|
رنگ و بوی ایرانی در مراسم نوروزی اقلیتهای مذهبی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نوروز از تمامی جشن های ايران باستان مفصل تر است. نوروز تنها جشنی است که يک جشن کوچک تر(چهارشنبه سوری) به پيشواز آن می رود و جشنی ديگر (سيزده بدر) آن را بدرقه می کند. اما این جشن مهم و باشکوه را اقلیت های مذهبی ایرانی چگونه برپا می کنند. یهودیان گذشت سی قرن زندگی ایرانیان یهودی در ایران، به تمامی سنت های یهودیان رنگ و بویی ایرانی بخشیده است. در سالهای اخیر و بویژه بعد از انقلاب، میزان علاقه ایرانیان یهودی به حفظ سنن ایرانی بیشترشده است. دکتر سیامک مرصدق، سردبیر مجله رسمی انجمن کلیمیان ایرانی در مورد شیوه اجرای نوروز در بین کلیمیان می گوید: تاثیر متقابل فرهنگ ایرانی و یهودی به غنی تر شدن هر یک از آنها انجامیده. باید گفت نکته اول، آداب و رسوم یهودی است که وارد نوروز شده و نکته بعد آدابی است که یهودی های ایرانی از نوروز گرفتند و در اعیاد دیگر خود از آن استفاده می کنند.
تنها تفاوت سفره هفت سین کلیمیان و مسلمانان ایرانی، گذاشتن شراب و تورات بر سر سفره است که بنا به گفته دکتر مرصدق به دوران ساسانیان برمی گردد. شرکت فعالانه در مراسم چهارشنبه سوری و سیزده بدر نیز در فرهنگ ما جا افتاده است. ما کلیمی ها عیدی داریم به نام "عید پسح" که از نظر زمانی به نوروز نزدیک است و خیلی از عادات نوروز ایرانی را در آن مراسم به جای می آوریم. مثلا سبزه سبز کردن در این عید فقط بین یهودیان ایرانی رایج است. همچنین عیدی دادن و دید و بازدید از اقوام و آشنایان در عید پسح، تنها در بین یهودیان ایرانی دیده می شود. هم اکنون در ایران بیش از ۲۵ هزار هموطن یهودی ساکن هستند. جالب است که ایرانیان یهودی حتی زمانی که از ایران مهاجرت می کنند و به کشورهای دیگر می روند نیز همچنان مراسم نوروز را اجرا می کنند. زرتشتیان
زرتشتیان از جمله اقوامی هستند که در تمام تاریخ با وجود فشارها و سختی های زیاد، جشن نوروز را همچنان پاس داشته شاید به جرات بتوان گفت تلاش زیادی برای نگه داشتن این رسم دیرینه کردند. در بعضی خانواده های زرتشتی مرسوم است که در کنار سفره هفت سین، سفره هفت چین؛ هفت گونه میوه چیدنی (مانند انجیر، خرما، بادام و ...) و همچنین هفت گونه غلات و حبوبات (مانند برنج، عدس، نخود و ...) را بر سر سفره می گذارند و از اهورامزدا خواستار برکت و فراوانی این محصولات در سال جدید می شوند و در روز سیزده به در آشی می پزند و این حبوبات را داخل آن می ریزند. در نوروز زرتشتیان تمام ایران در بامداد نخستین روز از سال نو برای دید و بازدید عمومی به آتشکده محله می روند و در آنجا اوستا می خوانند و به یکدیگر شادباش می گویند. بعد از آن به پرسه می روند. پرسه سال نو رسمی است که هر خانواده ای که در آن سال عزیزی را از دست داده، اول سال نو سفره ای می اندازد و عکس آن عزیز را همراه با گل و نبات و قهوه بر سر آن سفره می گذارد و همه فامیل ها و آشناها در آن روز برای "جا سبز باش" این شخص به منزل او می روند. جالب است بدانیم نخستین چیزی که زرتشتیان در مراسم دید و بازدید نوروزی برای هم تعارف می کنند آیینه و گلاب است. به این مفهوم که در این خانه بهترین چیز برای پیشکشی به شما روی زیبای خودتان است با عطر گلاب! ارامنه
بیشتر ارمنی های ایرانی، نوروز را جشن نمی گیرند و مراسمی مثل چیدن سفره هفت سین و دید و بازدید به مناسبت آمدن بهار را ندارند. آنها نوروز را تنها نمادی از طلیعه بهاری برمی شمارند و از آمدن بهار مسرورند و شادمان. اما هر سال مراسم "عید پاک" را که نزدیک نوروز است جشن می گیرند (امسال عید پاک ۴ فروردین ماه بود.) ارامنه در هر کجا که باشند سعی می کنند تا شب عید پاک را در کنار خانواده شان بگذرانند. آنها نان فطیر و شرابی را که از کلیسا آورده اند، بر سر سفره می گذارند و ارامنه ایرانی در این شب کوکو و ماهی می خورند و برای عزیزان از دست رفته شان دعا می خوانند. کسانی که اعتقادات مذهبی قوی تری داشته باشند، از 40 روز قبل روزه های خاصی می گیرند که بسیار هم سخت است، مثلا اینکه در مدت 40 روز نباید هیچگونه چربی بخورند و ... |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||