سرکوب تظاهرات انديجان به دست ارتش ازبکستان توجه جهانی را به اين کشور جلب کرد

وزارت خارجه آمريکا در بيانيه خود گفته است که اطلاعات به دست آمده نشان می دهد که گروه های تروريستی عملياتی را برای اجرا در ازبکستان طراحی کرده اند و احتمال دارد در آينده نزديک به شهروندان و منافع ايالات متحده در اين کشور حمله کنند.

در اين بيانيه جزيياتی در مورد نوع اطلاعات به دست آمده انتشار نيافته اما اشاره شده است که گروه های وابسته به شبکه القاعده، نهضت اسلامی ازبکستان و اتحاد جهاد اسلامی در ازبکستان فعال هستند.

سال گذشته حملاتی عليه سفارتخانه های آمريکا و اسرائيل در تاشکند، پايتخت ازبکستان، روی داد و اتحاد جهاد اسلامی مسئوليت آن را برعهده گرفت.

در حاليکه وزارت خارجه آمريکا در مورد احتمال حملات گروههای اسلامگرای پيکارجو عليه منافع و شهروندان اين کشور در ازبکستان هشدار داده دولت ازبکستان تشکيل يک هيات تحقيق ديپلماتيک برای بررسی وقايع خونين انديجان را پذيرفته است

هشدار ايالات متحده در مورد وضعيت امنيتی ازبکستان با تصميم مقامات ازبک در مورد پذيرش مشروط تحقيقات بين المللی در باره وقايع خونين ماه گذشته همزمان شده است.

ماه گذشته ارتش ازبکستان تظاهرات ضد دولتی در شهر انديجان و چند نقطه ديگر اين کشور را به شدت سرکوب کرد و در جريان آن چندين نفر کشته شدند.

آمار متفاوتی از تعداد کشته شدگان تظاهرات انتشار يافته و در حاليکه دولت ازبکستان شمار آنان را حدود 170 نفر اعلام کرده و آنان را "تروريست" خوانده است، برخی گزارش ها از کشته شدن بيش از 500 نفر حکايت دارد.

وقايع ازبکستان باعث بروز نگرانی در کشورهای غربی شد که از آن کشور خواسته اند به يک گروه تحقيق بين المللی اجازه دهد به بررسی و کشف حقايق مربوط به حوادث ماه گذشته بپردازد.

درخواست انجام تحقيقات بين المللی

دولت ازبکستان با چنين تحقيقاتی مخالفت ورزيده اما روز سه شنبه اين هفته، دبيرکل سازمان پيمان اتلانتيک شمالی - ناتو - ضمن محکوم کردن شدت عمل عليه تظاهرکنندگان انديجان مجددا اين خواست را تکرار کرد.

پيشتر، جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا نيز دولت ازبکستان را برای پذيرش تحقيقات بين المللی تحت فشار قرار داده بود.

در واکنش به اين تقاضاها، وزير خارجه ازبکستان، ضمن متهم کردن رسانه های خارجی به انتشار گزارش های مغرضانه از تظاهرات در اين کشور، گفته است دولت وی از انجام "تحقيقات بی طرفانه" توسط گروهی از ديپلمات های خارجی و تلاش آنان برای تثبيت اوضاع استقبال می کند.

وی پيشنهاد کرده است که يک هيات تحقيق متشکل از ديپلمات های خارجی مقيم ازبکستان، از جمله نمايندگان سفارتخانه های آمريکا، روسيه، فرانسه، چين و کشورهای همسايه تشکيل شود.

ديپلماتهای خارجی بازديد محدود از انديجان را برای کسب اطلاعات دقيق کافی ندانسته اند

در جريان وقايع انديجان، دولت ازبکستان گروهی از ديپلمات های خارجی را به بازديد محدود اين شهر برد اما تعدادی از بازديدکنندگان گفتند که شرايط اين ديدار به گونه ای نبود که بتوانند به اطلاعات مستقلی از اوضاع دست يابند.

دولت اسلام کريموف، رييس جمهوری ازبکستان، همواره تاکيد داشته است که اسلامگرايان افراطی در صدد بی ثبات کردن اين کشور و منطقه هستند اما مخالفان وی می گويند که سازمان های امنيتی دولتی به منظور جلوگيری از ابراز نظر گروه های مخالف، به بازداشت و سرکوب آنان به اتهام واهی ارتباط با پيکارجويان اسلامگرا مبادرت می ورزند.

ازبکستان دارای روابط نزديکی با روسيه و چين است و مقامات اين دو کشور از اقدامات دولت آقای کريموف در مقابله با تظاهرکنندگان انديجان حمايت کرده و آن را تلاش برای حفظ ثبات منطقه خوانده اند.

در عين حال، پس از حملات انتحاری يازدهم سپتامبر 2001 در ايالات متحده، ازبکستان همکاری نزديک امنيتی خود را با آمريکا آغاز کرد و يک پايگاه هوايی در اختيار ارتش ايالات متحده قرار داد که در جريان عمليات نظامی در افغانستان مورد استفاده بوده است.