"گزارش (آقای برادعی) هیچ پیشرفتی را از جانب ایران نشان نداده مگر حرکت به سمت زیر پا گذاشتن قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد"

هدف از این مذاکره تهیه مقدمات برای تصویب چهارمین قطعنامه تحریم ها علیه ایران است که آمریکا خواستار آن شده است.

این ملاقات در حالی انجام می شود که چند روز پیش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تازه ‌ترین گزارش خود گفت که پیشرفت معناداری در ارزیابی فعالیت های هسته ای ایران در گذشته به دست نیامده است.

این گزارش خاطرنشان کرده که ایران بر خلاف خواست قطعنامه های شورای امنیت، کماکان به غنی سازی اورانیوم ادامه می دهد.

گزارش رادیویی -- برنامه جام جهان نما

گزارش محمد البرادعی، رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی، واکنش های مختلفی را به همراه داشت، از جمله فرانک والتر اشتاین مایرف وزیر امور خارجه آلمان که همزمان با انتشار گزارش آژانس در دیدار با همتایش منوچهر متکی از عدم همکاری کامل جمهوری اسلامی با آژانس بین المللی انرژی اتمی انتقاد کرد.

آمریکا، بریتانیا، و فرانسه هم خواستار اعمال تحریم های بیشتر علیه ایران شدند.

گریگوری شولته، نماینده آمریکا در آژانس بین المللی انرژی هسته ای که یکی از شرکت کنندگان در جلسه امروز دیپلمات های ارشد در واشنگتن است، در گفتگو با بخش فارسی بی بی سی درباره گزارش اخیر آژانس می گوید: "تازه ترین گزارش آقای برادعی مایوس کننده بود. این گزارش هیچ پیشرفتی را از جانب ایران نشان نداده مگر حرکت به سمت زیر پا گذاشتن قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد. این گزارش نشان داده که ایران از هر مورد و از هر لحاط مانع کار ناظران آژانس شده است. ایران حاضر به اجرای پروتوکل الحاقی نیست، حاضر نیست اجازه بازرسی از کارگاهها را صادر کند، حاضر نیست اجازه گفتگو با افراد خاص را صادر کند، و حاضر نیست سوالات بسیار مهم و بسیار دشوار بازرسان آژانس را پاسخ دهد."

آقای شولته می گوید که دیگر اعضای گروه 1+5 نیز همین نظر را دارند و به همین اندازه از گزارش مایوس شده اند و نگران عدم همکاری ایران با آژانس هستند.

سفیر ایالات متحده در آژانس بین المللی انرژی اتمی عقیده دارد که گزینه بعدی در صورت عدم پذیرش بسته پیشنهادی گروه 1+5 توسط ایران اعمال تحریم های بیشتر از سوی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و اعمال فشار از سوی برخی کشورهای دیگر است.

این در حالی است که روسیه که از اعضای شورای امنیت است، تا حدودی بر سر راه تحریم های بیشتر مانع تراشی کرده است.

آقای شولته در پاسخ به این مسئله می گوید که اگرچه آمریکا اقدامات تازه روسیه درباره گرجستان را تایید نمی کند، اما در مواردی نظیر جنگ با تروریسم و برنامه هسته ای ایران، با آمریکا در یک جبهه قرار می گیرد.

آقای شولته به دو دلیل همکاری ایران با آژانس را ضروری می داند:  "یکی این که بازرسان رابطه نگران کننده ای بین برنامه هسته ای و برنامه موشکی ایران پیدا کرده اند و دوم این که شورای امنیت به آژانس این اختیار را داده که درباره این رابطه تحقیق کند و تاکید کرده که ایران باید در این باره همکاری کند"

آقای شولته می گوید: "من به تازگی با سفیر روسیه صحبت کردم و ما توافق کردیم که در جلسه سران آژانس، باید در جبهه مشترکی ظاهر شویم. بنابر این ایران نباید گمان کند که می تواند بین اعضای 1+5 اختلاف ایجاد کند."

به نوشته روزنامه ها روز چهارشنبه گذشته در جلسه آژانس منابع اطلاعاتی آمریکا و برخی کشورهای دیگر اسناد و مدارکی را، که به گفته آنان نشانه ارتباط برنامه های هسته و نظامی ایران است، در اختیار آژانس بین المللی قرار داده و خواستار رسیدگی به آنها شده اند.

آقای شولته درباره این اسناد می گوید: "از اوایل سال جاری این سومین گزارش دقیق و فنی است که ما ازبازرسان آژانس دریافت می کنیم که در آن بازرسان نگرانی خود را درباره تسلیحاتی شدن برنامه هسته ای ایران ابراز می کنند و این به معنی اقدامات آشکاری از سوی ایران نه تنها برای مطالعه، بلکه طراحی و آزمایش یک کلاهک هسته ای است که بتوان آن را در سیستمی مثل موشک شهاب 3 به کار گرفت. اینبار در گزارش، تصاویری از داخل کارگاهها و اسنادی از داخل آزمایش های انجام شده وجود دارد. آنها به ما گفتند که از ایرانی ها خواسته اند که این کارگاهها را ببینند و با مهندسانی که این آزمایش ها را انجام می دهند گفتگو کنند که ایران از پذیرش این خواسته ها سر باز زده است."

نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی مدارک مورد استناد آمریکا را فاقد اعتبار دانست و گفت که جمهوری اسلامی در زمینه کاربرد نظامی فن آوری هسته ای فعالیت محرمانه ندارد.

این در حالی است که آقای شولته سازمان انرژی اتمی گفته که این شواهد و مدارک را طی سالها از منابع مختلف از جمله بازرسی های خودشان به دست آورده است. او از مسئول بازرسی ها نقل می کند که این مدارک از حدود 10 کشور به دست آمده اند. نماینده آمریکا در آژانس می گوید: "آژانس بین المللی انرژی اتمی این مدارک را بسیار معتبر می داند."

آژانس بین المللی به منظور ارزیابی این مدارک، خواستار دسترسی به برخی مراکز نظامی جمهوری اسلامی بوده اند اما مقامات ایرانی با این درخواست موافقت نکرده اند.

علی اصغر سلطانیه در یک مصاحبه تلویزیونی دلیل مخالفت دولت خود با این درخواست را مغایرت آن با مصالح امنیتی جمهوری اسلامی عنوان کرده و گفته بود "در جلسه توجیهی شورای حکام توضیح دادم اینکه آژانس بخواهد به حریم و حوزه امنیت ملی کشورها وارد شود، هیچکس آن را نمی پذیرد."

آقای شولته عقیده دارد که بهتر است ایرانی ها به جای "عذر و بهانه آوردن" به سوالات آژانس پاسخ بدهند.

او می گوید: " ایران درباره پیمان عدم تکثیر تسلیحات هسته ای و تعهدات خود در این باره زیاد سخن می گوید اما فراموش کرده که به تعهداتش عمل نکرده است. تازه ترین مورد، خودداری ایران از اطلاع رسانی سریع درباره تاسیسات جدید اتمی در این کشور است، با این که این مسئله جزء تعهدات این کشور است."

آقای شولته به دو دلیل همکاری ایران با آژانس را ضروری می داند: " یکی این که بازرسان رابطه نگران کننده ای بین برنامه هسته ای و برنامه موشکی ایران پیدا کرده اند و دوم این که شورای امنیت به آژانس این اختیار را داده که درباره این رابطه تحقیق کند و تاکید کرده که ایران باید در این باره همکاری کند."

در ماه مه نیز آژانس اعلام کرده بود که ایران از ارائه اطلاعات درباره پروژه های مربوط به توسعه و گسترش کلاهک های هسته ای، تبدیل اورانیوم و آزمایش مواد منفجره امتناع می ورزد.

این آژانس خواهان دسترسی به اماکن اصلی، اسناد و مقام های ذیربط شد تا بازرسانش بتوانند موضع ایران مبنی بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ای این کشور را مورد ارزیابی قرار دهند.

به گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی، قرار است موضوع برنامه های هسته ای ایران در جلسه شورای حکام در روز 22 سپتامبر مطرح شود و مورد بررسی قرار گیرد.

شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور قطعنامه هایی از ایران خواسته اند برخی از فعالیت های هسته ای خود، به خصوص غنی سازی اورانیوم را به حالت تعلیق در آورد اما جمهوری اسلامی این درخواست را رد کرده است.