جامعه بين المللی خواستار کشف واقعيات مربوط به حوادث خونين ازبکستان است

بختيار رحيمف و دلمراد ممدجانف از جمله چهره های برجسته ای هستند که در تهاجم نيروهای امنيتی به قره سو در روز پنج شنبه نوزدهم ماه مه دستگير شدند.

اين تظاهرات بيرون ساختمان حاکم شهر صورت گرفت و هنگامی که يکی از مقامات حاضر شد اعضای خانواده بازداشت شدگان را به ملاقاتشان ببرند، جماعت پراکنده شدند.

اجازه بازگشت

مقامات ازبکستان می گويند زنان و کودکانی که هفته گذشته بعد از خشونتهای شهر انديجان به خاک قرقيزستان گريختند، می توانند به وطن شان بازگردند.

با اين وجود، مردان بالای ۱۶ سال بعد از بازگشت مورد بازرسی قرار خواهند گرفت و جستجو برای زندانيانی که در خلال نا آرامی ها آزاد شدند، ادامه دارد.

در جريان اين شورش بيش از ۵۰۰ نفر به قرقيزستان گريختند.

همچنين با وجود مخالفت ازبکستان با انجام تحقيقات بين المللی در مورد حوادث اخير آن کشور، فشار بين المللی در اين زمينه ادامه داشته و همزمان، فعاليت نيروهای آمريکايی در ازبکستان کاهش يافته است.

مقامات سازمان ملل گفته اند که اسلام کريمف، رييس جمهوری ازبکستان، با ارسال نامه ای به آنان گفته است که تحقيقات بين المللی پيرامون نحوه برخورد ارتش اين کشور با تظاهرکنندگان در هفته گذشته ضرورتی ندارد و بازديد ديپلمات های خارجی از شهر آشوب زده انديجان، که زير نظر ماموران دولتی و به طور محدود صورت گرفت، اطلاعات لازم را در اختيار جامعه بين المللی قرار داده است.

کوفی عنان، دبيرکل سازمان ملل متحد، نيز گفته است که آقای کريمف در گفتگوی تلفنی با وی اظهار داشته که دولت بر اوضاع مسلط است و به اقدامات لازم برای مجازات افراد خاطی دست خواهد زد و در نتيجه، نيازی به مداخله جامعه بين المللی برای کشف حقايق وجود ندارد.

رييس جمهوری ازبکستان در واکنش به سخنان آقای عنان گفته است که در جريان گفتگوی تلفنی روز پنجشنبه، موضوع تحقيقات بين المللی مطرح نشده بود.

فشار ناتو و اتحاديه اروپا سازمان پيمان آتلانتيک شمالی - ناتو - و اتحاديه اروپا نيز همراه با چندين کشور و نهاد بين المللی، از جمله سازمان ملل متحد، خواستار انجام تحقيقات بين المللی پيرامون حوادث اخير ازبکستان شده اند که به گفته دولت آن کشور 169 نفر کشته برجای گذاشت در حاليکه منابع ديگر تعداد قربانيان را تا يکهزار نفر تخمين زده اند

همچنين، اتحاديه اروپا نيز با صدور بيانيه ای از دولت ازبکستان خواسته است به ماموران سازمان صليب سرخ و نهادهای امدادرسانی سازمان ملل متحد اجازه دسترسی نا محدود و بدون قيد و شرط به مراکز تظاهرات هفته گذشته را بدهد.

مقامات رسمی ازبکستان کشته شدن حدود 159 نفر در جريان عمليات روز جمعه نيروهای دولتی در شهر انديجان را تاييد کرده اما گفته اند که تمامی کشته شدگان پيکارجويان مسلح اسلامگرا بوده اند.

در مقابل، منابع ديگر، از جمله تعدادی از سازمان های مدافع حقوق بشر، آمار تلفات را بين 700 تا 1000 کشته اعلام داشته و در اين مورد که کشته شدگان همگی از شورشيان مسلح بودند ابراز ترديد کرده اند.

کاهش حضور نظامی آمريکا

همزمان، گزارش شده است که مقامات نظامی آمريکايی دامنه فعاليت های خود در ازبکستان را کاهش داده اند.

در تحولی که به نشانه نگرانی ايالات متحده از شرايط ازبکستان و ثبات آن کشور تعبير شده، ژنرال جان ابيزيد، سرفرمانده نيروهای آمريکايی در منطقه، گفته است که پس از آغاز نا آرامی در ازبکستان، عمليات پايگاه آمريکايی در جنوب اين کشور محدود تر شده است.

وی در عين حال تاکيد کرد که اين اقدام به منزله ارسال پيامی ضمنی به مقامات ازبکستان در مورد شرايط سياسی اين کشور نيست و افزود که از ماهيت خشونت های اخير اطلاع دقيقی ندارد.

ژنرال ابيزيد گفت که فرماندهان آمريکايی تنها در نظر داشته اند تا "در مورد نحوه عمليات خود محتاطانه تر عمل کنند."

همکاری نظامی ازبکستان و آمريکا در سال 2001 آغاز شد

اين پايگاه در سال 2001 و به منظور پشتيبانی هوايی از عمليات نيروهای ائتلاف به رهبری آمريکا در افغانستان ايجاد شد و همچنان فعال بوده است.

ازبکستان از متحدان اصلی آمريکا در منطقه آسيای مرکزی به شمار می رود و پس از حملات انتحاری يازدهم سپتامبر سال 2001 در ايالات متحده، از برنامه دولت آمريکا برای مبارزه با تروريسم جهانی حمايت کرده است.

دولت ازبکستان همچنين روابط دوستانه ای با روسيه دارد و در جريان نا آرامی های اخير، مقامات روسی به طور کامل از اقدامات دولت در مقابله با تظاهرکنندگان حمايت کردند.

روسيه بيم آن دارد که در صورت سقوط حکومت اسلام کريمف، اسلامگرايان تندرو بر صحنه سياسی ازبکستان مسلط شوند و فعاليت جدايی طلبان اسلامگرا در جمهوری های مسلمان نشين فدراسيون روسيه شدت گيرد.