|
نگاهی به وضعيت نوجوانان در سوئيس | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در سوئيس پا به دوازده سالگی که بگذاری سر و کارت می افتد به انجمن نوجوانان در کانتونی که در آن زندگی، تحصيل و يا کار می کنی. در کنار اين انجمن اما ده ها انجمن ديگر نيز هست که در راستايی هم سو، نوجوانان را در مسيری که از سال ها در اين کشور شکل گرفته است هدايت می کنند. کاريابی، مسافرت به خارج از کشور، اوقات فراغت، بهداشت، کارهای روزانه، حقوق اجتماعی، روابط دو جنس و حوادث غير مترقبه طبيعی از جمله فعاليت های اين انجمن هاست که تاريخچه کاری آنها به بيش از سی سال می رسد. "اورس بنتس"، مدير انجمن نوجوانان شرق سوئيس، درباره شکل گيری اين انجمن گفت: " ايده ايجاد چنين انجمنی باز می گردد به سال ۱۹۵۹ ( ۱۳۳۸) که داروخانه ای در سنت گالن، از شهرهای قديمی شرق سوئيس، امکانی برای گردهم آمدن جوانان در همان محل را فراهم آورد. شش سال بعد شهرداری اين شهر بيست هزار فرانک برای شکل گيری چنين سازمانی پرداخت." نمی توان گفت از ديد يک نوجوان سوئيسی کدام فعاليت بر ديگری ارجح است؛ چرا که به همان اندازه که در يافتن شريک زندگی خود در رقابت با ديگر همسالان خود است برای عضويت در سازمان های امداد به هنگام بلايای طبيعی نيز پيشگام می شود. اين نوجوانان همان هايی هستند که در سال های نه چندان دور کودکی شان از سوی مدارس برای جمع آوری کاغذ های باطله محله های خود بسيج شده اند. در واقع چنين سازمان هايی، که فقدان آنها در ايران به عنوان کشوری جوان بسيار به چشم می خورد، بر اين متمرکز هستند که به نوجوانان امکان دستيابی به مهارتهای اجتماعی داده شود و از سويی آنها را برای ابراز باورها و تشويش های خود در مورد روابط اجتماعی ترغيب کنند. بدين ترتيب نوجوان ضمن شرکت داده شدن در برنامه های اجتماعی نگرانی های خود را در حين کارهای عملی پشت سر می گذارد. روی هم رفته وجود چنين موسساتی کمک می کنند که نوجوانان در محلی مطمئن تر از هر جای ديگری با هم آشنا شده، با يکديگر همکاری کرده و به هر حال تا حدودی کمبودهای ممکن در خانه را جبران کنند؛ تا شايد بزرگسال شدن کمی راحت تر بنمايد!
اصولا در سوئيس اگر جوان و نوجوان در برنامه های فرهنگی، سياسی و ورزشی شرکت کند، به گرمی مورد استقبال جوامع محلی خود قرار می گيرد و اختلاف عقيده براساس اختلاف سنی چندان به چشم نمی خورد. در واقع برای ترغيب هر چه بيشتر جوانان به شرکت در فعاليت ها همواره تشويق های مادی نيز در نظر گرفته می شود. در همين زمينه، "موريل گلازر"، که به زودی به ۱۶ سالگی می رسد از نوجوانی چنين می گويد: " از سن فعلی ام بيشتر لذت می برم؛ چرا که حقوقی بيشتر از يک کودک دارم. می توانم تجربه های بيشتری بياندوزم و از واقعيت زندگی کمی بيشتر از چند سال پيش ميدانم." واقعيت زندگی اما از ديد موريل به عنوان بخشی از جامعه جوان اين کشور پرداخت ماليات، بيمه و بقيه مخارج زندگی روزمره است. نوجوانان در سوئيس بسيار زود به فکر کسب درآمد می افتند. به همين دليل حدود ۶۰ درصد نوجوانان در کنار تحصيل، به يک حرفه درآمدزا هم روی ميآورند. "ينس وبر"، معلم دبيرستان در تاييد گفته موريل گفت: "در مجموع نوجوان سوئيسی از حقوق بسيار بالايی در اين کشور برخوردار است و محدوديت بسيار جزيی. آموزش و انتخاب شغل برای هر دو جنس همسان است و در هجده سالگی می توانند در رای گيری ها شرکت کنند." موريل که در زمينه موسيقی، باله و آواز فعاليت و تحصيل می کند، چندی پيش در يک تور نمايش موزيکال ايفای نقش کرده است. در نمايش امسال اين گروه که از سال ۲۰۰۲ فعاليت می کنند، ۸۷ نوجوان شرکت کرده اند. او در اين باره می گويد:" زيبايی نمايش در اين بود که همه ما نوجوانان با هم يک رقص را روی صحنه و در کنار هم اجرا می کرديم." او با وجود بی علاقگی به آموختن تئوری، از سيستم آموزشی سوئيس راضی است؛ چرا که به همه امکان بهره وری يکسان را ميدهد. اما وقتی در جستجوی اطلاعات نگاهی به سايت و يا کتابچه راهنمای اين انجمن ها می اندازی، اولين نکته ای که در همه آنها مشترک است بخش مربوط به مشاوره درباره مواد مخدر و الکل است. آقای وبر در اين رابطه می گويد: "مشکلی که هر روز شکل جدی تری به خود می گيرد، مصرف الکل است. درصد افراد کم سن و سالی که دچار مسوميت های الکلی می شوند به طرز نگران کننده ای بالا است. تا چند سال اخير مصرف الکل در سوئيس محدود نبود و معضلی به حساب نمی آمد. اما به تازگی مد شده است که فقط در صورت مستی می شود تفريح کرد!" ينس وبر ادامه می دهد:" جامعه شناسان دليل چنين رفتارهايی را افزايش فشار زندگی روزمره می دانند و اين که مردم می خواهند به هر ترتيب به دنيای شادی مطلق فرار کنند. به همين دليل از چندی پيش دولت سوئيس طرحی را با عنوان "آخر هفته بدون الکل با ساعاتی شاد" را آغاز کرده است."
به هر ترتيب اين امر نشانگر آن نيست که نوجوان سوئيسی برای تخليه انرژی خود صرفا به الکل و ديسکو روی مياورد. اما آمار مصرف الکل در ميان نوجوانان و جوانان نگران کننده بوده و مسئولان اين کشور را به جستجوی امکانات بيشتری برای آنچه از آن به عنوان تخليه انرژی جوانی ياد می شود، واداشته است. بنابر آماری که در سال 2002 از گروه سنی 15 و 16 سال در سوئيس گرفته شد 9/41 درصد از پسران و 4/25 درصد از دختران در آن سال نوشيدنی های الکلی مصرف کرده اند. اين محدوديت سنی در سوئيس ۱۶ سال مقرر شده است. عشق ورزيدن بدون دغدغه نوجوان سوئيسی عشق ورزيدن را با نگرانی و وحشت تجربه نمی کند؛ در تلخ ترين شرايط مزه شيرين استقلال و هويت را احساس می کند؛ نه روز محدودش می کند و نه شب کابوس عواقب اين احساسات را برايش می آورد. به عنوان نمونه يکی از برنامه های رايج در انجمن نوجوانان برگزاری جلساتی است که دخترها و پسرهای نوجوان با هم گرد يک ميز می نشينند و درباره موضوعاتی چون هويت و اعتماد براساس قابليت ها و توانايی های خود با يکديگر به بحث می نشينند. همين امر شايد بر خلاف آنچه که در محيط های فرهنگی سنتی تصورش هم هرگز ممکن نيست، به نوجوان اگر حتی شناختی کامل از جنس مخالف ندهد تا حدی سبب می شود "غول بی شاخ و دمی" که معمولا در نوجوانی از جنس مخالف در ذهن ساخته می شود، را به موجودی شبيه به خودش تبديل کند. موريل که اين سنين را مرحله جدی تر شدن روابط بين دو جنس می داند انتظارش از شريک خود را چنين توصيف می کند:" به نظر من يک ارتباط تنها تا زمانی خوب است که عادلانه پيش برود، با صداقت توام باشد و مسلما با عشق. انتظار دارم با دوستم بتوانم درباره علاقمندی هايم حرف بزنم، با هم بخنديم، بگرييم و کسی باشد که بی آنکه در کنارم حضور داشته باشد بداند به من چه می گذرد." در اين کشور اگرچه صحبت از ارتباطات دو جنس نه در جمع خانواده و نه در جامعه محدود است، با اين وجود برای اطلاع نوجوانان و جوانان از مسايل مربوط به آن چندين وب سايت، مشاوره آن لاين، مشاوره تلفنی و البته مشاوره های حضوری در نظر گرفته شده است. در توضيح مشاوره آن لاين و مناظره های اينترنتی معمولا آمده است که اين امکان را به فرد می دهد تا در صورت عدم علاقه برای فاش شدن نامش جايی برای تبادل حرف های خود در اين باره داشته باشد. اينترنت در اين کشور تقريبا به بخشی از دنيای واقعی بدل شده است که کودکان از دوران دبستان با آن آشنا می شوند و در رده بندی وسايل ارتباطی مانند تلفن بيش از هشتاد درصد جمعيت از آن برخوردارست. نوجوانان در اين کشور نه تنها در دنيای واقعی محدود نمی شوند بلکه در دنيای مجازی نيز با استقلال تمام به ابراز عقايد خود و تبليغ فعاليت های خود می پردازند. نوجوانان سوئيس و امر سياست
نام سوئيس همواره يادآور بانک های بزرگ دنيا، سازمان های خيريه و حضوری تقريبا بی طرف در امور سياسی دنيا بوده است. اما "نسل فردای" اين کشور ظاهرا حضور در عرصه های سياسی را بيشتر می پسندد. "آناليسه هوملر"، که رياست انجمن يوپا، انجمن سياسی نوجوانان سنت گالن را برعهده دارد، درباره اين علاقمندی می گويد: "نوجوانان بخشی از جامعه هستند. همانطور که در قوانين در نظر گرفته شده اند و وظايفی در جامعه دارند؛ چرا در اين عرصه (سياست) حضور نداشته باشند؟" آناليسه می گويد:" اگر در کشوری به دنيا می آمدم يا بزرگ می شدم که به لحاظ سياسی محدودم می کرد در درجه اول آرزو می کردم ای کاش کشورم کشوری آزاد بود. با اين وجود دوست دارم به همسالان خودم در ايران بگويم که قوی باشند، به فکر کشور و خانواده و دوستان خود باشند و برای دستيابی به صلح جهانی فعاليت کنند." تحصيل خوب و تفريح خوب در سوئيس نيز مانند ديگر کشورهای اروپايی تعطيلات مدرسه در هر فصل در نظر گرفته شده است و اين جدا از تعطيلات ورزشی است که در زمستان و اصولا برای اسکی است.
اصولا از آنجا که هر کانتون در سوئيس در اکثر امور برنامه ريزی های مستقلی دارد و تعطيلات يکی از اين موارد اختلاف است. به هر حال تعطيلات سال نو کوتاه تر و تعطيلات تابستان طولانی تر است. در مقايسه با کشورهايی که فاصله بين تعطيلات مدارس طولانی است و کودک و نوجوان يا از نفس می افتد تا به تعطيلات دست پيدا کند و يا آنقدر تعطيلات طولانی می شود که اصولا مدرسه را از ياد می برد، به نظر می رسد که تعطيلات مدارس در سوئيس به بچه ها اين فرصت را می دهد که هم از تعطيلات خود لذت ببرند و هم برای از سرگيری درس آمادگی بيشتری داشته باشند. اگر بخواهيم تصويری از يک جوان سوئيسی در ذهن ايجاد کنيم بايد گفت که نوجوان سوئيسی می تواند به دو نکته فکر کند: تحصيلات خوب و تفريح خوب. اگر يک نوجوان سوئيسی در کنار مدرسه کار هم بکند تنها برای نيازمندی های اضافی ش است (يعنی لباس بهتر، آخر هفته بهتر، مسافرت و ...) و نه رفع نيازهای اساسی. اصولا اکثر نوجوانان (همانند بزرگترها) که به خوبی دست کم سه زبان را در مدرسه می آموزند، بيشتر به مسافرت خارج از کشورشان علاقه دارند که البته يکی از دلايل آن کوچکی اين کشور می تواند باشد! نوجوان سوئيسی از نظر قانونی از سن 16 سالگی مجاز است اگر بخواهد به تنهايی به خارج از سوئيس سفر کند. "آناليسه هوملر" درباره نگرش خود به نوجوانان کشورش می گويد:"تصوير نوجوان سوئيسی برای من يک تصوير بسيار زيبايی است. تصويری که در آن هر کسی می تواند درس بخواند، تقريبا آزاد بزرگ بشود، و رای بدهد؛ آنطوری که شايسته يک جوان است. مشکل اما جايی رخ می نمايد که تصميم گيری ها زياد می شوند و بايد از ميان چندين گزينه يکی را انتخاب کرد." |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||