احمد زیدآبادی کارشناس مسائل ايران و خاورميانه

	نسبت دادن کامل هماهنگی سیاست خارجی دولت بلر با دولت آمریکا به ویژگیهای فردی او منطقی به نظر نمی ‌رسد

اظهارات آقای متکی نشان می‌ دهد که وی از کناره‌ گیری آقای بلر از قدرت خشنود است، اما نسبت به سیاست خارجی جانشین وی بخصوص در ارتباط با ایران، هیچ نوع اطمینانی ندارد.

استقبال وزیر خارجه ایران از استعفای تونی بلر امر شگفت انگیزی نیست چراکه مقامهای جمهوری اسلامی در طول ده سال نخست وزیری وی بخصوص از زمانی که برنامه هسته ‌ای ایران ابعاد بین ‌المللی یافت، هیچگاه نارضایتی و خشم خود را از سیاست خارجی تونی بلر پنهان نکرده‌ اند.

در حوزه سیاست خارجی، تونی بلر، شاید بتوان گفت بیش از همه رهبران جهان، موضع نزدیکتری به جرج بوش رئیس جمهور آمریکا دارد و همین یک نکته برای توجیه خشم جمهوری اسلامی از وی کافی به نظر می‌رسد.

بسیاری از محافل مطبوعاتی از جمله در بریتانیا، هماهنگی سیاست خارجی دولت تونی بلر با دولت جرج بوش را به ویژگیهای شخصی آقای بلر نسبت می‌ دهند، به طوری که برخی مخالفانش او را "سگ دست آموز بوش" لقب داده‌ اند.

چنین تصوری بین مسئولان ایرانی نیز رایج است، اما نسبت دادن کامل هماهنگی سیاست خارجی دولت آقای بلر با دولت آمریکا به ویژگیهای فردی نخست وزیر بریتانیا، منطقی به نظر نمی ‌رسد.

کناره‌ گیری بلر کمکی به بهبود روابط تهران و لندن نمی‌ کند، از این جهت، احتیاط آقای متکی نسبت به سیاست جانشین تونی بلر چندان جای تعجب ندارد

بریتانیا به طور سنتی نقش مهمی در روابط دو سوی اقيانوس اطلس بازی می‌کند، نقشی که بخصوص در دوران سردی روابط آمریکا و اروپا پررنگتر می ‌شود.

سیاست خارجی آمریکا پس از یازده سپتامبر سال ۲۰۰۱ به سمتی سوق پیدا کرد که برخی از مهمترین کشورهای اروپایی، بعضاً به علت مسائل داخلی خود، بصراحت در برابر آن موضعگیری کردند.

این اختلاف بویژه در ارتباط با حمله آمریکا به عراق، می ‌توانست اتحاد دیرینه اروپا و آمریکا را به خطر اندازد و شکافی جدی در عرصه بین المللی پدید آورد.

به نظر می ‌رسد آقای بلر بنا بر یک سنت دیرپای بریتانیایی، بروز اختلاف جدی بین اروپا و آمریکا را به زیان مجموعه جهان غرب و به نفع دشمنان و رقیبان بین المللی آن می ‌دانست و از همین رو تمام کوشش خود را به کار گرفت تا به عنوان رهبری اروپایی، آشکارا در کنار جرج بوش قرار گیرد.

از اظهارات متعدد آقای بلر می ‌توان دریافت که وی از بسیاری از سیاستهای کاخ سفید ناراضی است، اما اغلب ترجیح می ‌دهد که نارضایتی خود را به صورت علنی بروز ندهد و اختلافهای خود را پشت درهای بسته مطرح کند.

به باور آقای بلر، آمریکا بزرگترین قدرت نظامی و اقتصادی جهان است و به جای به چالش کشیدن این قدرت، بهتر است با آن همکاری و برخی از سیاستهایش را تعدیل کرد.

به نظر می ‌رسد تصور آقای بلر از نوع رابطه آمریکا و اروپا مورد قبول اغلب اعضای حزب کارگر بریتانیا باشد، اما بعید به نظر می‌رسد جانشین وی، همیشه حاضر باشد به طور صریح و علنی خود را حامی پر و پا قرص آقای بوش معرفی کند.

از همین رو، امکان اینکه گوردون براون جانشین احتمالی آقای بلر، در اظهارنظرهای رسمی خود، صراحت آقای بلر را در حمایت از آمریکا به کار نگیرد، کم نیست، اما به احتمال زیاد، این تغییر لحن احتمالی شامل بحران اتمی ایران نمی ‌شود.

بحران اتمی ایران به نقطه‌ ای رسیده است که اغلب قدرتهای مؤثر جهانی در برابر آن به اجماع رسیده اند و به همین علت، هر فردی که در بریتانیا به مقام نخست وزیری برسد، تغییری در سیاست کلان آن کشور در برابر ایران پدید نخواهد آمد.

بدین ترتیب، کناره‌ گیری آقای بلر از مقام نخست وزیری بریتانیا، کمکی به بهبود روابط تهران و لندن نمی‌ کند، از این جهت، احتیاط آقای متکی نسبت به سیاست جانشین تونی بلر چندان جای تعجب ندارد.