تهديد به توسل به زور هنوز يکی از اصول اصلی سياست چين در قبال تايوان است

يکی از هدفهای عمده حزب کمونيست چين از بدو به قدرت رسيدن در سال ۱۹۴۹ تاکنون باز پس گرفتن و الحاق جزيره بزرگ تايوان در ساحل جنوب شرق اين کشور بوده است.

تقريبا تمام سياستهايی که از آن زمان تا کنون در اين زمينه انخاذ گرديده به بن بست برخورد کرده است و خطر توسل به زور برای باز پس گرفتن تايوان همچنان به قوت خود باقی است. اما حمله به تايوان که دارای نظام دمکراتيک با ۲۳ ميليون سکنه است مغاير با طرح حزب کمونيست در دستيابی به شئون يک قدرت بزرگ از طرق مسالمت آميز است.

در واقع به اعتقاد ناظران سياسی چنين اقدامی بر تمام دستاوردهای سالهای اخير چين در زمينه
توسعه ملی و پذيرش اين کشور از سوی جامعه جهانی خدشه وارد می آورد.

با وجود اين اگر از چينی ها سئوال شود که آيا تايوان ارزش چنين از خودگذشتگی را دارد اکثرا مانند ليان يان يک کارمند دولت می گويند: "پس از تمام تحقيرهايی که چين در گذشته متحمل شده اکنون وقت آن فرارسيده که بار ديگر در عرصه جهانی استوار بايستد و به رويای ديرينه پيوست تايوان تحقق بخشد."

بسياری در تايوان بويژه کسانی که از سرزمين اصلی چين به اين جزيره آمده اند نيز رويای مشابهی دارند، گرچه مايل به زندگی تحت رژيم کمونيستی نيستند. دولت تايوان هنور اين کشور را جمهوری چين می نامد. در سالهای اخير مردم تايوان رهبرانی را برگزيده اند که متعهد به ايجاد تغيير در قانون ساسی به منظور تثبيت هويت متفاوت اين جزيره هستند.

سياست کنونی چين در قبال تايوان بر پايه سه محور دور می زند يکی تکيه به آمريکا و ديگری کشورهای عضو اتحاديه اروپا برای تحت فشار قراردادن تايوان و ديگری تلاش برای جلب آراء و بدست آوردن دل مردم تايوان با ايجاد خطوط پرواز، تعرفه های مناسب و طرق ديگر است. گرچه تنها از راه ادغام اقتصادی نمی توان مشکل تايوان را حل کرد جين کانرونگ از دانشگاه خلق چين

چين شوی بيان، رئيس جمهور تايوان، خواستار قانون اساسی تازه ای برای کشورش تا سال ۲۰۰۸است.

طرحهای اصلاحی پرزيدنت چن عبارتند از: تصويب قانون اساسی تازه تا سال ۲۰۰۸، مدرنيزه کردن نهادهای سياسی، افزايش کارايی، حرمت گذاشتن به حقوق بشر، و بازنگری نقش مجلس ملی.

چين اين طرحها را بزرگترين خطر برای ثبات و امنيت تمام منطقه تنگه تايوان توصيف کرده است اما آقای چن تاکيد می کند که تغييرات مورد نظر او به هيچوجه مسائل مربوط به حاکميت را در بر نمی گيرد و چين می گويد که در صورت به زير سوال برده شدن مسئله حاکميت تايوان ناچار به استفاده از زور خواهد شد.

تونی چانگ يک بازرگان ساکن تايوان که کارخانجات شرکت او در چين است می گويد: "حدود پنجاه در صد از مردم تايوان بويژه جوانان به اميد آنکه روزی به آزادی دست يابند خواهان استقلال اند." اما تونی معتقد است که وابستگی اقتصادی روز افزون تايوان به چين مانع از تغيير در قانون اساسی اين کشور خواهد شد.

او می گويد: "ما چينی ها همواره اول فکر سير کردن شکم خود هستيم."

گفتگوهای رسمی سياسی بين تايوان و چين ممکن است راکد مانده باشد اما تماسهای ديگر افزايش چشمگيری يافته است.

بيش از يک ميليون نفر از اهالی تايوان اکنون در چين سکنی گزيده اند و تايوان بزرگترين سرمايه گذار واحد در چين است. پروازهای جهانگردی مستقيم بين تايوان و چين از سال جاری آغاز شده و باعث اميدواری به برقراری ارتباط هوايی دائم بين دو کشور شده است.

به گفته جيمز ليلی فرستاده پيشين آمريکا به تايوان و چين، مقامات بلند پايه امور بازرگانی تايوان
منظما با رهبران عالی مقام چينی ديدار می کنند زيرا بازرگانان خواهان تضمين امنيت قرارداد های خود هستند و احتمالا موفق به دريافت آن می شوند.

سازمان مرکزی اطلاعات آمريکا، سيا، هشدار داده است که موازنه قدرت نظامی تايوان و چين بر هم خورده است. به گفته آمريکا اگر اتحاديه اروپا تحريم فروش اسلحه به چين را لغو کند روند افزايش توانايی نظامی اين کشور کماکان ادامه خواهد
داشت.

با توجه به اينکه هيچيک ازطرفين حاضر به دست برداشتن از موضع خود نيستند من هيچ راه حلی نمی يابم و اگر تايوان کماکان بر استقلال خود اصرار ورزد رهبران چين بجز در نظر گرفتن روشهای سخت تر و راه حل نهايی که همان توسل به زور باشد چاره ديگری نخواهند داشت اندرو يانگ، از استراتژيستهای برجسته تايوان

آمريکا تعهد سپرده است که در صورت هرگونه حمله ای به تايوان، به اين کشورکمک کند اما عمدا ميزان کمکهای خود را درهاله ای از ابهام باقی می گذارد.

چين نيز عمدا اين موضوع را که درچه صورتی از توسل به زور عليه تايوان استفاده خواهد کرد
روشن نمی سازد. به گفته جين کانرونگ از دانشگاه خلق چين، "سياست کنونی چين در قبال تايوان بر پايه سه محور دور می زند يکی تکيه به آمريکا و ديگری کشورهای عضو اتحاديه اروپا برای تحت فشار قراردادن تايوان و ديگری تلاش برای جلب آراء و بدست آوردن دل مردم تايوان با ايجاد خطوط پرواز، تعرفه های مناسب و طرق ديگر است. گرچه تنها از راه ادغام اقتصادی نمی توان مشکل تايوان را حل کرد."

آقای جين همچنين معتقد است که مهمترين عامل در استراتژی چين همان تهديد به استفاده از زور است و چين مدرنيزه کردن ارتش خود را تسريع خواهد کرد تا اعتبارخود را در زمينه توانايی نظامی بالا ببرد.

به گفته ناظران خارجی ارتش و ديگر جناحهای تندرو چين می توانند بآسانی درمورد مسئله مهمی چون تايوان رهبران ميانه رو را از ميدان خارج کنند. مايکل يهودا کارشناس امور چين که ساکن آمريکاست می گويد ارتش منفعت زيادی با مطرح نگاهداشتن مسئله تايوان کسب می کند زيرا می تواند بودجه بيشتری به خود اختصاص دهد.

به اعتقاد مايکل يهودا دستگاه رهبری حزت کمونيست با بالا بردن انتظارات و اميد مردم به پيوست تايوان که واقع بينانه نيست باعث برانگيختن احساسات ملی گرايی می شود و اگر در اين زمينه موفق نشود ممکن است مردم عليه آن به مخالفت بر خيزند.

ژان پير کابستان از مرکز تحقيقاتی مطالعات چين معاصر در فرانسه معتقد است که قانون تازه تاثيری بجز افزايش تنش بجای نمی گذارد و باعث نخواهد شد که رهبران دو کشور آمادگی بيشتری برای مذاکره پيدا کنند.

فشار بازيهای المپيک

روز سه شنبه ۸ مارس چين قانون تازه ضد جدايی طلبی را اعلام کرد که هدف از آن ممانعت بعمل آوردن از اعلام استقلال رسمی تايوان است. ژان پير کابستان از مرکز تحقيقاتی مطالعات چين معاصر در فرانسه معتقد است که قانون تازه تاثيری بجز افزايش تنش بجای نمی گذارد و باعث نخواهد شد که رهبران دو کشور آمادگی بيشتری برای مذاکره پيدا کنند.

از ديرباز رهبران چين در قبال تايوان موضع سختی داشته اند. اما برخی از تحليلگران چنين پيش بينی می کنند که آقای هو رئيس جمهور چين حال با تحکيم قدرت خود ممکن است انعطاف پذيری بيشتری در مورد تايوان نشان دهد ازجمله دادن امکانات بيشتر به تايوان برای دارا بودن هويتی از آن خود در صحنه بين المللی.

با توجه به اينکه چين قبل از برگزاری بازيهای المپيک دوران حساسی را از نقطه نظر ديپلماتيک پشت سر می گذارد، مايل به زور آزمايی در مقابل تايوان نيست. اما اندريو يانگ يکی از استراتژيستهای برجسته تايوان که مرتبا به چين سفر می کند در اين مورد خوشبين نيست.

به اعتقاد او تايوان از راهی که برای کسب استقلال در آن قدم نهاده باز نخواهد گشت و چين هم هرگز در عزم به دفاع از آنچه که تماميت ارضی خود به شمار می آورد تغيير نخواهد داد.

اندريو يانگ می گويد: "با توجه به اينکه هيچيک ازطرفين حاضر به دست برداشتن از موضع خود نيستند من هيچ راه حلی نمی يابم و اگر تايوان کماکان بر استقلال خود اصرار ورزد رهبران چين بجز در نظر گرفتن روشهای سخت تر و راه حل نهايی که همان توسل به زور باشد چاره ديگری نخواهند داشت."