهايش از دست می دادند.
در آن زمان من اغلب با سِر آنتونی پارسونز سفير باهوش و سخاوتمند بريتانيا در تهران ملاقات می کردم. او همواره اصرار داشت که شاه بر سر قدرت باقی خواهد ماند و به دولت بريتانيا نيز اطمينان می داد که چنين خواهد شد. بعدها او با خصلت صادقانه خود کتابی نوشت و در آن توضيح داد که چرا دچار اشتباه شد. دليل اصلی اين بود که او بيشتر اطلاعات خود را از وزرای شاه می گرفت. برای ديپلمات های او اين بسيار خطرناک بود که برای درک وقايع زمان زيادی را در خيابانها بگذرانند. اما برای روزنامه نگاران، شتاب فزاينده و غيرقابل توقف انقلابيون روشن بود. پيش بينی آينده افسرده تر و تيره تر عراق برای من لذتی در پی ندارد. اما نظير ايران واقعياتی که امروز در خيابانهای عراق مشاهده می شوند با اظهارات ژنرالها، سياستمداران و ديپلماتها در تضاد است. پيشرفت آرام از تهاجم سال ۲۰۰۳ تاکنون، صحت اظهارات بدبين ها بيشتر از خوش بين ها بوده است. اواخر سال ۲۰۰۳ يک روزنامه نگار مشهور با اطمينان کامل پيش بينی کرد که ممکن است خشونتها تا اوايل سال ۲۰۰۴ افزايش يابند اما پس از آن همه مشکلات حل خواهد شد. او از اين بيشتر نمی توانست در اشتباه باشد.
مقام های نيروهای ائتلاف به ما اطمينان دادند که انتخابات ژانويه و دسامبر سال گذشته به کاهش کشتار و بمبگذاريها منجر خواهد شد. آنها هم در اشتباه بودند. از زمان سقوط صدام حسين هيچگاه وضع عراق به بدی امروز نبوده است. شايد اگر سياستمدارانی که در دسامبر گذشته انتخاب شدند توانسته بودند به توافقی برای تشکيل يک دولت ائتلافی دست يابند، امروز اوضاع متفاوت بود. اما آنها تاکنون نتوانسته اند به موفقيتی در اين زمينه دست يابند. دکتر جعفری نخست وزير کنونی عراق بطور فزاينده ای مقبوليت خود را در بين کردها، بيشتر سنی ها و آمريکايی ها از دست می دهد. تاکنون هيچ نامزد احتمالی ديگری از بين اکثريت شيعه برای جايگزينی او ظاهر نشده است. امروز برخی از سياستمداران ارشد عراقی می گويند که ممکن است در ژوئن و يا ژوئيه آينده دولتی در عراق تشکيل شود. اين موضوع بيشتر از آن جهت اهميت دارد که مشوق واقعی شورشيان عراق، فقدان يک دولت کارآمد است. نمازگزاران هدف قرار می گيرند در جريان انتخابات ژانويه سال گذشته سطح خشونتها به ميزان قابل ملاحظه ای کاهش يافت و اين موجب شد که ژنرالها و سياستمداران در لندن و واشنگتن گمان کنند که ناآرامی ها در عراق به پايان رسيده است.
اما نه: رهبران شورشيان، نگران از موفقيت انتخابات در بسيج مردم عراق عليه آنها، منتظر اتفاق بعدی بودند. اما شکلگيری دولت سه ماه طول کشيد. به اين ترتيب افکار عمومی به حاشيه رانده شده و ناآرامی با قدرتی بيش از هميشه دوباره شروع شد. اين بار سياستمداران زمانی بيش از هميشه برای تشکيل يک حکومت در عراق اختصاص داده اند. در اين ميان شديدترين خشونتها معطوف نمازگزاران عادی مساجد شيعه و سنی شده است نه معطوف نيروهای آمريکايی، بريتانيايی و يا حتی عراقی. سطح خشونتهای فرقه ای طی روزهای اخير قدری کاهش يافته است. اما اوضاع عراق تغييری نکرده و به نظر نمی رسد که تغيير کند. من هنوز دليل خوبی برای خوشبينی بيشتر نديده ام. |
مطالب مرتبط پارلمان عراق دولت جديد را انتخاب می کند06 مارس، 2006 | صفحه نخست وضع حقوق بشر عراق 'به بدی دوره صدام حسين' است06 مارس، 2006 | صفحه نخست ژنرال آمريکايی: بحران پيرامون بمبگذاری حرم سامره فرونشسته04 مارس، 2006 | صفحه نخست بحران در گفتگوهای تشکيل دولت عراق02 مارس، 2006 | صفحه نخست 'خشونت، روندهای سياسی عراق را متوقف نمی کند'01 مارس، 2006 | صفحه نخست فرمانده آمریکايی: عراق در آستانه جنگ داخلی نيست27 فوريه، 2006 | صفحه نخست | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||