خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس که در راس هیئتی بلندپایه از رهبران این گروه در ایران به سر می ‌برد، از آنچه که نقش مهم ایران در کمک به حماس در جنگ 22 روزه اسرائیل علیه نوار غزه نامید، قدردانی کرد.

آقای مشعل که گفته می شود با هدف دریافت کمک‌ از ایران برای بازسازی نوار غزه به تهران سفر کرده است، با رهبر و رئیس جمهوری ایران دیدار و گفت وگو کرده است.

دیدار آقای مشعل از ایران در حالی صورت می‌ گیرد که درخواست وی برای تشکیل نهاد تازه‌ای به جای سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) با واکنش شدید رهبران فتح از جمله محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین روبه رو شده است.

سازمان آزادیبخش فلسطین که در سال 1964 توسط مصر پایه گذاری شد، در سال 1968به کنترل فتح در آمد و به تدریج اغلب گروه های سیاسی فلسطین را در بر گرفت.

جامعه بین‌المللی، ساف را به عنوان تنها نماینده قانونی مردم فلسطین به رسمیت می‌ شناسد، اما حماس که در این نهاد عضویت ندارد، در مراحل مختلف مشروعیت این نهاد را به چالش طلبیده است.

اظهارات اخیر آقای مشعل مبنی بر "منسوخ" شدن ساف و لزوم تاسیس نهاد تازه‌ ای به جای آن، در واقع جدی ترین حرکتی است که تا کنون علیه مشروعیت این سازمان فراگیر فلسطینی صورت گرفته است.

البته بسیاری از رهبران حماس از پیشنهاد خالد مشعل برای انحلال ساف حمایت نکردند و تنها بر لزوم بازسازی این نهاد به طوری که گروه های فلسطینی خارج از آن را نیز در برگیرد، تاکید کردند.

با این حال محمود عباس که برای مذاکره با حسنی مبارک همتای مصری خود در قاهره به سر می ‌برد، در دیدار با مجروحان فلسطینی، حماس را متهم کرد که زندگی و آرمان فلسطینی ها برای تشکیل دولت مستقل را به خطر انداخته است.

وی گفت فقط با افرادی حاضر به مذاکره می ‌شود که ساف را به عنوان تنها نماینده قانونی مردم فلسطین به رسمیت بشناسند.

آقای عباس قرار بود در قاهره با تعدادی از نمایندگان حماس در مورد شرایط آتش بس با اسرائیل گفت و گو کند، اما بالا گرفتن اختلاف وی با رهبران حماس بر سر آینده ساف، انجام گفت وگوها را به خطر انداخته است.

به نظر می‌رسد سفر خالد مشعل به تهران نیز بی ارتباط با درخواست او برای به چالش کشیدن مشروعیت ساف نباشد.

در واقع رسانه‌های دولتی ایران در طول جنگ 22 روزه نوار غزه، جنگ تبلیغاتی شدیدی را علیه محمود عباس به راه انداختند و او را در کنار مصر و اردن و عربستان سعودی به همدستی با اسرائیل علیه حماس متهم کردند.

این نوع تبلیغات که گاه از سوی مقام‌های رسمی نیز تکرار شده، فتح و کشورهای عرب حامی آن را از سیاست ایران در خاورمیانه بیش از پیش نگران کرده است.

آنها حماس را متهم می کنند که "آلت دست" تهران و دمشق برای ایجاد شکاف در بین فلسطینی‌ها و صفوف اعراب است و به چالش کشیدن اعتبار قانونی و مشروعیت ساف از سوی خالد مشعل را به نیات پنهان ایران و سوریه و تا حدی قطر برای بهره برداری از بحران فلسطین در روابطشان با دولت جدید آمریکا نسبت می ‌دهند.

از این رو، در شرایطی که تشنج بین حماس و فتح بالا گرفته و رهبران کشورهای محافظه کار عرب نیز بیش از قبل نسبت به سیاست ایران در خاورمیانه بدگمان شده‌اند، دیدار آقای مشعل از تهران به تشنج و بدگمانی مذکور دامن خواهد زد.

در این میان البته اسرائیل نیز با ادعای اینکه حماس شاخه ایران در نوار غزه است و جمهوری اسلامی منابع مالی و تسلیحاتی این گروه را تامین می ‌کند، بر التهابی که بین ایران و حماس از یک سو و فتح و اعراب میانه ‌رو از سوی دیگر پدید آمده است، می‌ افزاید.

نتیجه این التهاب در حقیقت وضع به نسبت آشوبناکی است که پس از پایان جنگ در نوار غزه بر منطقه حاکم شده است.
هر کدام از طرف‌های درگیر در بحران فلسطین می ‌کوشند تا شرایط پس از جنگ را در جهت سیاسی مورد نظر خود هدایت کنند.

از نظر ایران و متحدانش در منطقه، حماس طرف پیروز جنگ در نوار غزه است و بنابراین، از نگاه آنان در سرزمین‌های فلسطینی چیزی نسبت به گذشته تغییر نکرده و اگر هم تغییر کرده به نفع حماس بوده است.

این در حالی است که اسرائیل می ‌گوید قواعد بازی در نوار غزه پس از جنگ 22 روزه کاملا عوض شده و این کشور اجازه نخواهد داد که حماس به رفتار گذشته خود ادامه دهد.

کشورهای میانه رو عرب نیز در این میان تلاش می ‌کنند تا با تعیین شرایط ویژه‌ای برای آتش بس، امکان تکرار حمه اسرائیل به نوار غزه را از طریق متقاعد کردن رهبران حماس به تغییر خط مشی گذشته خود، از بین ببرند

با توجه به این مسائل، اسرائیل، اعراب میانه ‌رو و فتح به دیدار آقای مشعل از تهران به عنوان تلاش در جهت افزایش دخالت ایران در امور فلسطینی‌ها و نزدیکی هر چه بیشتر حماس به تهران می ‌نگرند و آن را برای خود مفید نمی‌ دانند.

در کنار این مشکلات، نگرانی فزاینده اسرائیل از احتمال عملیات حزب‌الله لبنان علیه منافع این کشور در انتقام از قتل عماد مغنیه در سالگرد قتل او، گزارش رسانه‌ های اسرائیلی از اظهارات سفیر این کشور در استرالیا که جنگ غزه را پیش در آمدی برای چالش با ایران دانسته و نیز تهدید بنیامین نتانیاهو علیه برنامه هسته‌ای ایران در زمانی که احتمال نخست وزیری او در اسرائیل افزایش یافته است، همگی می تواند نشانه ‌های نگران کننده‌ای از احتمال بروز تشنجی دوباره در خاورمیانه باشد.