نيروهای دولتی شهر انديجان را محاصره کرده و راههای ارتباطی آن را قطع کرده است

ايالات متحده از دولت ازبکستان خواست تا دسترسی کامل صليب سرخ بين المللی را به بخشی از اين سرزمين که در ناآراميهای اخير آسيب ديده است فراهم کند.

منابع محلی می گويند روز جمعه صدها نفر در تيراندازی سربازان به سوی تظاهرکنندگان غيرمسلح در انديجان کشته شده اند.

آمريکا تحت فشار شديدی قرار داشت تا موضوع سخت و شديدی در قبال حکومت ازبکستان اتخاذ کند.

اسلام کريم اف، رئيس جمهور ازبکستان، اسلامگرايان افراطی را مسبب ناآرامی ها دانسته است.

دولت آقای کريم اف متحد اصلی ايالات متحده در منطقه محسوب می شود. نيروهای ائتلافی که در افغانستان فعال هستند، از پايگاه نظامی آمريکا در ازبکستان استفاده می کنند.

ريچارد بوچر، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا گفت که ثبات در ازبکستان وابسته به توجه دولت اين کشور به مسئله حقوق بشر و حاکميت قانون است.

با وجود اين او رفتارهای خشن تظاهرکنندگانی را نيز که به ساختمانهای دولتی يورش برده اند، محکوم کرد.

سازمانهای مدافع حقوق بشر و يک عضو برجسته کنگره آمريکا، دانا روراباکر از دولت بوش خواسته بودند تا آقای کريم اف را محکوم کند.

وزارت خارجه قبلا از همه طرفهای درگير خواسته بود تا خويشتنداری کنند.

کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا از آقای کريم اف، که از زمان سقوط اتحاد شوروی زمام امور ازبکستان را در دست دارد، خواست تا از تسلط تام و تمام خود بر قدرت بکاهد.

او گفت: "ما دولت آقای کريم اف را تشويق کرده ايم تا به اصلاحات سياسی دست بزند."

جک استرا، وزير خارجه بريتانيا که خشونتها را محکوم کرده است گفت که همتای ازبک او تعهد داده تا به ديپلماتها اجازه دهد که در روز سه شنبه به انديجان دسترسی داشته باشند.

در عين حال، وزارت خارجه ازبکستان هيچ اشاره ای به چنين توافقی نکرد.

شهر انديجان در حال حاضر به طور کامل محاصره شده است. روزنامه نگارانی که ناگزير به ترک شهر شده اند می گويند که بيش از 30 پست بازرسی پليس را در در راه ارتباطی اين شهر تا تاشکند، پايتخت ازبکستان شاهد بوده اند.

'اجساد فراوان'

جرقه اصلی تظاهرات با محاکمه شماری از بازرگانان محلی که به داشتن تمايلات افراطی اسلامی متهم هستند زده شد. خانواده متهمان می گويند اين عده که محاکمه آنها مدتهاست که ادامه دارد، بيگناه هستند و مورد بی عدالتی قرار گرفته اند.

شاهدان عينی می گويند که نيروهای دولتی به تظاهرکنندگانی که اغلب غيرمسلح بودند حمله کردند و احتمالا صدها نفر از آنها را کشته اند.

کارکنان تلويزيون اوکراين که اندکی پس از تيراندازی به انديجان وارد شدند گزارش کرده اند که اجساد پرشماری را بر سطح خيابانها ديده اند و به گفته آنها کودکان فراوانی کشته شده اند.

مقامات ازبک می گويند سربازان تنها به سوی مردان مسلحی تيراندازی کرده اند که به گروههای اسلامی تندرو وابسته هستند.

ناآرامی ها به شهر مرزی قره سو در جنوب انديجان نيز گسترش يافته و روز شنبه شماری از اهالی اين شهر ساختمانهای دولتی را به تصرف درآوردند. سربازان ازبک اکنون اين شهر را نيز محاصره کرده و راههای ارتباطی آن را قطع کرده اند.

يان مک ويليام، گزارشگر بی بی سی در قرقيزستان می گويد که اين شهر اکنون آرام است اما شايعاتی شنيده می شود مبنی بر اينکه مقامات محلی ممکن است دست به اقداماتی بزنند تا کنترل اوضاع را به دست بگيرند.

مقامات قرقيزستان بيش از پانصد پناهجوی ازبک را که از انديجان گريخته اند، ثبت کرده اند.

برخی از اين پناهجويان می گويند نيروهای ازبک هنگامی که آنها قصد عبور از مرز را داشتند، به سويشان شليک کرده و تعدادی را کشته اند.

پناهجويان که اغلب مرد هستند اما چند زن و کودک خردسال هم در ميانشان ديده می شود می گويند بيم آن دارند که در صورت بازگشت به ازبکستان با انتقام و اقدامات تلافی جويانه نيروهای دولتی روبرو شوند.