پایان پوشش زنده یکشنبه ۱۶ فروردین
در اینجا پوشش زنده ما در روز یکشنبه ۱۶ فروردین / ۵ آوریل به پایان میرسد. لحظاتی بعد صفحه زنده بیبیسی فارسی در بامداد دوشنبه ۱۷ فروردین منتشر خواهد شد.
دونالد ترامپ در آخرین پست خود در شبکه اجتماعی تروث، ضربالاجل به ایران را تا روز سهشنبه تمدید کرد. رئیسجمهور آمریکا گفت که ایران در حال مذاکره با واشنگتن است و تا پیش از ضربالاجل او امکان توافق وجود دارد. نمایندگی ایران در سازمان ملل در واکنش به تهدیدهای آقای ترامپ گفت که او به دنبال جنگی «بیپایان» است.آقای ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی تروث با الفاظی اهانتآمیز، مقامهای ایران را تهدید کرده بود که اگر تنگه هرمز «لعنتی» را باز نکنند، «در جهنم» زندگی خواهند کرد و «سهشنبه روز نیروگاه و پل در ایران خواهد بود.» ایران پیشتر با رد ضربالاجل آمریکا هشدار داده بود که به هرگونه حمله به زیرساختهایش پاسخ متقابل خواهد داد.
در اینجا پوشش زنده ما در روز یکشنبه ۱۶ فروردین / ۵ آوریل به پایان میرسد. لحظاتی بعد صفحه زنده بیبیسی فارسی در بامداد دوشنبه ۱۷ فروردین منتشر خواهد شد.
بمباران دو مجتمع فولاد مبارکه و فولاد خوزستان باعث تعطیلی این کارخانهها شده است.
گفته شده راهاندازی پتروشیمی ماهشهر هم بعد از حمله به واحدهای خدماتی آن هم ممکن است دو سال طول بکشد.
بهرنگ تاجدین خبرنگار اقتصادی بیبیسی فارسی، نگاهی کرده به تأثیر این حملات بر اقتصاد ایران و معیشت مردم.
در پستی که پیشتر در صفحه زنده گزارش کردیم، خبری از شبکه سیبیاس، شریک خبری بیبیسی در آمریکا را منتشر کردیم مبنی بر اینکه «صدها» سرباز در ماموریت نجات دومین خلبان جنگنده اف-۱۵ شرکت داشتند و در طول این عملیات «درگیری مسلحانه» رخ داد.
اما بیبیسی توضیحی از سیبیاس دریافت کرده است که براساس آن گفته شده که این جزئیات نادرست هستند.
این شبکه میگوید منابع خبری آنها تایید کردهاند که هیچ درگیری مسلحانهای در جریان عملیات نجات رخ نداده است و شمار واقعی سربازان درگیر در عملیات کمتر از صد نفر بوده است.
مقامهای استان کهگیلویه و بویراحمد هم درگیری نیروهای آمریکایی و ایرانی را تکذیب کردهاند.
نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در واکنش به تهدیدهای دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا برای حمله به زیرساختها از جمله پلها و نیروگاهها گفته است که «ترامپ به دنبال کشاندن منطقه به جنگی بی پایان است.»
نمایندگی ایران در سازمان ملل در پیامی در شبکه ایکس گفت که «رئیس جمهور آمریکا یک بار دیگر تهدید به نابودی زیرساختهای ضروری برای بقای غیرنظامیان در ایران میکند.»
در این پیام همچنین گفته شده است که «این تحریک مستقیم و علنی برای ایجاد وحشت در میان غیرنظامیان و مدرک روشنی از قصد ارتکاب جنایت جنگی است.»
دونالد ترامپ اعلام کرد عملیات جستجو و نجات خلبان دوم جنگنده اف-۱۵ سرنگونشده در ایران که دچار جراحاتی شده بود، با موفقیت به پایان رسیده است و نیروهای آمریکایی او را از ایران خارج کردهاند.
رئیسجمهور آمریکا گفت که در این عملیات دهها جنگنده و هلیکوپتر مشارکت داشتند و در نهایت «بدون کشته یا زخمی شدن حتی یک آمریکایی» موفق به خروج از ایران شدند.
منابع آمریکایی میگویند که در این عملیات دهها نیروی ویژه شرکت داشتهاند و آمریکا دو هواپیمای ترابری خودش را هم برای اینکه به دست ایران نیفتد، منفجر کردهاند. در مقابل ایران گفته است که در این عملیات دو هواپیمای ترابری و دو هلیکوپتر آمریکایی را مورد اصابت قرار داده است.
توضیحات مایکی کی، تحلیلگر امنیتی بیبیسی را بشنوید:
استانداری خوزستان اعلام کرده که طی روز یکشنبه مناطقی در این استان هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفته است.
در همین رابطه معاون امنیتی استانداری گفته است که محدوده جنب فروشگاه اتکا در غرب شهر چهار بار، فرودگاه بین المللی اهواز دو بار و محدوده میدان الغدیر هم چهار بار هدف حملات قرار گرفته است.
عمان اعلام کرده است که در دیدار با مقامهای ایرانی درباره گزینههای «تضمین عبور و مرور» از تنگه هرمز گفتوگو کرده است.
بنابر اعلام مسقط، کارشناسان دو طرف «چندین دیدگاه و پیشنهاد» را در این نشست مطرح کردهاند و عمان اکنون در حال بررسی این پیشنهادهاست.
در همین حال، امارات متحده عربی اعلام کرده آماده است به «هر تلاش تحت رهبری آمریکا» برای «تامین امنیت کشتیرانی» در تنگه هرمز بپیوندد.
انور قرقاش، مشاور رئیسجمهوری امارات، گفت که هدف گرفتنِ کشورهای همسایه از سوی ایران در طول جنگ، «تنها باعث تقویت جایگاه و نفوذ آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه شده است.»
اوپک پلاس هشدار داد که تعمیر تاسیسات آسیبدیده در حملات اخیر «هم پرهزینه است و هم زمانبر» و این ممکن است عرضه جهانی نفت را مدت طولانی تحت تأثیر قرار دهد.
در بیانیه این نهاد بر «اهمیت حیاتی حفاظت از مسیرهای بینالمللی دریایی برای تضمین جریان بدون وقفه انرژی» تاکید شده است.
حملات به زیرساختها و بسته شدن تنگه هرمز، صادرات از منطقه خلیج فارس را بهشدت محدود کرده است.
بیانیه اوپک پلاس، که تولیدکنندگان مهمی مانند عربستان سعودی و روسیه را شامل میشود، اشارهای به این ندارد که در واکنش به افزایش قیمت جهانی انرژی آیا سهمیههای تولید تغییر خواهد کرد یا نه.
اوپک پلاس با هدف همراه کردن دیگر تولیدکنندگان نفت با کشورهای عضو اوپک برای تنظیم بازار انرژی و کنترل قیمتها تشکیل شد.
پلیس بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد هفت نفر را در جریان اعتراضی نزدیک یک پایگاه هوایی در شرق انگلستان که مورد استفاده نیروهای آمریکایی است، بازداشت کرده و آنها را به حمایت از گروه ممنوعه «اقدام برای فلسطین» متهم کرده است.
معترضان در نزدیکی پایگاه «آراِیاِف لیکنهیث» تجمع کرده بودند؛ پایگاهی که گفته میشود هواپیماهای آمریکایی شرکتکننده در جنگ خاورمیانه از آنجا به پرواز درمیآیند.
ائتلاف «لیکنهیث برای صلح» که برگزارکننده تجمع بود، گفت این هفت نفر هنگام بازداشت لباسهایی بر تن داشتند که روی آن نوشته شده بود: «ما با نسلکشی مخالفیم، از اقدام برای فلسطین حمایت میکنیم.»
پلیس اعلام کرد که پنج مرد و دو زن به ظن حمایت از یک سازمان غیرقانونی بازداشت شدهاند.
دولت کییر استارمر سال گذشته گروه «اقدام برای فلسطین» را به عنوان گروه تروریستی ممنوع کرد. بر اساس این اقدام، عضویت یا حمایت از این گروه جرم تلقی میشد. در ماه فوریه، دادگاهی حکم داد که این ممنوعیت «نامتناسب» و با حق آزادی بیان در تضاد است. اما دولت به این حکم اعتراض کرده و ممنوعیت همچنان برقرار است.
گفته میشود تاکنون بیش از ۲۷۰۰ نفر بازداشت و صدها نفر در ارتباط با تجمعهای حمایتی از این گروه تفهیم اتهام شدهاند.
بنابر تحقیقات بیبیسی، تصاویر منتشرشده در رسانههای ایرانی از جنگنده آمریکایی ساقطشده در ایران، با مدلی که معمولا در لیکنهیث مستقر است مطابقت دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به دلیل آنچه «حمایت ناکافی» لندن از کارزار آمریکا در خاورمیانه خوانده، بهشدت از استارمر انتقاد کرده است.
بریتانیا به آمریکا اجازه استفاده از پایگاههای نظامی خود را برای انجام عملیات «دفاعی» علیه ایران و حفاظت از تنگه استراتژیک هرمز داده است.
تصاویری از حمله به اداره شهر بروجرد در استان لرستان امروز، ۱۶ فروردین، در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. تصاویر تعدادی خودروی راهداری را در میان آوار ساختمان نشان میدهد.
اداره راهداری در میدان «امام خمینی» این شهرستان واقع است.
قدرتالله ولدی، فرماندار ویژه شهرستان بروجرد در گفتگو با خبرگزاری فارس اعلام کرده که این حمله هوایی به اداره راهداری این شهرستان «تلفات جانی» نداشته است.در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، شهرستان بروجرد، هشتم فروردین هم هدف حمله قرار گرفته بود که در آن ۹ نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند.
وزارت خارجه چین اعلام کرد وانگ یی، وزیر خارجه این کشور، روز یکشنبه در تماس تلفنی با سرگئی لاوروف، همتای روس خود گفته است که پکن مایل است با همکاری روسیه در شورای امنیت سازمان ملل در جهت کاهش تنش قدم بردارد.
وانگ با اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت راهحل اساسی برای مشکلات ناوبری در این آبراه، دستیابی هرچه سریعتر به «آتشبس» و «حلوفصل سیاسی بحرانهای منطقهای از طریق مذاکره» است.
این گفتوگوی تلفنی در آستانه رأیگیری شورای امنیت در هفته آینده درباره قطعنامه بحرین برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در داخل و اطراف تنگه هرمز انجام شد.
وزیر خارجه چین از همتای روس خود خواست «رویکردی بیطرفانه و متوازن» اتخاذ کند.
چین بارها خواستار آتشبس در خلیج فارس و خاورمیانه شده است.
سنتکام فرماندهی مرکزی آمریکا تایید کرده است که دو خدمه آمریکایی پس از سرنگونی جنگندهشان در ایران نجات داده شدهاند.
در این بیانیه آمده است: «در چهارم آوریل، نیروهای آمریکایی عملیات نجات دو نظامی ارتش آمریکا را که جنگنده اف-۱۵ آنها دوم آوریل در جریان یک ماموریت رزمی سرنگون شده بود، با موفقیت تکمیل کردند.»
سنتکام میگوید این دو نفر در دو عملیات جداگانه جستوجو و نجات، «بهطور امن» از ایران خارج شدهاند.
در ادامه بیانیه آمده است: «حملات آمریکا به داخل ایران ادامه دارد و نیروهای سنتکام در حال از بین بردن توانایی حکومت ایران برای نمایش قدرت بیرون از مرزهایشان هستند.»

منبع تصویر، Reuters
دبیرکل سازمان عفو بینالملل به پیام تند و همراه با الفاظ زننده دونالد ترامپ واکنش نشان داده و آن را «پیام چندشآور» توصیف کرده است.
اگنس کالامار، دبیرکل این نهاد، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت «نخستین افرادی که از نابودی نیروگاهها و پلها آسیب میبینند، غیرنظامیان ایرانی خواهند بود.»
خانم کالامار گفت: «بدون برق، گرمایش یا آب، مردم قادر به فرار از حملات نخواهند بود. احتمال وقوع زنجیرهای از جنایات جنگی وجود دارد.»
این واکنش چند روز پس از آن منتشر میشود که بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بینالملل در نامهای سرگشاده نسبت به آنچه «نقض جدی قوانین بینالمللی از سوی آمریکا، اسرائیل و ایران» در جریان جنگ میدانند، ابراز «نگرانی» کردند.
کاخ سفید در واکنش به آن گزارش گفته بود که ترامپ «کل منطقه را امنتر کرده» و دیدگاه این افراد را «نظرات بهاصطلاح کارشناسان» توصیف کرد.
تصاویری از تجمع امروز، ۱۶ فروردین، گروهی از پادشاهیخواهان در پاریس به دست بیبیسی فارسی رسیده است.
شرکتکنندگان در این تجمع پرچمهای شیر و خورشید و اسرائیل را در دست دارند و شعارهایی از جمله «جمهوری اسلامی باید نابود شود»، «جمهوری اسلامی قاتل فرزندان ما» و «انتخاب جایگزین برای ایران شاه رضا پهلوی» سرمیدهند.
محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران از رئیس جمهور آمریکا خواست «به بازی خطرناکش» پایان دهد. او اقدامات ترامپ را «جهنمی برای همه آمریکاییها» توصیف کرد.
محمدباقر قالیباف در پیامی نوشت «اشتباه نکن، با جنایات جنگی به هیچ دستاوردی نخواهی رسید.»
رئیس مجلس ایران، دونالد ترامپ را متهم کرده که «مطیع دستورات بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل است.

منبع تصویر، NurPhoto via Getty Images
پاپ لئون چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، در مراسم دعای عید پاک که در واتیکان برگزار شد، از رهبران جهان خواست که به جنگها پایان دهند.
او دعا کرد: «آنها که قدرت بهراه انداختن جنگ را دارند، صلح را انتخاب کنند. نه صلحی که با زور برقرار شود، بلکه صلحی که از گفتگو به دست بیاید.»
پاپ خطاب به هزاران نفر که در میدان سن پییترو گرد آمده بودند گفت که بشریت نمیتواند نسبت به جنگها و مرگ هزاران نفر بیتفاوت باشد.
او از اشاره به جنگی خاص اجتناب کرد اما اخیرا ابراز امیدواری کرده بود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، راهی برای پایان دادن به جنگ با ایران پیدا کند.
امروز هم حومه جنوبی بیروت (معروف به ضاحیه) زیر حملات شدید اسرائیل قرار دارد و تا ساعت چهار بهداز ظهر به وقت محلی دستکم هشت بار نقاط مختلفش بمباران شده است.
سه فروند بمبافکن سنگین بی۱-بی لنسر نیروی هوایی آمریکا، روز یکشنبه ساعت ۱۵:۴۵ به وقت بریتانیا از پایگاه هوایی فرفورد در ناحیه گلاسترشایر برخاستند؛ تقریبا با اطمینان میتوان گفت به سمت ایران.
هرکدام از این بمبافکنها میتوانند چندین سلاح «شنگر شکن» با خود حمل کنند.
هواپیماهای بی۵۲ و بی۱-بی، طی هفتههای گذشته از این پایگاه به پرواز درآمدهاند تا اهدافی را با استفاده از ترکیبی از بمبهای هدایتشونده جیدیایام و موشکهای کروز دوربرد مورد حمله قرار دهند.
هواپیماهایی که امروز بعدازظهر برخاستند، احتمالا در مأموریتی هستند که بیش از ۱۵ ساعت طول خواهد کشید و در مسیر رفت و برگشت چندین بار سوختگیری خواهند کرد.
دونالد ترامپ در آخرین پست خود در شبکه اجتماعی تروث ضربالاجل به ایران را یک روز تمدید کرد و نوشت «سهشنبه، ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا (۳:۳۰ صبح چهارشنبه به وقت ایران).»
او پیش از این تا روز دوشنبه به ایران فرصت داده بود.
رئیس جمهور آمریکا پیش از این با الفاظ رکیک هشدار داده بود که در صورت عدم توافق و بازنشدن تنگه هرمز در موعد مقرر، نیروگاهها و پلهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
نیروی دریایی سپاه در بیانیهای گفت که موج ۹۷ «عملیات گسترده و ترکیبی موشکی و پهپادی» را به انجام رسانده است.
بنابر این بیانیه، «محل تجمع فرماندهان و افسران» آمریکایی در یک «مکان پوششی در حوالی پایگاه دریایی محمد الاحمد کویت» با «چندین فروند موشک بالستیک و انبوهی از پهپادهای انهدامی» هدف قرار گرفته است.
این بیانیه گفت که «طبق اخبار دقیق» در حمله دیروز به «محل تجمع مربیان و افسران ارتش» آمریکا در امارات «۲۵ نفر بطور قطعی کشته یا زخمی شدند.»
بیانیه همچنین گفت که یک شناور تجاری اسرائیل با نام «کینگ دائو استار در کانال بندر جبل علی امارات با موشک کروز قدیر دریایی» هدف قرار گرفته است.
نیروی دریایی سپاه به خدمه نفتکش و کشتیهای تجاری در خلیج فارس و دریای عمان توصیه کرد که «به اخبار کذب توجهی نکنند و ایمنی خود را به خطر نیندازند و در صورت لزوم از طریق کانال ۱۶ بینالمللی با یکی از ایستگاههای نیروی دریایی سپاه ارتباط برقرار نمایند.»