|
افزايش فشار برای تحقيق پيرامون حوادث ازبکستان | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آمريکا می گويد از تصميم دولت ازبکستان برای خودداری از دادن اجازه به انجام تحقيقات بين المللی درباره حوادث خونين هفته گذشته در انديجان مايوس شده است. سازمان ملل متحد، اتحاديه اروپا و مقام های ناتو نيز خواستار تحقيق درباره آن رويدادها که صدها کشته به جا گذاشت شده اند. پيشتر پرزيدنت اسلام کريم اف در تماسی تلفنی با کوفی عنان، دبير کل سازمان ملل متحد، تحقيقات بين المللی درباره اين حوادث را رد کرده بود. اما ريچارد باوچر، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا گفت واشنگتن هنوز بر انجام چنين تحقيقاتی اصرار دارد. وی گفت: "ما برای انجام يک ارزيابی شفافت و قابل اعتماد از رويدادهای انديجان چه به طور علنی و چه به طور خصوصی فشار می آوريم." همزمان، سازمان صليب سرخ دولت ازبکستان را ترغيب کرده است به امدادرسان ها اجازه دهد به مجرويان يا بازداشت شدگان ناآرامی ها دسترسی پيدا کنند. شامگاه جمعه، يک روز پس از آنکه نيروهای دولتی کنترل شهر مرزی قره سو را به دست گرفتند، مردم اين شهر برای دومين بار در طول يک روز دست به تظاهرات زدند. چند صد نفر با راهپيمايی در اين شهر کوچک خواستار آزادی افرادی شده اند که گفته می شود رهبران قيام اخير در اين شهر بودند. بختيار رحيمف و دلمراد ممدجانف از جمله چهره های برجسته ای هستند که در تهاجم نيروهای امنيتی به قره سو در روز پنج شنبه نوزدهم ماه مه دستگير شدند. تجمع کنندگان همچنين از خبرنگارانی که از آن سوی مرز در قرقيزستان شاهد اين تحولات بودند خواستند که حقيقت وقايع ازبکستان را برای جهانيان فاش کنند. يک واحد بزرگ نظامی از نيروهای ازبک، تظاهرکنندگان را محاصره و در نهايت آنها را متفرق کرد. تظاهرات شبانه پس از آن صورت گرفت که در طول روز جمعه نيز حدود هزار نفر در برابر دفتر شهرداری تجمع کرده بودند.
مقامات رسمی ازبکستان کشته شدن حدود 169 نفر در جريان عمليات روز جمعه نيروهای دولتی در شهر انديجان را تاييد کرده اما گفته اند که تمامی کشته شدگان پيکارجويان مسلح اسلامگرا بوده اند. يک منبع ارتش به بی بی سی گفت که 500 نفر کشته شده اند. در مقابل، منابع ديگر، از جمله تعدادی از سازمان های مدافع حقوق بشر، آمار تلفات را بين 700 تا 1000 کشته اعلام داشته و در اين مورد که کشته شدگان همگی از شورشيان مسلح بودند ابراز ترديد کرده اند. ناآرامی ها در انديجان زمانی آغاز شد که گروهی مرد به زندان شهر حمله ور شدند و 23 تاجر را که دولت به افراط گرايی اسلامی متهم می کند آزاد کردند. پس از آن تظاهرات بزرگی به راه افتاد که صدها تن از ساکنان انديجان در کنار زندانيان آزاد شده در آن شرکت کردند. شاهدان عينی گفتند که نيروهای دولتی بدون تبعيض به تيراندازی به سوی تظاهرکنندگان پرداختند. علائم ناخرسندی خبرنگاران می گويند که در تاشکند، پايتخت ازبکستان، علائم ناخرسندی در مردم هويداست و آنها از نحوه برخورد اسلام کريم اف با ناآرامی انديجان انتقاد دارند. ازبکستان، که با 26 ميليون سکنه، پرجمعيت ترين کشور آسيای ميانه است، از متحدان آمريکا در "نبرد با تروريسم" به حساب می آيد. آمريکا دارای يک پايگاه هوايی در جنوب اين کشور است که مسوول پشتيبانی تدارکاتی از عمليات ارتش اين کشور در افغانستان است. با اين حال آمريکا اعلام کرده که در پی اين ناآرامی از ابعاد فعاليت خود در اين پايگاه خواهد کاست. اجازه بازگشت مقامات ازبکستان می گويند زنان و کودکانی که هفته گذشته بعد از خشونتهای شهر انديجان به خاک قرقيزستان گريختند، می توانند به کشور خود بازگردند. با اين وجود، مردان بالای ۱۶ سال بعد از بازگشت مورد بازرسی قرار خواهند گرفت و جستجو برای زندانيانی که در خلال نا آرامی ها آزاد شدند، ادامه دارد. در جريان اين شورش بيش از ۵۰۰ نفر به قرقيزستان گريختند. رد درخواست تحقيق مقامات سازمان ملل گفته اند که اسلام کريمف، رييس جمهوری ازبکستان، با ارسال نامه ای به آنان گفته است که تحقيقات بين المللی پيرامون نحوه برخورد ارتش اين کشور با تظاهرکنندگان در هفته گذشته ضرورتی ندارد و بازديد ديپلمات های خارجی از شهر آشوب زده انديجان، که زير نظر ماموران دولتی و به طور محدود صورت گرفت، اطلاعات لازم را در اختيار جامعه بين المللی قرار داده است. کوفی عنان، دبيرکل سازمان ملل متحد، نيز گفته است که آقای کريمف در گفتگوی تلفنی با وی اظهار داشته که دولت بر اوضاع مسلط است و به اقدامات لازم برای مجازات افراد خاطی دست خواهد زد و در نتيجه، نيازی به مداخله جامعه بين المللی برای کشف حقايق وجود ندارد. رييس جمهوری ازبکستان در واکنش به سخنان آقای عنان گفته است که در جريان گفتگوی تلفنی روز پنجشنبه، موضوع تحقيقات بين المللی مطرح نشده بود. پيشتر مقامات آمريکايی، بريتانيايی و تعدادی ديگر از کشورها و نهادهای بين المللی خواستار انجام چنين تحقيقاتی شده بودند و روز جمعه، 20 مه، مقامات سازمان پيمان آتلانتيک شمالی - ناتو - نيز درخواست مشابهی را مطرح کردند. همچنين، اتحاديه اروپا نيز با صدور بيانيه ای از دولت ازبکستان خواسته است به ماموران سازمان صليب سرخ و نهادهای امدادرسانی سازمان ملل متحد اجازه دسترسی نا محدود و بدون قيد و شرط به مراکز تظاهرات هفته گذشته را بدهد. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||