در آستانه چهارمین سالگرد قتلی که تاریخ لبنان را تغییر داد، سعد حریری، رهبر جوان و طرفدار غرب اکثریت سنی در پارلمان این کشور تماسی تلفنی از هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا دریافت کرد.

وزیر خارجه آمریکا تماس گرفت تا به او اطمینان دهد که دولت جدید آمریکا هر آنچه در توان دارد را برای اجرا شدن عدالت درباره کسانی که رفیق حریری، پدر او و نخست وزیر پیشین لبنان را به قتل رساندند به کار خواهد گرفت.

یک هفته قبل سعد حریری نشسته در کنار تصویر پدر در عمارت تازه و بزرگش در قلب منطقه تاریخی بیروت گفت می داند چه کسی مسئول قتل او است.

سعد حریری هیچگاه نظر خود را در باره طراح قتل پدرش مخفی نگه نداشته است و آشکارا می گوید که به نظر او مسبب انفجار بمبی که در روز 14 فوریه سال 2005 کاروان حامل رفیق حریری را هدف قرار داد از مسئولان رده بالای دولت سوریه است.

در واقع تجربه و فعالیت های سیاسی او بر این ادعا استوار است که دولت سوریه همواره آن را انکار کرده.

"رژیم ماندگار"

در مراحل ابتدایی تحقیقاتی که سازمان ملل متحد تحت رهبری دتلف مهلیس، قاضی آلمانی، درباره این کشتار انجام داد هم انگشت اتهام به سمت مقام های امنیتی رده بالای سوریه از جمله شوهرخواهر بشار اسد رئیس جمهور سوریه نشانه رفت.

اما دانیل بلمیر کانادایی که جایگزین آقای مهلیس می شود به این اندازه صریح نبوده است و مشخص نیست که دادگاه در شرایط فعلی شواهد کافی برای اثبات این ارتباط در اختیار داشته باشد.

به گفته پال سیلم، مدیر مرکز خاورمیانه موسسه کارنگی، غرب هم دید خود را نسبت به سوریه تغییر داده است.

او گفت: "در ابتدا تحقیقات سازمان ملل متحد به وضوح به سمت تغییر رژیم در سوریه پیش می رفت، اما اکنون دیگر شرایط اینگونه نیست."

"به نظر من الان هم در اروپا و هم در آمریکا این درک ایجاد شده که دولت سوریه ماندنی است."

نیکولا سارکوزی و باراک اوباما، روسای جمهور فرانسه و ایالات متحده آمریکا بر خلاف رهبران پیشین این دو کشور به وضوح اعلام کرده اند که قصد مذاکره و تعامل با سوریه را دارند.

وقتی از سعد حریری پرسیده شد که آیا او فکر می کند به او خیانت شده یا نه، شانه هایش را بالا انداخت.

او گفت: "آنها تا زمانی که تحقیقات ادامه داشته باشد، تعامل هم بکنند" و افزود که به اعتقاد او "آنها" این کار را خواهند کرد.

سعد حریری گفت: "فکر نمی کنم که من سیاست اروپا و آمریکا را در ارتباط با مسئله تعامل با سوریه تغییر دهم. در واقع من فکر می کنم که برای منطقه می تواند خوب باشد و اگر برای منطقه خوب باشد برای لبنان هم خوب خواهد بود."

دادگاه بین المللی در لاهه برای محاکمه مظنونان به قتل پدر او از روز اول ماه مارس آغاز خواهد شد اما به نظر می رسد سعد حریری امید چندانی به رسیدن به نتایج مورد نظرش ندارد.

او می گوید: "من خیلی چیزها می خواهم اما به هر دستاوردی که دادگاه داشته باشد رضایت می دهم. مردم به گونه ای درباره این دادگاه حرف می زنند که گویا باعث فروپاشی رژیم [سوریه] خواهد شد. فکر می کنم چند افسر رده بالا یا پایین به زندان انداخته خواهند شد، اما در نهایت این رژیم به کار خود ادامه می دهد."

دوران تغییر

گفتار و شعارهای سعد حریری در زمان وقوع حادثه ترور کاملا با گفتار امروزش متفاوت بود؛ زمانی که او به عنوان یکی از رهبران جنبش عمومی علیه دخالت سوریه در لبنان شناخته شد.

در سال 2005 ترکیبی از فشارهای بین المللی بر روی دولت سوریه و تظاهرات گسترده در خیابان های بیروت سوریه را وادار ساخت به غلبه 30 ساله خود بر لبنان خاتمه دهد.

خروج نیروهای سوریه و پس از آن ایجاد روابط دیپلماتیک میان دو کشور، یک پیروزی بزرگ برای سیاستمداران مخالف سوریه در لبنان بود.

و از این رو است که پال سیلم معتقد است نگرش تسلیم شده حریری نسبت به حاصل کار دادگاه بین المللی را باید بجای ضعف سیاسی، نشانه قدرت دانست: "شعارهای حریری تغییر کرده چون اوضاع تغییر کرده است؛ لبنان در شرایط بهتری است و طرفداران حریری در واقع توانسته اند به بسیاری از خواسته های خود دست یابند، از جمله برگزاری دادگاه و خروج سوری ها."

چهار سال پس از قتلی که لبنان را در هرج و مرج و بی ثباتی فرو برد این کشور اکنون دوره آرامشی نادر را طی می کند.

به نظر می رسد رشته ترورهای سیاسی رخ داده پس از قتل رفیق حریری خاتمه یافته باشد، لبنان با سوریه گفتگو می کند و سیاستمداران رقیب در بیروت با یکدیگر سر میز مذاکره می نشینند.

اما سوال این است که آیا هیچکدام از این موارد ادامه خواهد یافت؟

مخالفان سعد حریری که تعدادشان کم نیست، او را متهم کرده اند که از مرگ پدرش برای منافع سیاسی خود به ویژه در انتخابات آتی این کشور در ماه ژوئن سوء استفاده می کند.

این انتخابات صحنه رقابتی نزدیک و مهم برای در دست گرفتن کنترل پارلمان لبنان خواهد بود که در آن ائتلافی از سیاستمداران طرفدار غرب تحت رهبری سعد حریری با ائتلافی که در راس آن گروه شیعه حزب الله، تحت الحمایه سوریه و ایران، قرار دارد رقابت خواهند کرد.

این انتخابات نبردی تلخ خواهد بود و آزمونی برای ثبات لبنان محسوب می شود.