ایران و عراق یک بار در سال 1975 در بغداد و بار دیگر در سال 1980 در الجزایر معاهده هایی در زمینه تعیین خطوط مرزی امضا کردند

سرتیپ قاسم رضائی، فرمانده مرزبانی ایران و سرلشگر محسن عبدالحسن لازم، فرمانده نیروهای مرزی عراق با یکدیگر در تهران دیدار و گفتگو کرده اند.

سرتیپ رضائی در گفتگو با تلویزیون ایران هدف از این دیدار را ساماندهی مرزهای دو کشور، نصب میله های مرزی و جلوگیری از قاچاق و نا امنی در مرزها، بويژه اروندرود (شط العرب) عنوان کرده است.

به گفته وی، این "ساماندهی" بر اساس معاهدات مرزی پیشین میان دو کشور انجام خواهد گرفت.

ایران و عراق یک بار در سال 1975 در بغداد و بار دیگر در سال 1980 در الجزایر معاهده هایی در زمینه تعیین خطوط مرزی، بويژه در مورد آبراه شط العرب (اروندرود) که مرز مشترک دو کشور را تشکیل می دهد امضا کردند.

مدت کوتاهی پس از انعقاد معاهده الجزایر، جنگ ایران و عراق آغاز شد و صدام حسین رهبر وقت عراق به نشانه بی اعتبار دانستن این معاهده، متن آن را در مقابل دوربین تلویزیون پاره کرد.

قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل متحد که جنگ ایران و عراق بر اساس آن پایان یافت، معاهده الجزایر را مبنای عقب نشینی ارتشهای دو کشور به پشت مرزهای خود تعیین کرد.

مذاکرات ایران و عراق در مورد اجرای مقاد قطعنامه 598 پس از مدتی و با درگیر شدن عراق در جنگ با آمریکا و متحدانش ناتمام باقی ماند و مسائل مرزی دو کشور، همچون لایروبی و پاکسازی آبراه شط العرب (اروندرود) حل نشده باقی ماند.

از زمانی که اوضاع را به دست گرفتیم متوجه شدیم هیچ پاسگاه مرزی وجود ندارد چون مردم عراق فکر می کردند هر چیزی که وجود دارد مربوط به صدام است و باید منهدم شود فرمانده مرزبانان عراق در گفتگو با تلویزیون ایران

سرلشگر لازم، فرمانده نیروهای مرزبانی عراق پس از دیدار با همتای ایرانی خود به تلویزیون ایران گفته: "بعد از فروپاشی حکومت صدام ... از زمانی که اوضاع را به دست گرفتیم متوجه شدیم هیچ پاسگاه مرزی وجود ندارد چون مردم عراق فکر می کردند هر چیزی که وجود دارد مربوط به صدام است و باید منهدم شود".

در پی حمله ارتشهای آمریکا و متحدانش به عراق در سال 2003 و از میان رفتن حکومت صدام حسین در این کشور، موجی از سفر زائران ایرانی به عراق آغاز شد که در سایه عدم کنترل مرزی به این کشور سفر کردند اما پس از آنکه حرکتهای تروریستی در عراق آغاز شد و شماری از زائران ایرانی قربانی بمبگذاری در شهرهای مذهبی شدند، دولت ایران مرزها را به روی زائران بست و سفرهای زیارتی به عراق را تحت کنترل درآورد.

از سوی دیگر، با از بین رفتن کنترل عراقیها بر مرزهای خود، قاچاق کالا که پیشتر بر مرزهای ایران با مناطق تحت تسلط حکومت خودگردان کرد شمال عراق متمرکز بود به دیگر نقاط مرز 1300 کیلومتری دو کشور گسترش یافت.

سرتیپ رضائی، فرمانده مرزبانی ایران به تلویزیون این کشور گفته است که یکی از مشکلات مرزها، قاچاق سلاح، مشروبات الکلی و "کالاهای ضدفرهنگی" از عراق به ایران است.

از سوی دیگر، آمریکا و بریتانیا معتقدند که شورشیان عراقی برای حمله به نیروهای این کشورها در عراق از سلاحهایی استفاده می کنند که از ایران به عراق قاچاق می شود و سپاه پاسداران ایران در قاچاق سلاحها و همچنین اجازه تردد به شورشیان عراقی برای ورود به خاک ایران و آموزش دیدن در آن کشور نقش دارد.

ایران این اتهامات را قویاً رد می کند و هنگامی که خبرنگار تلویزیون ایران نظر فرمانده مرزبانان عراقی را در مورد این اتهام جویا شده، وی در پاسخ گفته است: "کار بنده اجرائی است و نمی توانم خارج از حیطه مسئولیت کاری حرفی بزنم و این مسئولان سیاسی عراقند که می توانند درباره مسائل مهمتر اظهارنظر کنند".

به گفته وی، عراق هم اکنون دارای 413 پاسگاه در سراسر مرزهای خود و 37 هزار نیروی مرزبان است.