احمد زيدآبادی کارشناس مسائل سياسی ايران و خاورميانه

علی لاريجانی (سمت چپ) در سخنان خود پيش از عزيمت به اسلام‌آباد، اشاره‌ای به تماس ديپلماتيک پاکستان با اسرائيل نکرد

سفر لاريجانی به پاکستان در حالی صوت می‌گيرد که وزير خارجه اين کشور هفته پيش در استانبول با سيلوان شالوم، همتای اسرائيلی خود ديدار کرد و پس از آن نيز دولت پاکستان با دفاع از اين ديدار بر عزم اسلام ‌آباد برای ادامه تماس‌های ديپلماتيک با تل ‌آويو تاکيد کرد.

تنها واکنش رسمی که دولت ايران در برابر ديدار خورشيد احمد با سيلوان شالوم نشان داد، ‌اظهارات حميدرضا آصفی، سخنگوی وزارت خارجه بود که با لحنی ملايم، ملاقات وزير خارجه پاکستان را با همتای اسراييلی‌اش "بدون توجيه" دانست و با تاکيد بر "مواضع خوب پاکستان در حمايت از مردم فلسطين" از ديدار استانبول اظهار "تعجب" کرد

جمهوری اسلامی ايران که به عنوان تنها دولت طرفدار نابودی اسرائيل در جهان معرفی می‌شود، همواره نسبت به ارتباط کشورهای اسلامی و عربی با اسرائيل واکنش‌های تند و خشمگينانه نشان داده است، اما به نظر می رسد اين بار ماجرا نسبت به گذشته فرق می‌کند.

تنها واکنش رسمی که دولت ايران در برابر ديدار خورشيد احمد با سيلوان شالوم نشان داد، ‌اظهارات حميدرضا آصفی، سخنگوی وزارت خارجه بود که با لحنی ملايم، ملاقات وزير خارجه پاکستان را با همتای اسراييلی‌اش "بدون توجيه" دانست و با تاکيد بر "مواضع خوب پاکستان در حمايت از مردم فلسطين" از ديدار استانبول اظهار "تعجب" کرد.

اما علی لاريجانی در سخنان خود پيش از عزيمت به اسلام‌آباد، اشاره‌ای به تماس ديپلماتيک پاکستان با اسرائيل نکرد و حتی تاخير يک روزه سفرش به پاکستان را که گمان می‌رفت در اعتراض به موضع جديد پاکستان در برابر اسرائيل باشد، به مشکلات عادی سفرهای ديپلماتيک نسبت داد.

رفتار ايران در برابر پاکستان خلاف منش ايدئولوژيکی است که نظام جمهوری اسلامی به آن شهرت پيدا کرده است. کسانی که سياست خارجی ايران را به ويژه در مقابل مسئله فلسطين ايدئولوژيک می‌دانند، بر اين تصورند که نظام اسلامی ايران "منافع ملی" را قربانی علايق ايدئولوژيک خود می‌کند.

اما واقعيت اين است که سياست خارجی جمهوری اسلامی در طول ۲۷ سال گذشته نه فقط ايدئولوژيک – به معنايی که منتقدان مراد می‌کنند – نبوده است، بلکه از فرط پراگماتيسم (عمل گرايی)، می‌توان از آن نوعی "اپورتونيسم" (فرصت طلبی) استنباط کرد.

نسبت دادن پراگماتيسم به سياست خارجی ايران به اين معنا است که جمهوری اسلامی همواره "منافع نظام" و يا به عبارت ديگر اصل "حفظ نظام" را به هر گونه علاقه ايدئولوژيک برتری داده است.

در آستانه اجلاس شورای حکام آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، ايران نيازمند متحدانی است که در برابر فشار آمريکا و اتحاديه اروپا برای ارجاع پرونده‌اش به شورای امنيت سازمان ملل از آن حمايت کنند

اگرچه آنچه را جمهوری اسلامی تحت عنوان ايدئولوژی نظام مطرح کرده، از ديد برخی ناظران جز يک پوشش عقيدتی برای حذف رقيبان داخلی و تضمين منافع نظام چيز ديگری نيست.

با اين توضيحات، سکوت ايران در برابر تماس ديپلماتيک پاکستان با اسرائيل کاملا قابل فهم است.

در آستانه اجلاس شورای حکام آژانس بين‌المللی انرژی اتمی، ايران نيازمند متحدانی است که در برابر فشار آمريکا و اتحاديه اروپا برای ارجاع پرونده‌اش به شورای امنيت سازمان ملل از آن حمايت کنند.

پاکستان يکی از اعضای شورای حکام است که ايران به حمايت آن چشم دوخته است و برای جلب اين حمايت، حاضر به تخريب روابطش با اسلام‌آباد نيست، حتی اگر وزير خارجه دولت پرويز مشرف با سيلوان شالوم وزير خارجه دولت آريل شارون در هتلی در استانبول شام خورده باشند.