آرش بهمنش خبرنگار در تهران

	بسياری از مجتمع های مسکونی جمع آوری ماهواره را جدی نگرفته اند

عده ای معتقدند جمع آوری ماهواره ها قرار بود به ايجاد يک "جو روانی" منجر شود تا بتوان طرح "استفاده مديريت شده از ماهواره ها" را در مجلس تصويب کرد. طرحی که به موجب آن ماهواره، تحت مديريت يک يا چند شرکت خصوصی، قانونی می شود. اما هنوز خيلی از ساکنان تهران، اين موضوع را جدی نگرفته اند.

محمدرضا، تازه پدرش را که از مذهبی های قبل از انقلاب است راضی کرده که برای خريد و نصب ماهواره اقدام کند: "تلفن چند نفر را گرفته ام تا قيمت ها دستم بيايد و اقدام کنم".

او که در شمال تهران ساکن است، درمورد طرح جمع آوری ماهواره هم معتقد است: "خودشان هم نمی دانند چه می خواهند. يک بار می گويند با هليکوپتر شناسايی می کنيم و بعد اقدام به جمع آوری می کنيم. بعد اعلام می کنند اول تذکر می دهيم و بعد بدون آن که وارد حريم شخصی افراد شويم، ‌فقط ديش ها را جمع می کنيم. اخيرا هم گفتند که اگر کسی شکايتی در اين رابطه داشته باشد،‌ اقدام به جمع آوری می کنيم."

گزارش تصويری از آنتن های ماهواره بر پشت بام های تهران

"فوقش يک ديش ديگر"

به ساختمان هايی مراجعه می کنند که تجهيزات ماهواره شان در معرض ديد باشد فرشاد، نصب کننده تجهيزات ماهواره

"به نظر من جنجال جمع آوری ماهواره، بيست روز ديگر بيشتر طول نمی کشد. در اين فاصله هم اگر سراغ شما بيايند، فوقش ديش را می برند، آن هم که قيمتی ندارد. پس جمع نکنيد."

اين جملات را پژمان، نصب کننده تجهيزات ماهواره ای می گويد. برای او نصب مجدد ماهواره،‌ فقط ۱۰هزار تومان درآمد دارد.

مدير ساختمان يکی از مجتمع های کوچک شهرک غرب هم تا به حال چندين بار تصميم به جمع آوری ديش های ساختمان تحت مديريت اش گرفته، اما با وجود دريافت اخطار توسط بسياری از مجتمع های منطقه،‌ هنوز اقدامی برای اين کار انجام نداده است.

در يکی از جلسات هيات مديره ساختمان، ‌از فرشاد، نصب کننده تجهيزات ماهواره ای خواسته شد تا نظرش را در مورد جمع آوری ماهواره هايشان بگويد: "به ساختمان هايی مراجعه می کنند که تجهيزات ماهواره شان در معرض ديد باشد. اول هم به خودشان تذکر می دهند و در صورتی که اقدامی انجام ندادند، ديش هاشان را جمع می کنند. ديش های ساختمان های ابتدای شهرک را برای اين جمع کردند که از داخل اتوبان معلوم بود. اما ساختمان شما، پشت بامش از چهار طرف ديوار کشی شده است و ديش ها هم وسط قرار گرفته اند. پس مشکلی برای تان به وجود نخواهد آمد".

مرتضی که با برادرش در شرق تهران ساکن است، هنوز اقدامی برای جمع آوری ماهواره شان انجام نداده: "هنوز جمع نکرده ايم، فعلا هم قصد نداريم جمع کنيم. هنوز از غرب تهران جلوتر نيامده اند. تازه دليلی ندارد سراغ آپارتمان چهارطبقه ما که در يک محله شلوغ واقع شده، بيايند".

در مقابل، شهروز که شاهد جمع آوری ماهواره بلوک همسايه شان بوده، می گويد: "فکر نمی کنم تب جمع آوری ماهواره، بيشتر از يک ماه طول بکشد، اتفاقی نمی افتد اگر در اين مدت ماهواره نداشته باشيم. ما که ماهواره مان را خودمان جمع کرديم."

چرا مردم ماهواره هايشان را جمع نمی کنند؟

	وجود بشقاب های ماهواره ای بر بام های تهران اينک به تصويری عادی بدل شده است

"سراغ ما که نمی آيند. می آيند؟ جايی می روند که مجتمع بزرگ باشد و بتوانند خوب پول بگيرند ... اما ستارخان و نازی آباد هم رفته بودند ... خب، جايی می روند که از خيابان قابل ديدن باشد؟ ولی با هليکوپتر که می توانند ببينند و شناسايی کنند. ولی ... آخه تفريح ديگری نداريم چه کنيم؟"

مهتاب، که با همسر و دو فرزند دخترش در محدوده ستارخان زندگی می کند، پشت سر هم اين جملات را پيش خود می گويد و جواب خودش را هم خودش می دهد. او نمی تواند خودش را برای برداشتن ديش ماهواره شان، حتی به صورت موقت راضی کند.

پژمان معتقد است اين بلاتکليفی برای خيلی ها وجود دارد: "تا الان حداقل بيست نفر به من زنگ زده اند که بپرسند چه کار کنيم؟ به همه می گويم يک مدت جمع کنيد تا آب ها از آسياب بيفتد. بعضی هاشون عمل کرده اند. برخی شون هم نه."

فرشاد هم در اين باره می گويد: "عده ای که بيشتر مسن تر ها را شامل می شود، ترسيده اند و تماس می گيرند که مشورت کنند. اما باز هم دلشان نمی آيد ماهواره شان را جمع کنند. تنها تفريحی است که دارند و سعی می کنند حفظش کنند".

او درباره نتيجه تصميمات اخير نيروی انتظامی برای جمع آوری ماهواره ها می گويد: "در کشور ما قوانين مقطعی و دارای طول عمر مشخصی است؛ ضمانت اجرايی هم ندارد ۱۰ سال است به اين کار مشغولم، تا حالا مشکلی نداشته ام و فکر هم می کنم اين جنجال می خوابد و خيال همه راحت می شود".

بود و نبود ماهواره؟

تا الان حداقل بيست نفر به من زنگ زده اند که بپرسند چه کار کنيم؟ به همه می گويم يک مدت جمع کنيد تا آب ها از آسياب بيفتد پژمان، نصب کننده تجهيزات ماهواره

"فرصت نداشتم نگاه کنم. فرزندانم هم همين طور، هر کدوم سرشان به کار خودشان گرم است." بنفشه، زن چهل ساله ای که اين جملات را می گويد، اخيرا به دليل جمع آوری ديش های بلوک همسايه شان در شهرک غرب، ناچار شده ماهواره خودشان را جمع کند که چندان هم فرقی برايش نمی کند. فقط شايد همسرش از ديدن کانالی که در مورد حيوانات است، محروم شود.

زهرا از ساکنان شهرک غرب هم که هنوز مدير ساختمانشان برای جمع آوری ديش ها تصميمی نگرفته،‌ نظر مشابهی دارد: "فرصت نداريم نگاه کنيم. خيلی از کانال ها هم در اين منطقه کيفيت خوبی ندارند و هميشه قابل گرفتن نيستند. دخترم هم از دانشگاه که می آيد، چند بار اين کانال و اون کانال می کند، بعد هم می رود دنبال کارهای خودش. تا الان که بيشتر از يک ماه می شود ماهواره مان را نصب کرده ايم، کانالی نبوده که يک ساعت بنشينيم و نگاه کنيم".

اما برای نادر که زبان انگليسی خوبی هم دارد، بود و نبود ماهواره فرق می کند: "حتی آخر شب هم که بيايم خونه و بخوام تلويزيون را روشن کنم، کانال های ماهواره را باز می گذارم. برنامه های تلويزيون خودمان، کسل کننده است و اصلا نمی تونم بدون ماهواره بودن را تصور کنم".

برای سپيده و همسرش هم که روز عاشورای سال گذشته، اقدام به خريد ماهواره کرده بودند، نبودن ماهواره سخت است: "ديدن فيلم های شبکه MBC 2 در تعطيلات، گاهی هم شنيدن اخبار VOA، تفريح گاه به گاه ما با تلويزيون است".

اين زن و شوهر جوان که اخيرا خانه شان را عوض کرده اند، درست در بحبوحه جمع آوری ماهواره ها، ديش شان را در پشت بام آپارتمان تازه نصب کردند.

چه برنامه هايی،‌ چه کسانی؟

	تعداد زيادی شبکه فارسی زبان از آمريکا برنامه پخش می کنند

"گاهی شوهای ايرانی،‌ گاهی هم صدای آمريکا، Multivisionها ، اگر مثل الان بسته نباشند، و بيشتر از همه MBC 2 نگاه می کنيم. خانه مان در محدوده وزارت اطلاعات است، برای همين اغلب کانال های ايرانی و خارجی ماهواره را با کيفيت خوب می توانيم ببينيم".

سپيده که در ديدن کانال های ماهواره ای، اشتراک نظر زيادی با همسرش دارد، اخيرا به محدوده خيابان عراقی نقل مکان کرده است.

مرتضی هم در مورد کانال هايی که نگاه می کند،‌ می گويد: "MBC 4 ،MBC 2 و ‌Chanel One، کانال هايی هستند که بيشتر نگاه می کنم. برادرم هم به جز اين کانال ها، صبح ها کانال های موسيقی را می بيند. الان کانال های ورزشی قطع شده اند، ولی در کل به آن ها هم علاقه دارم".

محمدرضا با اشاره به اين که حداقل جلوی پدرش بايد مواظب کانال های پورنو باشد، در مورد کانال هايی که بيشتر علاقه مند به ديدن آنهاست می گويد: "ديسکاوری، HPO‌، که مطمئن نيستم روی Hot Bird هست يا نه، Multivision ها و RTL 9 که به صورت ۲۴ ساعته فيلم دارد، کانال هايی هستند که اگر ماهواره بگيرم حتما می خواهم ببينمشان. از ميان کانال های ايرانی هم اگر فيلمی را که قبلا نديده باشم، پخش کنند، بدم نمی آيد ببينم".

زبان خارجی

	بسياری برای ديدن فيلم و موسيقی به ماهواره روی آورده اند

اشکان، ساکن يکی از مناطق شرقی تهران هم RTL ،VOX ‌و ZDF و Multivision ها را اگر باز باشند، جزو کانال هايی معرفی می کند که بيشتر نگاه می کند. برای او زبان آلمانی يا فرانسوی اين کانال ها، مانع زياد بزرگی برای ديدن برنامه های متنوع آنها نيست.

شهلا هم همين نظر را دارد و از برنامه های ZDF و VOX بيشتر خوشش می آيد: "در برنامه هايی که من می بينم مثل آشپزی يا طراحی دکوراسيون، بلد بودن زبان نقش مهمی بازی نمی کند".

او در مورد علاقه های همسر و فرزندانش هم می گويد: "همسرم آخر شب ها، ‌آنهم نه هر شب، ماهواره می بيند و بيشتر هم به ديدن برنامه های تلويزيون فارسی صدای آمريکا علاقه دارد. يک دخترم فيلم می بيند، دختر کوچکم کارتون دوست دارد و پسرم هم کانال های موسيقی نگاه می کند. با اين که برنامه های مورد علاقه هر کس کاملا با ديگری فرق دارد، چون ساعت برنامه هايی که می بينند، تداخل ندارد، دعوايشان نمی شود. تازه برنامه هايی را هم که می بينند دنبال نمی کنند، پس اگر وسط يک برنامه کانال عوض شود، کسی ناراحت نمی شود".

برای فاطمه که شصت سال دارد و آلمانی هم نمی داند، فقط وجود ماهواره مهم است. نوه اش از توضيحات مادربزرگ در مورد برنامه های اين کانال ها تعريف می کند: "هر بار که به خانه اش می رويم، از برنامه يکی از کانال های آلمانی که دادگاه های آنجا را نشان می دهد برای ما تعريف می کند و تو خيال می کنی به اين زبان تسلط دارد".

او که سواد چندانی ندارد، کانال ها را از روی شماره های رسيور (گيرنده ماهواره) خودش حفظ می کند. فيلم و شو نگاه نمی کند، اما جای شوهای عربی را روی دستگاهش می داند و کانال های مد را هم می شناسد.

عده ای از جوان ها هم به کانال های تلويزيونی ايرانيان مقيم خارج علاقه دارند. حميد رضا بيشتر کانال شب خيز را نگاه می کند.

ماهواره با نصب، چند؟

	نصب و تنظيم آنتن های ماهواره معمولا کار آسانی نيست

محمود، نصب کننده تجهيزات ماهواره ای، ‌۸ هزار تومان برای نصب مجدد اين تجهيزات و برای نصب اوليه هم ۱۲ هزار تومان می گيرد.

او درباره مارک های معروف رسيور موجود در بازار می گويد: "Hightack و Starbox با قيمت حدود ۲۳۰ تا ۲۵۰ هزار تومان در بازار موجود اند. اين رسيورها با يک ديش و ال ان بی اضافه می تواند شبکه های قفل داری چون شو تايم، چند کانال هند، +Chanel ها و ۲۰ کانال پورنو اروپايی را باز کنند. شرکت سازنده اش می گويد کد ها را از روی ماهواره می گيرد و هميشه باز نگه می دارد. اما ما که فروشنده ايم می گوييم تضمينی وجود ندارد".

"دستگاه های معمولی موجود Starsat است که اخيرا سری های جديدش X5 به بازار آمده و ۸۵ هزار تومان قيمت دارد. Strong 4652 هم اگر پيدا شود همين حدود قيمت دارد. موارد ديگری هم هست که از ۷۵ تا ۸۵ هزار تومان معامله می شوند."

فرشاد هم بيشتر Starsat X5 می بندد و ۹۰ هزار تومان می فروشد: "معمولا يک ديش و دو ال ان بی عرب و اروپا نصب می کنم که مقرون به صرفه هم هست. مدل هايی که قيمت بالاتر دارند، تنها مزيت شان، باز کردن کانال های قفل دار است که تضمينی هم به ماندگاری اش نيست".

تقاضای پنهان

قيمت ال ان بی حدود ۱۰ هزار تومان است و ديش هم همين حدود قيمت دارد.

اگر از اشکان به عنوان استفاده کننده از ماهواره بپرسید چه مارکی را به عنوان رسيور پيشنهاد می دهد،‌ می گويد: "Starsat معمولی با ۷۰، ۸۰ هزارتومان قيمت، کارت را راه خواهد انداخت. همين مارک،‌ مدل های گران ترش هم هست که مثلا ۲ مگی است و در زمان کمتری کانال هايش را به روز می کند. مدل کارتی هم دارد که باز گران تر است".

سپيده و همسرش هم برای رسيورشان ۹۰ هزار تومان و برای ساير تجهيزات مورد نياز همراه با اجرت نصب ماهواره در دو جهت، ۴۴ هزار تومان هزينه کرده اند.

"ممکن است تقاضا بعد از خوابيدن تب جمع آوری ماهواره ها، زياد هم بشود، چون ديش های عده ای را برده اند و عده ای هم خودشان جمع کرده اند. اين تقاضای پنهان،‌ با آرام تر شدن شرايط آشکار می شود". فرشاد، در حالی از تقاضای پنهان حرف می زند که الان هم مشتری هايش را از دست نداده است.

اما پژمان چندان راضی به نظر نمی رسد: "شايد بعد از خوابيدن تب ماجرا، متقاضيان ماهواره و در نتيجه مشتری های ما هم زياد شود. اما فعلا بر اثر اين اقدام،‌ بازار کار ما خراب شده است".