احمد زیدآبادی

	آقای البرادعی مایل است که شاهد مذاکرات رو در رو بین ایران و آمریکا باشد

آقای البرادعی در گفتگو با شبکه تلویزیونی الجزیره، "پیشرفت در باره برخی مسائل" در مذاکرات هیات تحت سرپرستی "اولی هاینونن"، معاون دبیر کل آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی با هیات ایرانی را تائید کرد، اما در عین حال گفت که مساله به میزان همکاری و شفافیت طرف ایرانی بستگی دارد.

با این همه، محمد البرادعی تاکید کرده که مذاکره، بهترین راه برای حل مشکلات است و او مایل است که شاهد مذاکرات رو در رو بین ایران و آمریکا باشد.

از سخنان آقای البرادعی چنین برداشت می ‌شود که وی توافق روز جمعه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران را چندان جامع نمی ‌بیند و همچنان کلید حل احتمالی بحران هسته‌ای ایران را مذاکرات تهران – واشنگتن می ‌داند.

مذاکرات آقای هاینونن با مقام‌ های ایرانی در تهران، در واقع محدود به مسائل حل نشده بین ایران و آژانس بود و بحث تعلیق غنی سازی اورانیوم را که درخواست شورای امنیت سازمان ملل است، در بر نمی ‌گرفت.

آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی مدعی است که ایران هنوز تمام زوایا و ابعاد برنامه هسته‌ ای خود را که به مدت ۱۸ سال به طور مخفیانه در جریان بوده، فاش نکرده و بنابراین آژانس پس از حدود چهار سال عملیات بازرسی از تاسیسات هسته ‌ای ایران، در موقعیتی نیست که بتواند صلح آمیز بودن برنامه هسته ‌ای این کشور را تایید کند.

پرونده هسته ای ایران مذاکرات آقای هاینونن با مقام‌ های ایرانی در تهران، بحث تعلیق غنی سازی اورانیوم را که درخواست شورای امنیت سازمان ملل است، در بر نمی ‌گرفت

به عبارت دیگر آژانس، مدعی است که ایران به پاره ‌ای از پرسش‌ها و تردیدهای بازرسان بین ‌المللی در باره برنامه هسته‌ای آن کشور، هنوز پاسخ شفافی نداده است تا بتوان از قطعی بودن ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ‌ای جمهوری اسلامی سخن گفت.

علی لاریجانی، مذاکره کننده ارشد پرونده هسته ای ایران، ماه پیش در لیسبون به خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تعهد داد که ایران حاضر است طی مدت دو ماه به تمام پرسش‌ های آژانس پاسخ دهد.

پیرو این تعهد، تلاش آمریکا و متحدانش برای تصویب قطعنامه دیگری در شورای امنیت سازمان ملل به منظور تشدید تحریم اقتصادی ایران، عملا به حال تعلیق در آمد و طرف ‌های بین‌المللی نیز بحث در باره مفاد قطعنامه تازه شورای امنیت را به پس از دیدار هیات آژانس از ایران موکول کردند.

دیدار هیات آژانس از ایران هر چند که توام با پیشرفت ‌هایی بوده است اما به نظر نمی ‌رسد رضایت کامل محمد البرادعی را جلب کرده باشد.

پرسش ‌های آژانس از برنامه هسته ‌ای ایران، بسیار فنی و پیچیده است و به نظر نمی ‌رسد که به آسانی قابل رفع باشد.

مقام‌های ایرانی مدعی اند که تا کنون هر سندی را که به بازرسان آژانس برای پاسخ به پرسش‌ها و تردیدهای آنان نسبت به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ارائه کرده‌ اند، بازرسان از درون آن اسناد، پرسش‌ های تازه ‌ای بیرون کشیده‌ و تردیدهای جدیدی را طرح کرده ‌اند.

به این ترتیب، نمی ‌توان نسبت به حل مسائل حل نشده بین ایران و آژانس طی چند ماه آینده مطمئن بود و چه بسا که پاسخ ‌های ایران، پرسش ‌های جدیدی در پی داشته باشد.

با این حال، چنانچه جمهوری اسلامی موفق شود که به تمام ابهام‌ ها و تردیدهای آژانس در باره ماهیت برنامه اتمی خود پاسخ گوید، باز هم نمی ‌توان بحران هسته‌ ای ایران را پایان یافته تلقی کرد.

گرچه اعلام رسمی آژانس مبنی بر شفاف سازی کامل برنامه هسته ‌ای ایران و صلح آمیز بودن ماهیت آن، از شدت پاره ‌ای از حساسیت ‌های بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی می ‌کاهد، اما نگرانی آمریکا و متحدان آن را در باره بلند پروازی ‌های اتمی دولت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران کاهش نمی ‌دهد.

در واقع، آنچه سبب نگرانی آمریکا و متحدان آن شده است، صرفا وجود برخی ابهام‌ ها در گذشته پرونده هسته ‌ای ایران نیست، بلکه آنچه جمهوری اسلامی به طور رسمی و شفاف دنبال می ‌کند، عامل اصلی نگرانی آنهاست.

جمهوری اسلامی به طور رسمی و علنی هدف خود را دستیابی به چرخه سوخت هسته ‌ای اعلام کرده و در جهت آن تلاش می ‌کند.

مناقشه هسته ای ایران آقای البرادعی راه حل بحران هسته ‌ای ایران را همچنان در گرو مذاکره مستقیم تهران – واشنگتن می ‌داند

از نظر آمریکا و متحدان آن، دستیابی ایران به چرخه کامل سوخت هسته ‌ای به معنای به دست آوردن "امکان" ساخت سلاح هسته ‌ای توسط جمهوری اسلامی است و از همین رو آنها اصرار دارند که ایران برای شروع مذاکره در باره یک تفاهم بین المللی در باره برنامه اتمی ‌اش، غنی سازی اورانیوم را به حال تعلیق در آورد. ساخت سلاح هسته ای، اتهامی است که ایران همواره آن را رد کرده است.

با توجه به مساله فوق است که آقای البرادعی راه حل بحران هسته ‌ای ایران را همچنان در گرو مذاکره مستقیم تهران – واشنگتن می ‌داند.

این در حالی است که مشخص نیست که مذاکره ایران و آمریکا در باره برنامه اتمی جمهوری اسلامی تا چه اندازه می ‌تواند به حل بحران کمک کند.

پیش از این، مذاکرات مستقیم دو کشور در باره بحران عراق نتیجه روشنی در پی نداشته و حتی شاید بتوان گفت نتیجه ‌ای خلاف انتظار عمومی در برداشته است.

بدین ترتیب، آنچه را که آقای البرادعی کلید احتمالی حل بحران هسته ‌ای ایران می ‌داند، ممکن است ثمر بخش نباشد.

شاید دبیر کل آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی هم اطمینانی به سودمند بودن مذاکرات مستقیم تهران – واشنگتن نداشته باشد و فقط برای کاهش بار آژانس و رفع مسئولیت از خود، درخواستش را هر ازچندی تکرار می ‌کند.