جمشید برزگر تحلیلگر مسایل ایران در بی بی سی

	به گفته آقای لاوروف، آمریکا باید بین یک رابطه نسبتا مجازی با گرجستان و همکاری واقعی با روسیه یکی را انتخاب کند

آقای لاوروف، در پی اظهارات رییس جمهوری آمریکا گفت:"آمریکا باید یک روز بین یک رابطه نسبتا مجازی با گرجستان و همکاری واقعی با روسیه بر سر مسایلی که به طور جدی نیازمند اقدامات دسته جمعی است، یکی را انتخاب کند."

هرچند آقای لاوروف به صراحت از مسایلی که به گفته او نیازمند اقدامات دسته جمعی است نام نبرده، اما هم متن حوادث جاری در عرصه بین المللی و هم مخاطب سخنان وی، مقصود اصلی روسیه را از ابراز چنین هشداری آشکار می سازد.

از حوادث تروریستی یازدهم سپتامبر به بعد، جنگ با تروریسم در سطح جهانی، به اولویت نخستین و هدف اصلی سیاست خارجی آمریکا بدل شده است.

حضور در گروه درگیر در پرونده هسته ای جمهوری اسلامی، در سال های گذشته برای روسیه که خود پیمانکار ساخت نیروگاه اتمی بوشهر است، به برگ برنده برای این کشور در عرصه معادلات بین المللی بدل شده است

همزمان، تلاش آمریکا معطوف به تغییر یا مهار حکومت هایی بوده است که از نظر دولت آمریکا، حکومت های حامی تروریسم بوده اند.

در این میان، و در چند سال گذشته پرونده فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران، یکی از اصلی ترین مسایل مورد توجه آمریکا بوده است.

تلاش آمریکا برای متوقف کردن فعالیت های هسته ای ایران، بر همراه ساختن متحدان خود در جهان و همکاری با قدرت های اصلی جهان، از جمله روسیه و چین استوار بوده است.

به رغم همه تلاش های صورت گرفته، اعمال تحریم ها و صدور قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله به دلیل مخالفت های روسیه و چین با تصمیمات آمریکا و متحدان اروپایی این کشور تا مدت ها به تعویق افتاد.

حضور در گروه درگیر در پرونده هسته ای جمهوری اسلامی، در سال های گذشته برای روسیه که خود پیمانکار ساخت نیروگاه اتمی بوشهر است، به برگ برنده برای این کشور در عرصه معادلات بین المللی بدل شده است.

پرونده هسته ای ایران، هنوز از وضعیت بحرانی خود خارج نشده است و آمریکا برای دستیابی به اهداف خویش در این زمینه، خود را ناگزیر از همکاری با روسیه و چین می داند.

از این رو، هشدار روسیه به آمریکا در باره یافتن همکاری ثابت قدم برای حل و فصل مسایلی که نیازمند "اقدام دسته جمعی" است، می تواند سوالی مهم را پیش روی آمریکا قرار دهد: حمایت از دولت میخاییل ساکاشویلی در گرجستان به اندازه ای در تصمیم گیری های آمریکا و تامین منافع این کشور اهمیت دارد که واشنگتن بر سر آن، روسیه را به همکاری هرچه کمتر در برخورد با فعالیت های اتمی ایران سوق دهد؟

روسیه در سال های پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، جایگاه خود به عنوان یکی از دو ابرقدرت جهانی را به سرعت از دست داد و تلاش برای بازگشت به این موقعیت، هدف اصلی روسیه به ویژه از زمان آغاز زمامداری ولادیمیر پوتین به بعد بوده است.

روسیه در چند سال گذشته، در موارد متعددی و از جمله در مناطقی که به طور سنتی حوزه نفوذ و حیاط امنیتی این کشور قلمداد شده اند، در مقابل غرب شکست خورده است.

به نظر می رسد که روسیه به جنگ گرجستان به عنوان یک فرصت می نگرد و بیش از آنکه صرفا در پی تامین امنیت و خودمختاری مناطقی چون اوستیای جنوبی و آبخاز در گرجستان باشد، در صدد ارتقاء نقش و جایگاه خود در عرصه روابط بین المللی و بازپس گیری مواضع از دست رفته در سطح جهانی باشد

روسیه نتوانست به خواسته های خود در اوکراین و کوزوو دست یابد و تا کنون موفق نشده که مانع اجرای طرح سپر دفاع موشکی شود که قرار است در جمهوری چک و لهستان مستقر شود.

در چنین شرایطی به نظر می رسد که روسیه به جنگ گرجستان به عنوان یک فرصت می نگرد و بیش از آنکه صرفا در پی تامین امنیت و خودمختاری مناطقی چون اوستیای جنوبی و آبخاز در گرجستان باشد، در صدد ارتقاء نقش و جایگاه خود در عرصه روابط بین المللی و بازپس گیری مواضع از دست رفته در سطح جهانی باشد.

پرونده اتمی ایران، تنها موضوعی نیست که روسیه می تواند از همراهی با غرب برای رسیدن به راه حل مورد نظر خودداری کند. بی تردید، منازعات و مواضع مورد اختلاف بین آمریکا و روسیه به چنین پرونده ای محدود نمی شود، اما در شرایط کنونی به نظر نمی رسد که هیچ یک از مسایل، به اندازه ایران و یافتن راه حلی برای آن، برای آمریکا اهمیت داشته باشد.

حل و فصل پرونده اتمی ایران، که یکی از اولویت های دولت جرج بوش بوده است، به عنوان میراث اصلی دولت کنونی به دولت بعدی آمریکا منتقل خواهد شد. این نکته را حضور پررنگ "مساله ایران" در رقابت های انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تایید می کند.

برون رفت از چنین بحرانی، در عین حال موکول به اجماع دست کم قدرت های اصلی جهان، یعنی پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان شده است.

در چنین شرایطی، اگر آمریکا بکوشد بین گرجستان و روسیه گرجستان را انتخاب کند، در عمل باید انتظار داشته باشد که تهدید سربسته روسیه، با نشانه هایی در جریان رسیدگی به پرونده فعالیت های اتمی ایران آشکار شود و عملا گرهی تازه و پیچیده تر به کلاف سردرگم این پرونده اضافه شود.