احمد زيد آبادی تحليلگر مسايل ايران و خاورميانه

	به نظر می‌رسد اقشار و طبقات حامی اصلاح طلبان نيز دچار گيجی و سردرگمی شده‌اند

عده‌ای از اصلاح طلبان با تکيه بر اينکه حضور در انتخابات تنها شيوه اصلاح طلبی و بهترين و کم‌هزينه‌ترين راه دستيابی به دموکراسی است، با تمام قوای خود وارد انتخابات شدند، اما در برابر کانديدايی که تصور می‌شد شانسی برای پيروزی ندارد، شکست خوردند.

برخی ديگر از اصلاح طلبان با تاکيد بر اينکه تجربه هشت سال جنبش اصلاح طلبی نشان داده است که نهادهای انتخابی در جمهوری اسلامی چنانچه تغيير در مناسبات قدرت را در برنامه خود قرار دهند، با ساز و کار حقوقی حاکم اختياراتشان به نهادهای انتصابی منتقل می‌شود، مخالف شرکت در انتخابات بودند و حتی پيروزی در انتخابات را چيزی جز به عهده گرفتن مسئوليت‌های سنگين اجرايی بدون کسب اختيارات متناسب با آن نمی‌دانستند.

اختلاف فوق که گمان می‌رفت با شکست اصلاح طلبان در انتخابات رياست جمهوری، رفع شود، نه فقط رفع نشد، بلکه ظاهرا تشديد هم شد.

گفتگو با سه روزنامه نگار: عيسی سحرخيز، حسين جعفريان و مسعود بهنود و نظرات برخی شهروندان ايرانی در ارزيابی يکساله محمود احمدی نژاد -- برنامه جام جهان نما

طرفداران شرکت در انتخابات همچنان ورود به نهادهای تصميم‌گيری از راه مشارکت در انتخابات را تنها راه شناخته شده برای اصلاحات در جمهوری اسلامی می‌دانند و شکست خود در انتخابات نهم رياست جمهوری را نيز تا اندازه‌ای به مخالفان شرکت در انتخابات نسبت می‌دهند.

اين در حالی است که مخالفان شرکت در انتخابات همچنان بر نظر و ديدگاه خود مصرند و کوشش برای تسخير نهادهای انتخاباتی را اتلاف وقت و انرژی و سبب سرخوردگی بيشتر مردم می‌دانند.

به نظر می‌رسد اقشار و طبقات حامی اصلاح طلبان نيز دچار گيجی و سردرگمی شده‌اند. آنها هر گاه به سخنان مخالفان شرکت در انتخابات گوش فرا می‌دهند نسبت به تاثير مشارکت در انتخابات بدبين می‌شوند و آن را يک استراتژی شکست خورده می‌دانند، اما هنگامی که پای صحبت مدافعان شرکت در انتخابات می‌نشينند، از عواقب عدم حضور در پای صندوق‌های رای و نبود ساز و کار ديگری برای تاثير بر رفتار حاکمان به هراس می‌افتند

در واقع اين دو طيف از اصلاح طلبان در اهداف و ديدگاههای خود مشترکند، اما به نظر می‌رسد، استراتژی متفاوتی دارند.

موافقان شرکت در انتخابات، مخالفان خود در اين مورد را متهم می‌کنند که با نفی حضور در انتخابات عملا هيچ راهی را برای پيشبرد اصلاحات در ايران ارائه نمی‌کنند و به عبارت ديگر فاقد استراتژی هستند.

در مقابل، مخالفان شرکت در انتخابات، مدافعان حضور هميشگی در پای صندوق‌های رای را متهم می‌کنند که با پافشاری بر يک استراتژی شکست خورده، در دايره‌ای بسته حرکت می‌کنند و از اين جهت نه فقط کمکی به برون رفت از اين دايره نمی‌کنند، بلکه با نفی هر تلاش متفاوتی برای گشايش راه تازه‌ای در بن‌بست اصلاحات، به ادامه وضع موجود ياری می‌رسانند.

به نظر می‌رسد در اين ميان اقشار و طبقات حامی اصلاح طلبان نيز دچار گيجی و سردرگمی شده‌اند. آنها هر گاه به سخنان مخالفان شرکت در انتخابات گوش فرا می‌دهند نسبت به تاثير مشارکت در انتخابات بدبين می‌شوند و آن را يک استراتژی شکست خورده می‌دانند، اما هنگامی که پای صحبت مدافعان شرکت در انتخابات می‌نشينند، از عواقب عدم حضور در پای صندوق‌های رای و نبود ساز و کار ديگری برای تاثير بر رفتار حاکمان به هراس می‌افتند.

با اين همه، به نظر می‌رسد که عدم استقبال گسترده مردم از کانديداهای اصلاح طلبان در انتخابات سال گذشته بيانگر اين است که اقشار حامی اصلاحات به تاثيری گذاری رای خود مطمئن نيستند و از همين رو اشتياق لازم را برای فرستادن کانديداهای اصلاح طلب به مراکز قدرت ندارند.

اين مساله اما سبب بازنگری مدافعان شرکت در انتخابات در استراتژی خود نشده، گر چه مخالفان شرکت در انتخابات را نيز به طرح و تدوين استراتژی تازه‌ای برای پيشبرد اصلاحات ترغيب نکرده است.

در اين ميان چنين به نظر می‌رسد که منازعه جمهوری اسلامی با نظام بين‌الملل بر سر پرونده هسته‌ای، تاثير به سزايی در احتياط هر دو طيف اصلاح طلب بر جا گذاشته است به طوری که يک طيف تجديد نظر در استراتژی گذشته خود را و طيف ديگر ارائه استراتژی تازه‌ای را همراه با هزينه سنگين سياسی تصور می‌کنند و علاقه‌ای به تبديل شدن به سوخت منازعه ايران و غرب ندارند.

بر اين اساس، تا هنگامی که بحران هسته‌ای ايران به سرانجام روشنی نرسد، بعيد است هر کدام از دو طيف اصلاح طلب از خود حرکت جدی سياسی نشان دهند.

اين در حالی است که دو طيف مذکور به جای گفتگو، همديگر را هدف مشروعی برای تهاجم متقابل تشخيص داده‌اند و برنده اين شرايط نيز محافظه کارانند.