آیت الله صانعی فتوای خود را در گفتگو با رادیو آلمانی دویچلاند فونک بیان کرده است - عکس از سایت آیت الله صانعی

به گفته این مرجع شیعه، ازدواج دوم مرد بدون رضایت زن اول خلاف زندگی خوب و همچنین خلاف عدالتی است که در قرآن به عنوان شرط ازدواج دوم آمده است.

به نظر می رسد آیت الله صانعی نخستین فقیه شیعه باشد که ازدواج مجدد مردان بدون اجازه همسر اول را حرام اعلام می کند.

قرآن، کتاب آسمانی مسلمانان، در آیه سوم سوره نساء صریحاً به مردان اجازه داده است که به صورت همزمان تا چهار زن را به عقد خود درآورند: "فانكحوا ما طاب لكم من النساء مثنى و ثلاث و رباع‏" و تنها شرطی که برای آن قائل شده و در همین سوره از قرآن آمده این است که مرد بتواند عدالت را میان زنان خود برقرار کند و به مردی که احتمال می دهد نتواند چنین عدالتی رعایت کند سفارش می کند که بیش از یک همسر نداشته باشد: "فان خفتم الا تعدلوا فواحدة".

پیامبر اسلام و اغلب امامان شیعه به صورت همزمان چند همسر و حتی تعدادی کنیز داشتند.

آیت الله صانعی در گفتگو با رادیو آلمانی دوچلاند فونک گفته که با چندهمسری مخالف نیست بلکه با آزار و اذیت زن مخالف است و افزوده: "اگرچه مسئله تعدد زوجات در برخی زمانها و در برخی قبائل، متعارف و مرسوم و مورد پذیرش زنان بوده اما امروز چون این مسئله موجب آزردگی خاطر زنان است انجام آن نیازمند اذن زن اول است و در حقیقت زن دوم گرفتن، در اختیار زن اول است و این عین عدالت است".

با اینکه در شرع اسلام قید و شرطی بیش از رعایت عدالت برای چندهمسری تعیین نشده، در حال حاضر در قوانین ایران، ازدواج دوم مردان منوط به رضایت ازدواج زن اول است اما اخیراً دولت محمود احمدی نژاد لایحه ای برای تصویب به مجلس شورای اسلامی فرستاده که در آن، مردان بدون اجازه زن اول و در صورتی که از دادگاه اجازه بگیرند می توانند دست به ازدواج دوم بزنند.

آیت الله صانعی در مصاحبه با رادیو دویچلاند فونک از این لایحه ابراز تأسف کرده و گفته دعا می کند که این لایحه که از نظر او ظلم و خلاف عدالت است به قانون تبدیل نشود.

به گفته آیت الله صانعی، مجلس با تصویب این لایحه مشکل دیگری به مشکلات موجود خصوصاً مشکلات زنان خواهد افزود.

آیت الله صانعی پیش از این فتواهای دیگری نیز در مورد مسائل زنان داشته که با دیدگاههای فقهی دیگر مراجع شیعه و همچنین فقهای پیشین تفاوت چشمگیری نشان می دهد.

عدالت اجتماعی بايد بدون درنظرگرفتن هيچ عامل ديگری برای انسانها بطور مساوی رعايت شود. اگر مرد اجازه چند همسری دارد بايد زن هم چنين اجازه ای داشته باشد. در غير اين صورت اجرای عدالت اجتماعی فقط و فقط ادعا و شعار توخالی است و از خودشيفتگی مردانه سرچشمه مي گيرد. حنیف - خوزستان

اصلا مرد چرا باید حق داشته باشه ازدواج دوم داشته باشه؟ خیلی ناراضیه از زن اولش، کاری نداره زن اولو طلاق بده حق و حقوقشم کامل بده. بعد از اون به سلامت هر کاری خواست بکنه. بابا قرن 21 ها ناسلامتی. سیاوش - لندن

دوگانه ديدن انسانها از نظر جنيست، رنگ پوست، مذهب و.....از علايم ناقص العقل بودن است و نوعی بيماری است كه ربشه در خودسالاری دارد و بايد معالجه شود. نوع بدخيم آن به چند همسری ختم مي شود كه ارزش انسانها را تا حد حيوانات پايين مي آورد. لیلا - هفتگل

واقعاً عجيب است که اين نظرات به اين صورت ارائه می شود. آنهايی که نظر داده اند و خود آقای صانعی مسلمان هستند و قرآن صراحتاً اجازه چند همسری را داده است و هيچ جا نگفته است که اجازه زن اول لازم است و حتی می توان تا چهار زن اختيار کرد. قرآن فقط توصيه کرده(فرمان نداده) که اگر نمی توانيد عدالت را بين زنهايتان رعايت کنيد، بهتر است فقط يک همسر داشته باشيد. خوب اگر شما مسلمان خودتان را به حساب می آوريد می بايست پيرو قرآن باشيد و نه اينکه بعضِی از دستورات قرآن را قبول و اجراء کنيد و بعضی را به سليقه خود نکنيد و ضمناً اين آيه صريح است و جايی برای تفسير و تغيير ندارد. خسرو - سن حوزه

چندين همسر داشتن با برابری حقوق زن ومرد منافات دارد. برای اينکه بهتر فهميده شود، آيا مثلا مردی که نمي تواندخودش بچه دارشود. ميتواند اجازه دهد همسرش همسر دوم اختيار کند. -نه هرگز !!! من فکر ميکنم مسأله به همين سادگی است. حال آقايان چرا آنرا غامض ميکنند. بحث طولانی دارد که از حوصله اينجا خالی است. فریده - آلمان

من بصورت کلی با پدیده چند همسری مخالفم و اون را ظلم در حق زنان می دونم و به نظر من این عمل نیز از نظر قران درست نیست زیرا دقیقا پس از اجازه دادن به مردان برای ازدواج با ۴ زن شرط اون رو هم عنوان کرده و گفته اگر نمی تونید عدالت رو رعایت کنید فقط می تونین با یک زن ازدواج کنید و کاملا مشخص هست که عدالت کامل رو هیچ کس غیر از خداوند و معصومین نمی تونن رعایت کنن و خوشبختانه در ایران چند همسری به مانند کشورهای عربی و افغانستان و پاکستان چندان رواج نداره بیشتر در جوامع روستایی سنتی دیده می شه ولی بنظر می رسه که سیاستهای دولت عکس اینرو عمل می کنه و می خواد این پدیده زشت رو در ایران هم رواج بده ... سامان - استهبان

من هم با نظر آیت الله یوسف صانعی کاملا موافقم چرا که یکی از اصول برقراری عدالت رضایت است چطور می توانیم که بدون رضایت زن اول دست به چنین کاری بزنیم. من یقین دارم که این عمل زشتترین عمل است در مقابل خانمها.بزرگترین مثال برای ما مسلمانان می تواند که ازدواج دوم حضرت ابراهیم (ع) باشد که بعد رضایت خانم اول شان ازدواج دوباره کردند. محمد - کابل

نیاز به هیچ دستوری از طرف هیچ کس نیست که ما چکار بکنیم یا چکار نکنیم. ما که مهجور نیستیم عقل وشعور داریم وان حکم میکند که زن با مرد برابر است. منصور- نیویورک

بدون رضایت همسر اول هیچ گاه برقراری عدالت ممکن نیست. دلیل عقب ماندگی کشور ما این است که مراجع روشنفکری همچون آیت الله صانعی هنوز یک مرجع تقلید رسمی نیستند و از نظرات این بزرگواران در عرصه تصمیم گیری کلان استفاده نمی شود. یعقوب - اصفهان

با سلام امیدوارم ایشان آخرین روحانی نباشند که در جهت مساوات زن و مرد از نظر همسر گزینی و عدالت اجتماعی قدم بر می دارند. لیلا - لندن

من خودم یکی از فرزندان یک مر دو خانمه هستم از خانم اولش متولد شدم و ازین مدرک در زنده گی ام ضربه عظیمی دیده ام . هر مرد که دو زن میگیرد و هرگز عدالت را تامین کرده نمی تواند. من هم نظر آیت الله صانعی را تایید میکنم. با امدن زن دوم در خانه که هیج مشکل وجود نداشته باشد ، هزاران مشکل و غم داخل آن محوطه میگردد. فرزندان خانم اول اصلآ منحیث فرزند خانواده حساب نمیکردد.به امید اینکه هیج یک از مردان دین همچو کاری را انجام ندهد. بدون کدام عذر شریعی و قانونی . خداوند یا و مدد کارتان. اسدالله ایماق کندز - افغانستان

با تقدیم سلامها و احترامات: با درنظرداشت اینکه من حنفی هستم ولی با نظر(فتوا) آیت الله صانعی در مورد تعدد زوجات کاملا" موافق هستم. برداشت از قوانین و مقررات اسلام نباید تنها بصورت سطحی و با استدلال قرار دادن کدام آیت و حدیث صورت بگیرد. اسلام نه تنها منحیث یک دین بلکه مانند روش و راه زنده گی است. هر قانون و رکن اسلام را باید به شکل فلسفی و منطقی مورد مطالعه قرار داد. شیخ ابو علی سینا می فرماید که هر آنجه با منطق و فلسفه مخالفت کرد، شامل اسلام نیست. پس از اینجهت قوانین اسلام باید منطقی و فلسفی تحلیل و توضیح شوند، نه از طریق استدلال کورکورانه. مسئله تعدد زوجات هم از آن مسائلی است که تا به امروز از طرف علمای اسلام به شکل کورکورانه و بدون استدلال منطقی قبول شده است. در حالیکه این مسئله بر روی یک منطق و فلسفه بسیار عمیق ووسیع استوار است. در اسلام عدالت نسبت به تعدد زوجات به مراتب مقام بلند دارد. ستون اسلام و تفوق اسلام بر ادیان دیگر نظر به عدالتی است که در آن مدنظر گرفته شده است. آیت الله صانعی می گوید که: اگرچه مسئله تعدد زوجات در برخی زمانها و در برخی قبائل، متعارف و مرسوم و مورد پذیرش زنان بوده اما امروز چون این مسئله موجب آزردگی خاطر زنان است انجام آن نیازمند اذن زن اول است و در حقیقت ! زن دوم گرفتن، در اختیار زن اول است ! و ای عین عدالت است. و این یک حرف کاملا" منطقی است. فعلا" کدام خانم حاضر است که اذن ازدواج دوم را برای همسرش بدهد؟! در صورتیکه اذن زن اول وجود نداشته باشد، ازدواج دوم حیثیت بی حرمتی و پامالی حقوق زن اول را دارد که خود خلاف عدالت اسلام است. چیزی که اسلام آن را هیچگاه تحمل کرده نمیتواند. الهام عمر - مسکو

ازدواج دوم بدون رضایت همسر اول یعنی حیوان انگاشتن زن ،یعنی برتری جنس مرد بر جنس زن یعنی وسیله انگاشتن زن. محمد - تهران

با سلام بنده در اصل با چند همسری مخالفم و فکر میکنم که این قوانین فقط برای سرپوش گذاشتن بر عیاشی وعشرت درست شده که در چارچوپ دین قرار گرفته چون عشق فقط یکی است و بیشتر از ان عشق حیوانی و شهوت است و در ضمن در بعضی قبایل(اعراب) رسومی هست واین دلیلی نمی شود که همه از ان پیروی کنند. علی سیاه - پیتربورو

به نظر اینجانب خیلی از مردها تنوع طلب می باشند و ازدواج دوم و بعدی ها برای خیلی از مردها برای لذت جنسی می باشد . مردها اگر از همان صیغه موقت چند ساعته استفاده کنند و مکان های هم باشد که این افراد به آنجا مراجعه کنند خیلی بهتر خواهد بود و آثار مطلوبی نیز در جامعه خواهد داشت و این پدیده زشت که هر روز در خیابان برای یک زن که منتظر تاکسی است و صدها نفر برای اوبوق می زنند و مکث می کننداز بین خواهد رفت. حمید - تهران

کاش مملکت ما از اندیشه هایی همچون آیت الله صانعی بیشتر داشت تا زنان ما کمی در آرامش خاطر بسر می بردند. زن در ایران فقط حکم مادری که بجه های مرد را بزرگ می کند را دارد و مرد به خود اجازه هرگونه عیاشی را میدهد و این نهایت بی عدالتی است. من هم همچون آیت الله صانعی آرزو می کنم که این لایحه به صورت قانون درنیاید. سیمین - کپنهاگ

مثل اینکه آفریدگار زنان در جوامع اسلامی وآفریدگار زنان در جوامع دیگر،از هم متفاوت استند که:زن در جوامع اسلامی،همواره نصف مرد و حتا کمتر ازآن باشد.ملکیت مرد باشد.متاع ومطیع مرد باشدومثل زندانی در دست مرد باشدوپس ازمرگ مردهم،این زن بیچاره زندانی احکامی باشدکه اندک تغیر در آن تــابــو است.و چنانچه در قرآن مذکور است که:( هیچ کس حق ندارد که پس از مرگ محمد با رنانش ازدواج کند.) هر انسان صاحب بصیرت میتواند بر این نکته درنگ کند و بپرسد که چرا خداوند با این همه جلال و عظمت کبریایی اش ،به این مسایل کوچک ونا چیز عطف توجه(!) فرموده است...بقیه! را خود میدانید. محبوب - آلمان

آیه سوم نساء در مورد همه مسلمانان نیست. بعد از جنگ که یتیمان زیادی باقی مانده بودند نازل شد. متعجبم که چرا من کافر مهدورالدم فهمیدم ولی بعد از ۱۴۰۰ سال هنوز این دانشمندان بزرگ دنیای اسلام!نفهمیدند که عدالت در مورد زنان نیست بلکه در مورد یتیمان است:" و ان خفتم الا تقسطوا فی الیتمی فانکحوا ... فان خفتم الا تعدلوا...". دلیل آن هم این است که در آیه ۱۲۹ همان سوره اشاره شده که هرگز بین زنان نمی توانید عدالت برقرار کنید. در ضمن معنی قسط و عدل هم متفاوت است. حداقل معلوم است که این آیات و آیات قبل و بعد آن ها همگی ویژه بودن شرایط مورد بحث را تایید می! کنند.حتی آیه ۱۲۷ به این اشاره داره که مردانی از ازدواج با مادران برخی یتیمان اکراه دارند. معلومه که حداقل این آیات مجوز چند همسری بودن رو نمی دهند. بهتر است برای این جور احکام به دلایل دیگری متوسل بشوند که در حدیث و فقه کم نیست. آرش - پاریس

بنده به عنوان یک مردایرانی مسلمان به جناب آیت الله صانعی تبریک گفته و بنوبه خوداز ایشان سپاسگزاری می کنم . همانگونه که دراین نوشته آمده بنابه استناد کلام قرآن پاک مردی می تواند چند زن اختیار کند که بتواند عدالت را به مفهوم انسانی وواقعی بین همسران خویش برقرار نماید . کاش این نکته هم افزون بر نوشته وگفته ایشان می آمد که به استنادهمین کلام و روایات جز انبیاء و معصومین هیچ انسانی قادر نیست عدالت را در مفهوم الهی و حقیقی دراین دنیا برقرار سازد . دکترخسروکریمی - انگلستان

دولت احمدی نژاد و همینطور روش و طرز فکر و بطورکلی ایدئولوژیش را به بهترین وجه باید از همین مقاله شناخت. وقت صرف کردن برای نوشتن و فشار آوردن به مجلس برای تصویب لایحه ای که به مردان اجازه گرفتن همسر دوم بدون نگرانی از جانب زن اول را بدهد که حتی فقهای نظام هم معتقد به نا عدالتی این لایحه هستند. درهرصورت اگر تا بحال شک کوچکی در مورد خدمتگزاری دولت نهم برای مردم کشورمان داشتیم حالا دیگر مطمئن شدیم که نه تنها اشتباه فکر میکردیم بلکه برعکس دولتمردانمان واقعأ از جان برایمان مایه میگزارند. بابک - نیو جرزی

سلام به نظر من چند همسری دهن کجی آشکار به بشریت است. اگر مردان اجازه چند تا همستر داشته باشند بای زنها هم اجازه چند تا شوهر داشته باشند. در جامعه ایران که زنان سیستماتیک سرکوب میشوند ممکن است زنی از ترس و یا با توجه به شرایطی که در آن زندگی میکند به مرد اجازه زن دوم را بدهید ولی باز هم غیر انسانی است و هم آن زن از ته قلب خواهان چنین زندگی نیست، ما مجبور است چون چاره ای ندارد. کاوه - لندن