محمد قوام روزنامه نگار

	بعيد به نظر می رسد سفر مقامهای جمهوری اسلامی به مسکو تغييری در پيش نويس قطعنامه روسيه بگذارد

سفر آقای لاريجانی به مسکو در شرايطی انجام می شود که روسيه با قطعنامه پيشنهادی اروپا برای تحريم فروش سلاح و فناوری اتمی به ايران برخلاف چراغ سبز قبلی خود به غرب مخالفت کرده و خود پيش نويس قطعنامه ديگری را به اعضای دائم شورای امنيت ارائه کرده است.

پيش نويس قطعنامه پيشنهادی اروپا، فعاليت روسيه در ساخت نيروگاه اتمی بوشهر را از صورت تحريمها مستثنی کرده بود اما همکاری نظامی و تأمين سوخت نيروگاه بوشهر شامل تحريمهای پيشنهادی اروپا بود.

کارشناسان پيش بينی می کردند که کنار گذاشتن نيروگاه اتمی بوشهر از صورت تحريمها که ارزش آن برای روسيه بيش از يک ميليارد دلار است و ۱۵۰۰ متخصص اين کشور در آن فعالند، راهی برای همراهی مسکو با اين قطعنامه است.

اما در شرايطی که به گفته ايالات متحده، زمينه برای طرح پيش نويس در جلسه شورای امنيت فراهم بود، روسيه حاضر به رأی دادن به اين قطعنامه نشده است.

سرگئی لاوروف وزير خارجه روسيه درباره دلايل مخالفت کشورش با قطعنامه پيشنهادی گفته است که روسيه هيچ برنامه ای برای تغيير همکاری خود با ايران ندارد.

موضع غيرمنتظره روسيه

آقای لاوروف می گويد که فروش ۲۹ مجموعه ضد موشکی "تور- ام ۱" به ايران در چارچوب حقوق بين الملل است و تعادل نيروها در منطقه را برهم نمی زند.

روسيه در شرايطی به مخالفت صريح با قطعنامه پيشنهادی اروپا پرداخته که تا يک هفته پيش، ايران تصور چنين اقدامی را از روسيه نداشت و به نظر می رسيد که افکار عمومی ايران برای شنيدن خبر تحريم نظامی و اتمی شورای امنيت آماده می شود.

تصور عمومی از سياستهای مسکو در قبال ايران اين است که روسيه در حرف با ايران همراه است اما در عمل، تصميمی که خلاف نظر ايالات متحده باشد نمی گيرد و در حال "بازی با کارت ايران" در جامعه جهانی است.

اما همزمان با سفر آقای لاوروف به اروپا و ديدارش با خاوير سولانا مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا که پيش از اين، طرف مذاکره گروه ۵ + ۱(اعضای دائم شورای امنيت به همراه آلمان) با ايران بود، يکی از مقامهای وزارت خارجه ايران به شکل قاطعانه ای اعلام کرد که قطعنامه اروپاييها در شورای امنيت تصويب نخواهد شد.

احتمال پايان ميدانداری روسيه

درحال حاضر روسيه پيش نويس قطعنامه ای را تنظيم کرده و تحويل چهارعضور ديگر شورای امنيت يعنی ايالات متحده، فرانسه، بريتانيا و چين داده است.

متن اين پيش نويس تاکنون منتشر نشده است اما وزير خارجه روسيه گفته که تحريمها بايد "منطقی، متناسب و مرحله‌ ای" باشد.

در عين حال در شرايطی که روسيه و غرب (آمريکا، فرانسه، بريتانيا) يکديگر را به فراتر رفتن از توافقها بر سر قطعنامه متهم می کنند، کارشناسان می گويند که با احتمال تغييراتی در قطعنامه به نفع روسيه، اين بار اروپا و آمريکا فضا را برای تغيير دلخواه در قطعنامه به دست خواهند گرفت و از قدرت چانه زنی روسيه کاسته خواهد شد.

کارشناسان احتمال می دهند که به جز محدوديت زمانی نود روزه برای تحريم، از جمله مهمترين تغييرات پيش نويس قطعنامه پيشنهادی نسبت به پيش نويس اروپاييها، حذف همکاری نظامی ايران و روسيه از صورت تحريمها باشد.

اين پيش نويس هم اکنون ميان اعضای دائم شورای امنيت توزيع شده است و از همين رو روسيه امکان ضعيفی برای چانه زنی مجدد دارد.

بنابر اين، بعيد به نظر می رسد سفر مقامهای جمهوری اسلامی به مسکو تغييری در پيش نويس قطعنامه روسيه بگذارد.

احتمال دارد که تصميم روسيه برای مخافت با قطعنامه پيشنهادی اروپا مطابق افکارعمومی ايران "بازی" ديگری با کارت ايران باشد اما تا به حال رفتار روسيه رضايت ايران را فراهم کرده است.

به اين ترتيب به نظر می رسد مهمترين علت لغو سفر وزير خارجه ايران به مسکو و برنامه ريزی برای سفر علی لاريجانی چيزی فراتر از سپاسگذاری ايران از موضع تقريباً غيرمنتظره مسکو برای ايران نباشد.

لغو سفر وزير خارجه ايران و عزيمت آقای لاريجانی به روسيه به جای وی و گنجاندن برنامه ديدار با ولاديمير پوتين که پيش از اين در برنامه وزير خارجه ايران قرار نداشت، از سويی اهميت اين ديدار برای هر دو طرف را نشان می دهد و از سوی ديگر نشان دهنده سياست علی لاريجانی در کنترل کامل مذاکرات اتمی است.

آقای لاريجانی چندی پيش در حضور خبرنگاران در پاسخ به محمدعلی حسينی سخنگوی وزارت خارجه ايران که گفته بود در صورت مهيا شدن شرايط می توان درباره تعليق غنی سازی اورانيوم هم مذاکره کرد، تأکيد کرد که اين طور نيست و مذاکرات اتمی "فقط زير نظر" وی انجام می شود.