اسد تحت فشار آمريکا و اروپا قرار گرفته و با تظاهرات اعتراضی در لبنان مواجه ا ست

بشار اسد، رييس جمهوری سوريه، در مصاحبه ای با مجله آمريکايی تايم امکان فراخواندن نيروهای نظامی سوريه از لبنان را طی ماههای آينده مطرح کرده و گفته است که چنين تصميمی به تحولات لبنان و ملاحظات امنيتی خود سوريه بستگی خواهد داشت.

اظهارات آقای اسد همزمان با تشديد فشار ايالات متحده و کشورهای اروپايی بر سوريه برای خروج نظامی از لبنان انتشار می يابد.

روز سه شنبه، 1 مارس، کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا، سوريه را مانع گسترش دموکراسی در خاورميانه توصيف کرد و ضمن انتقاد از حضور نظامی اين کشور در لبنان، خواستار فراخواندن واحدهای ارتش سوريه از اين کشور شد.

همچنين ميشل بارنيه، وزير خارجه فرانسه، مجددا از سوريه خواست به قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل حاوی درخواست خروج از لبنان عمل کند.

تونی بلر، نخست وزير بريتانيا نيز در مصاحبه ای با يک روزنامه بريتانيايی، از حساسيت جامعه جهانی نسبت به سوريه سخن گفته و به آن کشور توصيه کرده است که تعهدات جديدی را بپذيرد و به آنها عمل کند.

اسرائيل و آمريکا سوريه را با بمب گذاری انتحاری جمعه گذشته در تل آويو، اسرائيل، مرتبط دانسته اند که با وجود تفاهم آتش بس اسرائيل و تشکيلات خودگردان فلسطينی روی داد و از سوی مقامات فلسطينی محکوم شد.

مسئوليت اين انفجار را جهاد اسلامی، از گروه های تندرو فلسطينی مستقر در سوريه، برعهده گرفته است.

بحران در لبنان

همزمان، بحران سياسی در لبنان ادامه دارد و اميل لحود، رييس جمهوری اين کشور، می کوشد جانشينی را برای عمر کرامی، نخست وزير، بيابد که روز دوشنبه در برابر تظاهرات اعتراضی نسبت به حضور نظامی سوريه در لبنان از مقام خود کناره گرفت.

آقای لحود و دولت عمر کرامی به حمايت از حضور نظامی سوريه در لبنان شهرت داشتند در حاليکه تظاهرکنندگان با اين سياست مخالفت می کردند.

روز سه شنبه رييس جمهوری لبنان به جناح های مختلف در پارلمان آن کشور 48 ساعت فرصت داد تا بر سر نامزد تصدی مقام نخست وزيری به توافق برسند.

تظاهرکنندگان بيروت پس از ساقط کردن دولت در صدد وادار کردن سوريه به خروج از لبنان هستند

قرار است انتخابات پارلمانی لبنان در تابستان سال جاری برگزار شود و انتظار می رود حضور نفرات ارتش و ماموران امنيتی سوريه در لبنان از جمله مباحث عمده در مبارزات انتخاباتی باشد.

در همانحال، تظاهرات مخالفان سوريه در بيروت، پايتخت، ادامه داشته است و تظاهرکنندگان گفته اند که تا زمان خروج نظاميان سوری از اين کشور به اين تظاهرات ادامه خواهند داد.

اين تظاهرات حدود دو هفته پس از ترور رفيق حريری، نخست وزير سابق لبنان، آغاز شد در حاليکه بسياری از طرفداران آقای حريری، که اواخر سال گذشته به دليل اختلاف نظر با رييس جمهوری در مورد نقش سوريه از مقام خود استعفا داد، دولت سوريه را مسئول اين ترور قلمداد کرده اند.

برخی از تظاهرکنندگان ماموران امنيتی سوريه را به دست داشتن در ترور ساير شخصيت های لبنانی در دهه های گذشته نيز متهم کرده اند در حاليکه سوريه هرنوع ارتباطی با قتل آقای حريری را تکذيب کرده است.

در برابر درخواست جامعه بين المللی و تظاهرکنندگان لبنانی، تاکنون سوريه تنها موافقت کرده بود نيروهای خود را از برخی مناطق شرقی لبنان به نزديکی مرز دو کشور انتقال دهد و مقامات سوری گفته اند که مردم لبنان خواستار ادامه حضور ارتش سوريه در کشور خود هستند.

برخی از ناظران، فشار آمريکا بر سوريه برای خروج از لبنان را بخشی از برنامه اعلام شده جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا، برای گسترش دموکراسی در خاورميانه می دانند که به نظر وی، راهی کارآمد برای مقابله با رشد افراطگرايی مذهبی در منطقه است.

حضور سی ساله

حضور ارتش و نيروهای امنيتی سوريه در لبنان به سال 1976 و زمان جنگ داخلی لبنان باز می گردد که بر اثر اختلاف بين مسيحيان و مسلمانان آغاز شد.

مليگرايان سوری و حزب حاکم بعث در آن کشور همواره لبنان را بخشی از "سوريه بزرگ" تلقی کرده اند که پس از جنگ اول جهانی، توسط فرانسه از منطقه سوريه در امپراتوری عثمانی جدا شد.

پس از شکست دولت عثمانی در جنگ اول و تجزيه اين امپراتوری، سوريه و لبنان به عنوان مستعمره در اختيار فرانسه قرار گرفتند.

ارتش سوريه سی سال در لبنان مستقر بوده است

مداخله سوريه در دهه 1970 با هدف حمايت از گروه های مسيحی در برابر مسلمانان آغاز شد اما به تدريج به منظور جلوگيری از نبرد بين نيروهای سنی و شيعه در سال 1987، به بيروت نيز کشيده شد.

در سال 1989با ميانجيگری اتحاديه عرب؛ توافق بين جناح های متخاصم در لبنان به جنگ داخلی اين کشور خاتمه داد در حاليکه کشورهای عرب به سوريه ماموريت دادند موقتا نظارت بر آتش بس را برعهده بگيرند.

قرار بود نيروهای سوری تا سال 1992 از بيروت خارج و در مناطق کوهستانی مرکزی لبنان مستقر شوند و به تدريج لبنان را ترک گويند اما تنها در سال 2001 بود که سوريه بخشی از نيروهای خود را از لبنان خارج کرد در حاليکه ارتش اسرائيل در سال قبل از آن مناطق جنوبی لبنان را ترک کرده بود.

در سپتامبر سال 2004، شورای امنيت سازمان ملل متحد قطعنامه پيشنهادی آمريکا و فرانسه، شامل درخواست خروج کامل سوريه از لبنان را تصويب کرد اما دولت سوريه ازعمل به آن خودداری ورزيده است.

ايالات متحده سوريه را به حمايت از گروه های پيکارجوی منطقه، از جمله حزب الله لبنان، و پيکارجويان فلسطينی مخالف صلح با اسرائيل متهم کرده است.

لبنانی های مخالف سوريه نيز حضور نظاميان و ماموران اطلاعاتی سوريه را مانع استقرار حاکميت دولت مرکزی در نقاط مختلف کشور خود و عامل محدوديت های سياسی می دانند.

در حال حاضر، اکثر کشورهای عرب، که در صدد ارايه چهره مثبتی از خود به خصوص در جهان غرب هستند، می کوشند از سوريه فاصله بگيرند اما ايران حمايت خود از سوريه را مورد تاکيد قرار داده است.

به گفته برخی ناظران، هرگاه سوريه مجبور شود بدون توافق صلح با اسرائيل از لبنان خارج شود، مهمترين اهرم فشار خود برای وادار کردن اسرائيل به تخليه بلندی های جولان را از دست داده است.

اين بخش از خاک سوريه در جنگ 1967 اعراب و اسرائيل به اشغال ارتش اسرائيل در آمد.