ترور حريری تحولات گسترده ای شامل خروج سوريه و تغيير دولت در لبنان را در پی داشت

روز پنجشنبه، 20 اکتبر، دتلف مه ليس، حقوقدان آلمانی که از سوی شورای امنيت سازمان ملل متحد مامور تحقيق در مورد ترور آقای حريری شده بود، در گزارشی اظهار داشت که عمليات انفجار بمب نيرومندی در بيروت که به قتل رفيق حريری و بيست نفر ديگر منجر شد به احتمال قوی با تاييد مقامات ارشد امنيتی سوريه برنامه ريزی و اجرا شده بود.

در واکنش نسبت به اين گزارش، وزير اطلاع رسانی سوريه در اظهاراتی در روز جمعه گفته است که گزارش سازمان ملل "مغرضانه" و دارای "انگيزه سياسی" است و افزوده که اين گزارش "يک بيانيه سياسی عليه سوريه است که براساس اتهامات شهودی تهيه شده که به خصومت با سوريه شناخته شده اند."

در گزارش آقای مه ليس آمده است که تصميم در مورد ترور رفيق حريری نمی توانست بدون تاييد رده های بالای تشکيلات امنيتی سوريه اتخاذ و بدون تبانی همکاران آنان در تشکيلات امنيتی لبنان به اجرا گذاشته شود.

در زمان ترور آقای حريری، که از شخصيت های مخالف حضور نظامی سوريه در لبنان محسوب می شد و ظاهرا در نظر داشت با برنامه ای شامل فشار برای خروج سوريه در مبارزات انتخاباتی شرکت کند، نيروهای نظامی و اطلاعاتی سوريه هنوز در لبنان حضور داشتند و دولت وقت لبنان نيز از حمايت سوريه برخوردار بود.

تبانی اطلاعاتی سوريه و لبنان

در گزارش سازمان ملل آمده است که با توجه به پيچيدگی عمليات ترور رفيق حريری، محتمل به نظر نمی رسد که اين عمليات بدون آگاهی سازمان های اطلاعاتی دو کشور به اجرا در آمده باشد.

در اين گزارش، دولت سوريه به دليل خودداری از همکاری در تحقيقات پيرامون قتل رفيق حريری مورد انتقاد قرار می گيرد و به خصوص از نامه فاروق الشرع، وزير خارجه سوريه به هيات تحقيق به اين دليل که حاوی اطلاعات گمراه کننده بوده است انتقاد می شود.

	اتهام دخالت مقامات سوری درتوطئه قتل می تواند برای بشار اسد مشکل آفرين باشد

ظاهرا متن اصلی گزارش دتلف مه ليس، که روز پنجشنبه به دبيرکل سازمان ملل تسليم شد، شامل اسامی تعدادی از مقامات و شخصيت های سوری و لبنانی و از جمله چند فرد نزديک به رييس جمهوری اين کشور است اما در متنی که در دسترس عموم قرار گرفته است اين اسامی ديده نمی شود.

روز 12 اکتبر اعلام شد که غازی کنعان، وزير کشور سوريه که مدت ها تشکيلات امنيتی اين کشور در لبنان را زير نظر داشت، دست به خودکشی زد و گفته شد که احتمالا يکی از علل آن ارتباط وی با برنامه ترور رفيق حريری بود.

ارتباط رييس جمهوری لبنان

همزمان با اظهارات وزير اطلاع رسانی سوريه در تکذيب ارتباط اين کشور با انفجار بيروت، اميل لحود، رييس جمهوری لبنان نيز هرنوع ارتباط خود با ترور رفيق حريری را به شدت تکذيب کرده است.

آقای لحود، که از سياستمداران طرفدار سوريه در لبنان محسوب می شود، اتهام مندرج در گزارش سازمان ملل در اين مورد را نادرست خوانده که دقايقی قبل از وقوع انفجار منجر به قتل رفيق حريری يکی از مظنونين اصلی بمب گذاری با وی تماس تلفنی گرفته بود.

	لحود (چپ) ارتباط با قاتلان حريری و آگاهی قبلی از ترور وی را تکذيب کرده است

همچنين، در نخستين انتخابات پارلمانی پس از خروج سوريه، احزاب و شخصيت های مخالف اين کشور در لبنان توانستند قدرت را در دست بگيرند اما آقای لحود همچنان در مقام رياست جمهوری باقی مانده است.

با انتشار گزارش سازمان ملل متحد، انتظار می رود فشار سياسی بر رييس جمهوری برای کناره گيری از اين مقام افزايش يابد.

پی آمدهای سياسی

پيش از اين هم سه تن از مقامات سابق تشکيلات امنيتی لبنان و فرمانده گارد محافظان شخصی رييس جمهوری لبنان در ارتباط با قتل حريری توسط مقامات قضايی اين کشور بازداشت شده بودند.

خبرنگار بی بی سی از بيروت گزارش می دهد که بسياری از مردم لبنان هنوز به طور کامل به اهميت نتايج تحقيقات دتلف مه ليس پی نبرده اند با اينهمه، تعدادی از خانواده های لبنانی، از بيم بروز نا آرامی در اين کشور از فرستادن فرزندان خود به مدرسه خودداری ورزيده اند در حاليکه ارتش لبنان برای حفظ نظم در نقاط حساس مستقر است.

	گزارش مه ليس برخی مقامات سوری و لبنانی را صراحتا متهم کرده است

با توجه به سابقه جنگ داخلی بين گروه های قومی و مذهبی در لبنان، ناظران نگران بروز تنش بين گروه های مختلف هستند هرچند در حال حاضر، جبهه بندی های حزبی و گروهی در قبال روابط سوريه و لبنان بر تقسيم بندی های قومی و مذهبی منطبق نيست.

انتظار می رود متن گزارش دتلف مه ليس در اختيار اعضای شورای امنيت سازمان ملل متحد قرار گيرد و بعيد نيست به صدور قطعنامه ای حاوی درخواست از دولت سوريه برای تسليم متهمان دخالت در ترور رفيق حريری برای محاکمه در لبنان منجر شود.

در حاليکه سوريه از سوی ايالات متحده به حمايت از تروريسم، مخالفت و کارشکنی در روند صلح خاورميانه و خودداری از جلوگيری از عبور شورشيان مسلح از مرز مشترک با عراق متهم است، درخواست محاکمه مقامات ارشد آن کشور فشار بيشتری را بر دولت بشار اسد وارد خواهد ساخت.

تکذيب گروههای پيکارجو

گزارش سازمان ملل در مورد ترور رفيق حريری همچنين واکنش دو گروه پيکارجوی تحت حمايت سوريه را در پی داشته است.

احمد جبريل، رهبر جبهه خلق برای آزادی فلسطين، فرماندهی کل، از گروه های فلسطينی مخالف روند صلح خاورميانه، در مصاحبه ای با بی بی سی اين نظر را که گروه وی احتمالا در قتل آقای حريری دست داشته به شدت تکذيب کرده است.

	احمد جبريل: جبهه خلق برای آزادی فلسطين در ترور حريری دست نداشته است

در گزارش سازمان ملل از قول يک شاهد که نام وی ذکر نشده آمده است که گروه تحت رهبری احمد جبريل، که مقر آن در سوريه واقع است، در سازماندهی ترور رفيق حريری با فرماندهان ارشد طرفدار سوريه در ارتش لبنان همکاری کرد.

جبهه خلق برای آزادی فلسطين فرماندهی کل اخيرا اتهام قاچاق اسلحه به داخل لبنان را نيز تکذيب کرده بود.

همچنين، يک گروه اسلامگرای لبنانی موسوم به الاحباش هرنوع ارتباط با ترور رفيق حريری را به شدت تکذيب کرده است.

عبدالقادر الفاکهانی، سخنگوی الاحباش، در مصاحبه با شبکه تلويزيونی الجزيره گفته است که تماس تلفنی شخصی به نام احمد عبدالعال، از اعضای ارشد اين گروه، با تمامی مظنونين سوری ترور آقای حريری نمی تواند نشانه ارتباط اين گروه با واقعه ترور باشد.

در گزارش تحقيقاتی سازمان ملل متحد آمده است که محمود عبدالعال، برادر احمد، دقايقی قبل از انفجار بيروت توسط تلفن همراه با اميل لحود، رييس جمهوری لبنان، تماس گرفته بود.