پس از بن بستی چند هفته ای در سياست آلمان، سران سه حزب اصلی با امضای توافق نامه ای به تشکيل دولت ائتلاف فراگير گردن نهادند

چهل سال بعد، سرنوشت دولت "ائتلاف بزرگ" به صدر اعظمی - احتمالی - آنگلا مرکل چندان روشن تر از نمونه پيشين به نظر نمی رسد.

پس از هفته ها مذاکره فشرده پيرامون برنامه های دولت آينده و چانه زنی بر سر تعداد وزرا در کابينه، سرانجام احزاب رقيب آلمان توافقنامه ای امضا کردند که آنگلا مرکل، رهبر حزب دموکرات مسيحی، را به مقام صدراعظمی می رساند.

خانم مرکل به همراه ماتياس پلاتزک و ادموند اشتويبر، رهبران احزاب سوسيال دموکرات و اتحاد مسيحی با امضای اين توافقنامه، به بن بست دو ماهه سياست در کشور آلمان خاتمه دادند.

تقسيم قدرت

بر اساس توافق به عمل آمده، هر يک از دو حزب رقيب هشت نماينده در کابينه دولت آينده خواهند داشت.

در اين ميان، پست های مهمی همچون وزير امور خارجه، وزير دارايی و وزير کار به حزب سوسيال دموکرات رسيده و حزب دموکرات مسيحی وزارتخانه هايی مانند وزارت دفاع و وزرات امور اقتصادی را در اختيار گرفته است.

	سهم حزب های دموکرات مسيحی و سوسيال دموکرات از کرسی های پارلمان آلمان تقريبا يکسان است

خانم مرکل اعلام کرده اهداف حزب متبوعش، شامل اصلاحات اقتصادی و بهبود روابط با ايالات متحده، را دنبال خواهد کرد، اما مشخص نيست وعده های وی در دولتی ائتلافی تا چه اندازه قابل اجرا خواهند بود.

بسياری ناظران بر اين باورند که تقسيم کامل قدرت ميان دو رقيب اصلی يعنی دموکرات مسيحی ها و حزب سوسيال دموکرات می تواند به عاملی بازدارنده در اجرای سياست های اصلاحی مبدل شود، اما مدافعين "ائتلاف فراگير" با اشاره به مذاکرات گسترده طرفين، همکاری دو حزب قدرتمند آلمان در قالب يک دولت واحد را فرصتی تازه برای خروج از وضعيت نابسامان اقتصادی اين کشور می دانند.

آنچه مسلم است تفاوت های چشمگير ميان سياست ها و به ويژه برنامه های افتصادی دو حزب دموکرات مسيحی و سوسيال دموکرات، به تنش های داخلی دولت آينده دامن خواهد زد.

برنامه های دولت ائتلافی

با وجود ادعای خانم مرکل در پيگيری کامل برنامه های حزب دموکرات مسيحی، نگاهی گذرا به برنامه های اعلام شده برای دولت آينده، چه در مسايل داخلی و چه در سياست خارجی، نشان از تغييرات بسيار در مقايسه با برنامه های اوليه اين حزب دارد.

برخی نکات برجسته اعلام شده در برنامه های داخلی دولت آينده عبارتند از:

• افزايش ماليات بر ارزش افزوده (VAT) از 16 درصد به 19 درصد
• افزايش سقف ماليات از 42 درصد به 45 درصد برای درآمد سالانه بیش از 250 هزار يورو که درست نقطه مقابل سياست های از پيش اعلام شده خانم مرکل برای کاهش ماليات طبقات پردرآمد است.
• بالا بردن سن بازنشستگی از 65 سال به 67 سال
• ادامه سياست برچيده شدن نيروگاه های هسته ای آلمان تا سال 2021 ميلادی که باز با برنامه پيشين حزب دموکرات مسيحی برای ادامه فعاليت اين نيروگاه ها در تضاد است.

	حزب سوسيال دموکرات آقای شرودر موفق شده امتيازات بسياری از حزب پيروز دموکرات مسيحی و خانم مرکل بگيرد

علاوه بر اين تغييرات، برخی برنامه ها همچون اصلاح قوانين کار و مقررات مربوط به حمايت از کارگران که در برنامه انتخاباتی خانم مرکل جای داده شده بود، با مخالفت سوسيال دموکرات ها موقتا کنار گذاشته شده است.

همچنين برخی خطوط اعلام شده در سياست خارجی دولت آينده عبارتند از:

• تاکيد بر تعهد کامل به پيمان ناتو
• استحکام روابط با ايالات متحده و بازگرداندن آلمان به متحدی "قابل اتکا"
• موضعگيری قاطع در برابر تلاش های روسيه برای گريز از اصول دموکراسی
• تلاش برای پذيرش ترکيه به عنوان "شريک برخوردار از امتيازات ويژه" به جای قبول عضويت رسمی آن کشور در اتحاديه اروپا

در مقايسه با برنامه های داخلی، سياست های خارجی اعلام شده برای دولت ائتلافی همخوانی بيشتری با طرح های اوليه حزب دموکرات مسيحی و خانم مرکل دارد. شايد بتوان گفت که دو حزب رقيب حيطه های اجرايی برنامه هايشان را نيز همچون کرسی های پارلمان و نفرات کابينه تقسيم کرده اند.

ائتلاف فراگير و ايران

تغييرات دولت آلمان، به عنوان يکی از بزرگترين شرکای اقتصادی ايران و يکی از سه قدرت بزرگ اروپايی، بدون شک برای دست اندرکاران سياست خارجی جمهوری اسلامی نيز پر اهميت است.

تمايل حزب دموکرات مسيحی و شخص خانم مرکل برای بهبود روابط با ايالات متحده می تواند موقعيت جمهوری اسلامی را در معادلات جهانی نامطمئن تر از پيش کند.

اگر در ايران حق وجود کشور اسراييل به رسميت شناخته نشود، اين موضوع به هيچ وجه برای ما قابل تحمل نخواهد بود انگلا مرکل، رييس حزب دموکرات مسيحی آلمان

در ماه های اخير سه کشور اروپايی طرف مذاکره با ايران (بريتانيا، فرانسه و آلمان) مواضع سختگيرانه تری را در برابر ايران در پيش گرفته اند. در اين شرايط، نزدیکی بیشتر آلمان - در کنار بريتانيا - به آمريکا، قدرت مانور سياستمداران جمهوری اسلامی را کمتر از هميشه خواهد کرد.

در طی مبارزات انتخاباتی آلمان، هنگامی که آقای شرودر هر گونه گزينه نظامی برای حل مشکل ايران را رد کرد، خانم مرکل با انتقاد از موضع صدر اعظم، اعلام کرد که اينگونه موضع گيری ها باعث می شود ايران با خيالی آسوده برنامه های هسته ای خود را دنبال کند.

از سوی ديگر، تحولات داخلی ايران، و به ويژه موضع گيری های اخير آقای احمدی نژاد در مورد کشور اسراييل، واکنش های تندی در کشور آلمان و به ويژه از جانب خانم مرکل در پی داشته است.

طبق گزارش خبرگزاری رويتر، خانم مرکل، در يک سخنرانی در شهر برلين به انتقاد از مواضع رييس جمهور ايران پرداخته و اعلام کرده که به رسميت نشناختن حق وجود کشور اسراييل به هيچ وجه برای آلمان قابل تحمل نخواهد بود.

وی همچنين با محکوم کردن سخنان آقای احمدی نژاد، اعلام کرده که بايد با هر وسيله ممکن با اينگونه مواضع برخورد کرد.

بی ترديد قدرت چانه زنی حزب سوسيال دموکرات در دولت ائتلافی، و به ويژه در اختيار داشتن وزارت امور خارجه از سوی اين حزب، تا حدی از تندی احتمالی سياست های خانم مرکل در رويارويی با ايران می کاهد، با اين حال می توان تصور کرد انتخاب وی به صدر اعظمی کشور آلمان دوران سخت تری را در روابط اين کشور با ايران همراه خواهد داشت.