رضا تقی زاده کارشناس مسائل ایران

	علی رغم آنکه لاریجانی، تعلیق همزمان غنی سازی اورانیوم با توقف تحریمها را بی رابطه با پیشنهاد تایم اوت خوانده، ارتباط این دو با یکدیگر غیرقابل انکار است

به موجب این پیشنهاد، در قبال تعلیق غنی سازی اورانیوم در ایران، تحریمهای شورای امنیت علیه این کشور همزمان متوقف می شود و بلافاصله مذاکره میان ایران و اتحادیه اروپا بر سر برنامه اتمی ایران آغاز می شود.

پیش از طرح پیشنهاد تایم اوت، شرط آغاز گفتگو با ایران، تعلیق کامل غنی سازی اورانیوم تا زمان به نتیجه رسیدن مذاکرات قرار داده شده بود.

معنی مصلحتی

علی لاریجانی در پاسخ به مایکل شوستر از رادیو ان پی ار آمریکا گفته است: "بحث تایم اوت آقای برادعی تعلیق نیست، تئوری ایشان این است که طرفین در جایگاه کنونی خود بایستند و این از بحث تعلیق متفاوت است".

علی رغم آنکه آقای لاریجانی، تعلیق همزمان غنی سازی اورانیوم در ایران با توقف تحریمهای تنبیهی شورای امنیت را رد کرده و آن را بی ارتباط با پیشنهاد تایم اوت خوانده است، ارتباط این دو با یکدیگر غیرقابل انکار است.

در ورزشهایی مانند والیبال یا بسکتبال، مربیان هر یک از دو تیم در حال بازی می توانند از داور مسابقه تقاضای توقف بازی را کرده، در فاصله مشخصی با بازیکنان خود گفتگو کنند.

این توقف را اصطلاحاً تایم اوت می خوانند، روشن است که در زمان تایم اوت بازی از جریان می افتد، بنابراین ادامه غنی سازی در زمان تایم اوت مجاز نخواهد بود.

آقای لاریجانی همچنین در پاسخ به آنا فرانسیس نیکت خبرنگار روزنامه بریتانیایی ایندیپندنت نیز که پرسیده بود: "موضوع توقفی که ایران طرح می کند ایستادن بر مواضعی است که تاکنون حاصل شده؟" تأکید کرده است: "آقای برادعی آن چیزی که در مورد طرح به من گفتند این بود".

مشکلات قبول تایم اوت

بسیار بعید است که آقای لاریجانی پس از گفتگوهای طولانی با خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اروپا و همچنین محمد برادعی، موفق به درک روشن پیشنهاد تایم اوت و موضوع پیشنهاد مربوط به آن در ارتباط با برنامه هسته ای ایران نشده و پیش از آن نیز اشرافی به معنی متعارفی آن نیافته باشد.

نکته اینجاست که پذیرفتن اصل گفتگو برای توافق بر سر تایم اوت مخالف سیاستهای هسته ای اعلام شده ایران است و از این جهت آقای لاریجانی خود را در شرایطی نمی بیند که با قبول گفتگو پیرامون تایم اوت امکان توقف غنی سازی اورانیوم را پذیرا شود.

از طرفی بدون قبول راه حل میانه و نشان دادن انعطاف از سوی ایران، ادامه گفتگوهای مقدماتی با اتحادیه اروپا با خطر توقف روبرو خواهد شد، حال آنکه ایران مصر به ادامه این گفتگوهاست.

به این جهت، به نظر می رسد که مسئولان ایرانی طی گفتگوهای مقدماتی با اروپا و آژانس انرژی اتمی پیشنهاد تایم اوت را "قابل مذاکره" قلمداد کردند ولی به دلیل مغایرت آن با سیاستهای هسته ای تجدیدنظریافته ایران، دبیر شورای عالی امنیت ملی که خود از معماران این سیاست است از پذیرش آن در شرایط کنونی خودداری می ورزد.

بیم از واکنشهای داخلی و قصد کسب امتیاز

قبول تعلیق غنی سازی اورانیوم تحت هر عنوان واکنش تند گروههای دست راستی را در داخل ایران برخواهد انگیخت و دولت متهم به پیروی از سیاستهایی خواهد شد که خود پیش از روی کار آمدن محکوم کرده بود. به علاوه، چنین تصمیمی موقعیت ایران را در مذاکرات ثانوی تضعیف خواهد کرد.

به نظر می رسد ایران مایل باشد که در صورت قبول تعلیق غنی سازی اورانیوم، در طول مذاکرات به آن تن دهد و در قبال تعلیق، امتیازهایی دریافت کند، حال آنکه قبول زودهنگام تعلیق در شکم تایم اوت فقط به متوقف ساختن تنبیهات شورای امنیت خواهد انجامید و نه بیشتر.

به این جهت، شاید آقای لاریجانی با انکار معنی درست تایم اوت و موضوع پیشنهاد برادعی، قصد دارد ضمن باز نگاه داشتن باب گفتگوهای مقدماتی با اروپا و عدم رد تعلیق موقت، به پایبندی به سیاستهای رسمی و اعلام شده دولت ایران نیزادامه دهد.

در حالی که هم معنی ساده عبارت تایم اوت روشن است و هم مفهوم پبشنهاد آقای برادعی.

اهمیت موضوع در هر حال در این است که ایران قبول تعلیق اورانیوم را به صورت مشروط رد نمی کند و این امر در صورت تحقق عقبگرد عمده ای در اجرای برنامه ها و سیاستهای هسته ای ایران خواهد بود.