ليز رولی خبرنگار بی بی سی

آقای بلر گفت از تصميم خود در مورد جنگ عراق پشيمان نيست

با اين حال در دو هفته نخست مبارزات انتخاباتی، مساله جنگ عراق بيشتر جنبه حاشيه ای داشته و به ندرت در مشاجرات هر حزب پيرامون طرح های خود برای تقسيم بودجه و چگونگی مقابله با کسری ها، به آن اشاره شده است.

آيا اين وضع به زودی تغيير خواهد کرد؟

تونی بلر، نخست وزير بريتانيا، که قصد دارد برای سومين دوره نخست وزير شود، چهارشنبه طی مصاحبه ای تلويزيونی در ساعات پربيننده شب و همچنين پنجشنبه صبح در مصاحبه ای با يک روزنامه بريتانيايی در مورد عراق به چالش گرفته شد.

وقتی جرمی پکسمن، يکی از سرشناس ترين مصاحبه کننده های مسائل سياسی در بريتانيا، در تلويزيون بی بی سی به مصاحبه با تونی بلر نشست، مساله عراق نخستين پرسش او بود.

وی از تونی بلر پرسيد آيا به خاطر جنگ در عراق عذرخواهی خواهد کرد؟ آقای بلر گفت چنين نمی کند.

نخست وزير بريتانيا گفت: "من هرگز به کسانی که ديدگاه متفاوتی (در مورد جنگ در عراق) داشتند بی احترامی نکرده ام. اما من مجبور بودم تصميمی که تامين کننده منافع کشور به بهترين وجه باشد بگيرم. من تصميمم را گرفت. متاسفانه بايد بگويم که نمی توانم به خاطر گرفتن چنين تصميمی عذرخواهی کنم. هنوز معتقدم که کار دستی کرده ام."

اما وی اذعان کرد که برخی از مردم بريتانيا احساس می کنند که در مورد جنگ گمراه شده اند و اعتماد به رهبری او اکنون يکی از مسائل انتخاباتی است.

احتمالا همين نگرانی در مورد فقدان اعتماد است که نشان می دهد چرا تونی بلر در مبارزات جاری، اين همه وقت را در کنار گوردون براون، وزير دارايی خود گذرانده است.

اين کار به حزب کارگر امکان می دهد سابقه خود در زمينه رشد اقتصادی را به عنوان يک مساله مهم انتخاباتی تبليغ کند و مساله تصميم نخست وزير برای رفتن به جنگ را در حاشيه نگاه دارد.

تلقی عمومی اين است که آن تصميم، چهره گوردون براون را خدشه دار نکرده و او قادر است آن متاع حياتی، يعنی اعتماد مردم به حزب کارگر، را احيا کند.

سکوت ليبرال دموکرات ها

محافظه کاران، که عمده ترين حزب مخالف دولت هستند، نيز اشاره کمی به مساله جنگ عراق کرده اند. برخورد با مساله جنگ برای آنها نيز دشوار است، زيرا آنها خود از تصميم تونی بلر در آن زمان حمايت کردند.

در عوض آنها مبارزات خود را بر مساله مهاجرت متمرکز کرده اند.

رهبر ليبرال دموکرات ها می گويد از اين پس در مورد عراق صحبت خواهد کرد

سوال اين است که چرا ليبرال دموکرات ها، که تنها حزب عمده ای بودند که پيوسته با جنگ مخالفت کردند و تنها حزبی هستند که خواستار خروج تدريجی نيروهای بريتانيايی از عراق شده اند، در اين زمينه سکوت اختيار کرده اند؟

چارلز کندی، رهبر اين حزب، پنجشنبه صبح در يک برنامه خبری شرکت کرد و از او سوال شد چرا حزبش مساله عراق را در مبارزات انتخاباتی پررنگ تر نمی کند؟ آيا نبايد او اکنون عراق را در بوق و کرنا کند؟

وی پاسخ داد: "اگر من به تنهايی درحالی که بقيه از مساله عراق پرهيز می کنند، درباره آن حرف بزنم، منتقدان می گويند ليبرال دموکرات ها چيز ديگری برای گفتن ندارند. مسائل بسيار ديگری هست که ما می توانيم پيش بکشيم و ما سعی داريم در نخستين مراحل مبارزات، وزن و اعتبار خود در مورد آنها را ثابت کنيم."

وی افزود: "اما اصلا دچار ابهام نشويد. طی 10 تا 14 روز آينده يا در همين حدود، شما از زبان من چيزهای زيادی در مورد عراق خواهيد شنيد چرا که مساله ای است که هرگز از نظر محو نخواهد شد."

اما آيا چنين رويکردی به مزاق رای دهندگان بريتانيايی خوش خواهد نشست؟

نظرسنجی ها از افکار عمومی مکررا نشان داده است که مساله عراق تقريبا در انتهای فهرست مسائلی که مردم در اين انتخابات مهم می دانند قرار دارد.

در واقع در دهه های اخير هرگز اتفاق نيافتاده است که سياست خارجی نقشی تعيين کننده در انتخابات داشته باشد.

اين بدان معنی نيست که جنگ عراق برای شماری از مردم مساله مهمی نيست.

اما تعداد آنها آنقدر زياد نيست که در صندوق رای تفاوتی ملموس ايجاد کند.

اهميت عراق به عنوان يک مساله انتخاباتی در ميان رای دهندگان مسلمان بيش از عموم مردم است.

کليه نشانه ها حاکيست که عراق از آن مسائلی خواهد بود که در انتخابات ماه مه 2005 در مورد آن سکوت اختيار شد.